Điểm chuẩn đại học có thể giảm, ngành AI và y khoa vẫn 'nóng'

Cạnh tranh ngành hot chưa hạ nhiệt

Từ phổ điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT và diễn biến tuyển sinh năm nay, nhiều chuyên gia nhận định điểm chuẩn của không ít ngành có thể giảm khoảng 1-2 điểm so với năm 2025. Tuy nhiên, mức điều chỉnh sẽ không đồng đều giữa các trường và nhóm ngành.

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh năm 2026 (Ảnh: nguồn Đại học Kinh tế Quốc dân).

Theo xu hướng chung, các ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, kế toán, tài chính - ngân hàng, du lịch, ngoại ngữ, khoa học xã hội, nông - lâm - ngư nghiệp cùng một số ngành kỹ thuật, công nghệ tại các trường có mức cạnh tranh trung bình được dự báo giảm rõ hơn do phổ điểm năm nay thấp hơn.

Trong khi đó, các ngành thuộc khối sức khỏe, đặc biệt là y khoa, răng - hàm - mặt, cùng những ngành có sức hút lớn như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn và khoa học dữ liệu tại các trường tốp đầu nhiều khả năng vẫn duy trì mức điểm cao hoặc chỉ biến động nhẹ do luôn có lượng lớn thí sinh đăng ký.

Dù vậy, kết quả xét tuyển cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chỉ tiêu tuyển sinh, số lượng nguyện vọng đăng ký, phổ điểm của thí sinh và phương thức xét tuyển của từng cơ sở đào tạo. Vì vậy, các dự báo ở thời điểm này chỉ mang tính tham khảo.

Đây cũng là năm đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) quy định thí sinh phải đạt tối thiểu 15 điểm ở tổ hợp ba môn xét tuyển mới đủ điều kiện đăng ký xét tuyển đại học. Tuy nhiên, thống kê cho thấy vẫn có hơn 800.000 thí sinh đủ điều kiện tham gia xét tuyển, cho thấy nguồn tuyển dồi dào và mức độ cạnh tranh ở nhiều ngành vẫn rất lớn.

Theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, Đại học Quốc gia Hà Nội, căn cứ vào phổ điểm các môn thi và tổ hợp xét tuyển năm 2026, điểm chuẩn của nhiều ngành có sức hút lớn tại các trường đại học tốp trên nhiều khả năng sẽ giảm so với năm trước.

Ông dự đoán điểm chuẩn ở các trường tốp trên, đặc biệt là những ngành "hot", có thể giảm khoảng 1-3 điểm. Riêng tổ hợp C00 được dự báo sẽ có mức giảm mạnh hơn. Với các tổ hợp còn lại, biên độ dao động khoảng 1 điểm và điểm chuẩn nhiều khả năng ổn định trong khoảng 15-20 điểm.

Nhìn vào phổ điểm năm nay, ông cho rằng tỷ lệ bài thi các môn thuộc lĩnh vực STEM đạt dưới mức trung bình vẫn ở mức khá cao. Đây là tín hiệu cho thấy cần tiếp tục tăng cường thời lượng giảng dạy, đồng thời đổi mới phương pháp giáo dục STEM nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong thời gian tới.

Theo kế hoạch tuyển sinh năm 2026, các cơ sở đào tạo sẽ hoàn thành việc công bố điểm chuẩn và danh sách thí sinh trúng tuyển đợt 1 trước 17h ngày 13/8.

Sau khi có kết quả, tất cả thí sinh trúng tuyển, kể cả diện tuyển thẳng, nếu có nguyện vọng theo học đều phải xác nhận nhập học trên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung của Bộ GD&ĐT trước 17h ngày 21/8. Đồng thời, thí sinh cần chủ động theo dõi thông báo của các trường đại học để hoàn thiện hồ sơ, nắm rõ quy trình nhập học, học phí và các yêu cầu liên quan theo đúng thời hạn quy định.

Dự báo điểm chuẩn theo từng nhóm ngành

Dựa trên phổ điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT, số lượng nguyện vọng đăng ký và chỉ tiêu tuyển sinh, nhiều trường đại học đã đưa ra dự báo điểm chuẩn năm 2026. Bức tranh tuyển sinh năm nay cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngành, thay vì biến động theo một xu hướng chung.

Chia sẻ với phóng viên, PGS.TS Vũ Duy Hải, Trưởng ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội, dự báo điểm chuẩn một số ngành thuộc lĩnh vực AI, vi mạch bán dẫn, khoa học dữ liệu, cơ điện tử và tự động hóa năm 2026 sẽ tăng nhẹ so với năm trước.

