Đi tìm 'vị cay tử tế' giữa thời biến động

Cầm chai tương ớt “Làng Ta” trên tay, bà Vân Anh nâng niu như một đứa con tinh thần được nuôi dưỡng bằng thời gian và sự kiên định. Đằng sau sắc đỏ thắm tự nhiên và vị chua thanh đặc trưng là hành trình lên men truyền thống kéo dài, nơi từng trái ớt phải “ngủ yên” trong chum ủ, thay vì chạy theo nhịp sản xuất công nghiệp chỉ tính bằng giờ.

Giữa một thị trường chuộng tốc độ và tối ưu chi phí, HTX Tam Nông lại chọn cách “đi chậm” - chấp nhận giam vốn, giữ quy trình thuần tự nhiên.

“Nhiều người hỏi vì sao không làm nhanh hơn, không dùng hóa chất để rút ngắn thời gian”, bà Vân Anh kể, rồi mỉm cười: “Sứ mệnh của chúng tôi là nông sản sạch, quy trình thuần tự nhiên. Nếu đánh đổi bản chất để lấy tăng trưởng ngắn hạn, thì đó không còn là Tam Nông nữa”.

Bà Nguyễn Thị Vân Anh, Chủ tịch HĐQT HTX Tam Nông Việt Nam, trong một triển lãm nông nghiệp. Ảnh: NVCC

Cách tiếp cận thị trường của Tam Nông cũng xác định rõ một triết lý quản trị mà bà Vân Anh luôn theo đuổi: "Kiên định ở giá trị cốt lõi, linh hoạt ở cách tiếp cận". Sản phẩm từ Tâm Nông vì thế có thể linh hoạt thay đổi bao bì, nhãn mác cho bắt mắt hơn, có thể kể câu chuyện sản phẩm theo cách hiện đại hơn trên mạng xã hội, nhưng cái "chất" bên trong chai tương ớt thì tuyệt đối không được lay chuyển.

Bài học xương máu từ cánh đồng ớt: Tăng trưởng nóng có thể trở thành rủi ro hủy diệt

Ngành thực phẩm đang đi qua một cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Thực phẩm bẩn, hàng giả, tin giả… bủa vây khiến người tiêu dùng trở nên hoài nghi với chính những gì họ ăn mỗi ngày. Trong bối cảnh đó, minh bạch không còn là lựa chọn, mà là điều kiện sống còn và doanh nghiệp buộc phải chứng minh được nguồn gốc, quy trình và chất lượng nếu muốn tồn tại.

Nhưng theo bà Vân Anh, thách thức lớn nhất của người lãnh đạo lúc này không nằm ở vốn hay công nghệ, mà ở khả năng “lọc nhiễu” giữa một thế giới dư thừa thông tin nhưng khan hiếm niềm tin.

“Tín hiệu nhiễu nguy hiểm nhất chính là sự hấp dẫn của kết quả ngắn hạn, là ảo giác về tăng trưởng thần tốc. Nếu không đủ tỉnh táo, người lãnh đạo rất dễ bị cuốn vào những quyết định có chủ đích nhưng thiếu nền tảng bền vững”, bà nói.

Và, cách để nữ chủ tịch HĐQT HTX Tam Nông Việt Nam vượt qua những tín hiệu "nhiễu" chính là ở "sức mạnh nội tại" của đơn vị. Ở HTX Tam Nông, mọi thành viên đều thấm nhuần nguyên tắc: không phải cơ hội nào cũng phù hợp để nắm bắt. Bà không né tránh biến động mà xem nó như một phép thử.

"Làm lãnh đạo trong giai đoạn thị trường liên tục biến động không phải là phản ứng nhanh nhất, mà là giữ được sự nhất quán cao nhất khi mọi thứ xung quanh liên tục thay đổi", bà Vân Anh chia sẻ.

Ít ai biết rằng, trước khi có được những thành công hiện tại, HTX Tam Nông Việt Nam từng phải đối mặt với những quyết định đau đớn, đi ngược lại với quy luật thông thường của một HTX đang đà đi lên.

Theo chia sẻ của bà Vân Anh, cách đây không lâu, khi giá ớt trên thị trường tăng vọt, HTX Tam Nông Việt Nam đã quyết định triển khai canh tác diện rộng trên quy mô hàng chục hecta. Tham vọng lúc đó rất lớn: phủ sóng nguyên liệu để chiếm lĩnh thị trường. Nhưng rồi, biến động chính sách và sự không ổn định của thị trường đầu ra đã khiến áp lực vận hành đè nặng lên vai đội ngũ.

"Đó là một sai lầm quản trị khi chúng tôi chưa kiểm chứng hết độ bền của thị trường mà đã vội vàng mở rộng," bà thẳng thắn. Khi nhận ra hiệu quả không như kỳ vọng, thay vì tiếp tục "đâm lao phải theo lao", bà Vân Anh đã đưa ra một quyết định gây sốc: chủ động thu hẹp diện tích canh tác.

Nhiều người trong đội ngũ lúc đó cũng hụt hẫng. Tại sao lại lùi bước khi đang có cơ hội? Nhưng theo nữ chủ tịch: "Tôi nhìn thấu rằng, nếu không kiểm soát tốt nền tảng, sự tăng trưởng sẽ trở thành rủi ro hủy diệt. Và tôi chọn cách nhìn thẳng vào dữ liệu, minh bạch với đồng đội và kiên định với giá trị dài hạn".

"Đôi khi, quyết định đúng không phải là đi nhanh hơn, mà dám chậm lại để đi xa hơn. Mở rộng tới đâu, kiểm soát tới đó", bà Vân Anh rút ra bài học xương máu. Từ đó, "DNA quản trị" của HTX Tam Nông Việt Nam được thiết lập lại theo nguyên tắc: mọi bước đi phải dựa trên dữ liệu dài hạn và tính kỷ luật tuyệt đối.

Biến động giống như một cơn gió lốc, kẻ bám rễ không sâu sẽ bị hất văng, còn người có nội lực sẽ tìm thấy cơ hội để khẳng định bản sắc.

Bà Nguyễn Thị Vân Anh

Chủ tịch HĐQT HTX Tam Nông Việt Nam

Nhựa sống từ sự minh bạch

Nhớ lại giai đoạn khó khăn trong hành trình tái cấu trúc của HTX Tam Nông Việt Nam, khi các chỉ số tài chính gặp áp lực do đầu tư vào quy trình sản xuất sạch vốn tốn kém, làm thế nào để giữ chân đội ngũ? Câu trả lời của bà Vân Anh không nằm ở những con số thưởng cuối năm, mà nằm ở "sự tử tế". Sự tử tế này không chỉ đến từ việc đối xử về mặt phúc lợi với nhân viên, mà ở ngay cách quản trị bằng sự minh bạch thực tế, không che giấu khó khăn. Ở HTX Tam Nông Việt Nam, mỗi nhân sự từ người trồng ớt đến nhân viên chế biến đều được trao quyền và ghi nhận. Họ gắn bó không phải vì lương thưởng lúc nào cũng cao, mà vì họ thấy được mục tiêu cá nhân gắn liền với sứ mệnh nâng tầm nông sản Việt.

"Sự tin tưởng của đồng đội nặng hơn phần thưởng vật chất. Khi họ thấy mình đang làm một việc có ích cho xã hội, họ sẽ tự sinh ra nhựa sống để cùng doanh nghiệp vượt bão", bà Vân Anh tâm sự.

Chính từ kỷ luật quản trị và sự kiên định với giá trị cốt lõi, hành trình của HTX Tam Nông Việt Nam không còn bó hẹp sau lũy tre làng. Tham vọng của họ rõ ràng hơn bao giờ hết: đưa vị tương ớt truyền thống, kết tinh từ nông sản sạch và quy trình thuần tự nhiên bước ra thị trường quốc tế không phải bằng tốc độ, mà bằng chất lượng và niềm tin.

Tam Nông vì thế chọn cách đi xa bằng nền tảng bền vững, để mỗi sản phẩm không chỉ là hàng hóa, mà là một “tấm hộ chiếu” mang bản sắc Việt.

"Tôi không phải là một người làm nông nghiệp kiểu cũ mà ý thức rất rõ về sức mạnh của công nghệ. Bằng chứng là trong khi nhiều đơn vị sử dụng AI để cắt giảm nhân sự trong bối cảnh khó khăn, HTX Tam Nông Việt Nam lại ưu tiên ứng dụng chuyển đổi số để chuẩn hóa vận hành, kiểm soát chất lượng từ khâu gieo hạt đến khi thành phẩm", nữ chủ tịch chia sẻ.

Kết quả là, trong ngắn hạn, công nghệ giúp HTX Tam Nông Việt Nam giảm lãng phí. Nhưng về dài hạn, mục tiêu của đơn vị này còn vươn xa hơn.

"Chúng tôi đang xây dựng một hệ sinh thái nông sản mà ở đó, khách hàng có thể quét một mã QR để thấy được toàn bộ quá trình lên men của chai tương ớt mình đang cầm. Đó cũng là cách chúng tôi tạo ra mô hình kinh doanh dựa trên sự trải nghiệm thực tế và lòng tin", Chủ tịch HĐQT HTX Tam Nông Việt Nam, khẳng định.

"Sau thu hoạch là lúc giá trị nông sản được quyết định. Nếu không chế biến, nông sản chỉ là nguyên liệu thô. Chúng tôi tin rằng, khi nông sản Việt có chất lượng thật, câu chuyện minh bạch, thì không thị trường nào là quá khó để chinh phục.

Bà Nguyễn Thị Vân Anh, Chủ tịch HĐQT HTX Tam Nông Việt Nam

Có lẽ, chính tư tưởng cấp tiến đó đã dẫn lối cho HTX Tam Nông Việt Nam ghi dấu trên hành trình vươn xa của mình. Tại sự kiện GRECO 2024 tại TP.HCM, lần đầu tiên ra mắt thương hiệu "Tương ớt Làng Ta", chỉ trong vòng ba ngày, HTX Tam Nông Việt Nam đã bán được 639 chai. Con số không quá khổng lồ nhưng nó mang ý nghĩa biểu tượng cực lớn. Đó là sự thừa nhận của người tiêu dùng hiện đại đối với những giá trị truyền thống.

"Khoảnh khắc đó, tôi nhận ra mình không chỉ đang bán một sản phẩm, mà đang xây dựng một niềm tin", bà Vân Anh nhớ lại.

Và niềm tin đó đã trở thành bệ phóng đưa sản phẩm của HTX Tam Nông Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Úc và thậm chí mở cả cửa hàng giới thiệu nông sản Việt Nam tại Nhật Bản, một thị trường vốn cực kỳ khắt khe với thực phẩm lên men.

Đúc kết cho hành trình đang vươn xa của HTX Tam Nông Việt Nam, nữ chủ tịch chia sẻ ngắn gọn: "Triết lý sống và làm việc với tôi và cũng là của Tam Nông Việt Nam, chỉ gói gọn trong ba từ: minh bạch, trách nhiệm và bền vững.

"Chúng tôi kiên quyết minh bạch để tạo niềm tin trong nội bộ và với khách hàng; trách nhiệm để giữ lời hứa về chất lượng dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào và bền vững để luôn nhắc nhở bản thân không bao giờ được "ăn xổi ở thì", bà Vân Anh nói.