Ông Hải cho rằng sức hút của các ngành này vẫn duy trì ở mức cao nhờ hiệu ứng từ Nghị định 179 của Chính phủ về chính sách học bổng dành cho sinh viên theo học các ngành STEM.

Trước yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực AI, vi mạch bán dẫn, khoa học dữ liệu, cơ điện tử và tự động hóa, nhà trường đã rà soát, cập nhật toàn bộ chương trình đào tạo. Nhà trường điều chỉnh chuẩn đầu ra, bổ sung kiến thức và kỹ năng ứng dụng AI, tăng cường nội dung về đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, đồng thời đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng thời lượng thực hành, thí nghiệm nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm định quốc tế.

Theo ông Hải, nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực AI, vi mạch bán dẫn, tự động hóa và cơ điện tử sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong 5-10 năm tới, không chỉ tại Việt Nam mà còn trên thị trường lao động quốc tế. Xu hướng này cũng được củng cố bởi các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, trong đó có Nghị định 179 về học bổng dành cho sinh viên theo học các ngành STEM.

"Ngay sau khi kết thúc thời gian đăng ký xét tuyển đại học năm nay, số lượng thí sinh lựa chọn các khối ngành STEM đã tăng mạnh, cao nhất trong 5 năm trở lại đây. Đây là tín hiệu rất tích cực, góp phần tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ nói chung và Đại học Bách khoa Hà Nội nói riêng", ông Hải cho biết.

Ở khối ngành kinh tế, TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân, cho biết sau khi phân tích phổ điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT và số lượng nguyện vọng đăng ký xét tuyển, Hội đồng tuyển sinh nhà trường đã thông qua mức điểm đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) năm 2026 là 22 điểm.

Theo ông Đức, điểm chuẩn của trường năm nay dự kiến dao động từ 23-28,5 điểm, giảm khoảng 0,25 điểm so với mức 23-28,83 điểm của năm 2025. Mức điểm này được chia thành bốn nhóm: từ 23 điểm, từ 24,5 điểm, trên 26 điểm và từ 27,5 điểm trở lên.

Một số ngành có sức hút lớn như logistics và quản lý chuỗi cung ứng, kinh doanh quốc tế, thương mại điện tử, marketing... được dự báo có điểm chuẩn cao hơn khoảng 0,25-0,5 điểm so với mặt bằng chung.

Ông Đức cho biết dự báo này được xây dựng trên bốn căn cứ. Thứ nhất là phổ điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT và kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy. Thứ hai, năm nay thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng; các cơ sở đào tạo không còn quy đổi nhiều loại chứng chỉ mà chỉ sử dụng chứng chỉ IELTS và các chứng chỉ tương đương hoặc cộng điểm thưởng theo quy định.

Yếu tố tiếp theo là trường tăng 500 chỉ tiêu so với năm trước, đồng thời mở thêm 15 ngành và chương trình đào tạo mới, qua đó góp phần giảm áp lực cạnh tranh ở một số ngành. Bên cạnh đó, dữ liệu tuyển sinh nhiều năm cho thấy điểm chuẩn của trường nhìn chung ít biến động.

"Dự báo chỉ mang tính tham khảo để thí sinh cân nhắc, lựa chọn nguyện vọng phù hợp. Điểm chuẩn chính thức còn phụ thuộc vào số lượng nguyện vọng đăng ký, chỉ tiêu từng ngành và phổ điểm của thí sinh", ông Đức nói.

Năm nay, Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển sinh theo ba phương thức gồm xét tuyển thẳng, xét kết quả thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển kết hợp.

Trong đó, phương thức xét tuyển kết hợp tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, áp dụng với thí sinh có chứng chỉ quốc tế SAT, ACT; kết quả kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hoặc chứng chỉ tiếng Anh quốc tế kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT theo quy định của trường.

Năm học 2026-2027, học phí chương trình chuẩn của trường dự kiến từ 20-28 triệu đồng một năm, trong khi các chương trình tiên tiến, chất lượng cao và định hướng ứng dụng (POHE) có mức học phí từ 41-68 triệu đồng.

Dự báo điểm chuẩn chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi khi các trường hoàn tất xử lý dữ liệu xét tuyển. Trong bối cảnh mức độ cạnh tranh vẫn cao ở nhiều ngành, thí sinh cần tiếp tục theo dõi lịch công bố điểm chuẩn, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng các mốc thời gian xác nhận nhập học để không bỏ lỡ cơ hội trúng tuyển.