Điểm đến gắn với cộng đồng

Du khách trải nghiệm ở làng rau Trà Quế. Ảnh: PHAN VŨ TRỌNG

Từ một làng rau lâu đời, Trà Quế đang trở thành điểm đến tiêu biểu cho cách phát triển du lịch dựa trên đời sống bản địa. Những luống rau, kỹ thuật canh tác và nhịp sống của người dân tạo nên sản phẩm du lịch khác biệt, góp phần duy trì sinh kế, gìn giữ không gian văn hóa nông nghiệp đặc sắc của Đà Nẵng.

Có lịch sử hình thành từ thế kỷ 16, Trà Quế hiện là cộng đồng nông nghiệp đặc trưng nằm giữa sông Cổ Cò và đầm Trà Quế. Trên diện tích khoảng 18ha, hơn 300 nông dân thuộc khoảng 200 hộ gia đình đang canh tác khoảng 20 loại rau và thảo mộc theo phương thức truyền thống. Điều làm nên sức hấp dẫn của Trà Quế bên cạnh cảnh quan còn ở tri thức canh tác, tập quán sản xuất và nếp sống làng quê được duy trì qua nhiều thế hệ.

Theo gợi ý từ Booking.com, hoạt động du lịch tại Trà Quế được phát triển dựa trên đời sống vốn có của cộng đồng. Những kiến thức về thổ nhưỡng, mùa vụ và kỹ thuật canh tác trở thành một phần của sản phẩm trải nghiệm, vừa giúp du khách hiểu hơn về văn hóa nông nghiệp địa phương, vừa tạo thêm nguồn thu cho người dân. Du khách có thể đi bộ, đạp xe giữa những vườn rau, quan sát công việc đồng áng hoặc trực tiếp tham gia làm đất, tưới nước, bón phân, thu hoạch rau cùng nông dân. Thời điểm thích hợp để trải nghiệm là sáng sớm hoặc chiều muộn, khi nhịp lao động trên đồng diễn ra sôi động.

Trà Quế cũng là một trong những làng nghề tiêu biểu của không gian văn hóa Hội An. Nghề trồng rau Trà Quế được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2022. Đến năm 2024, Trà Quế trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) công nhận “Làng du lịch tốt nhất” trong năm, lựa chọn từ hơn 260 hồ sơ thuộc hơn 60 quốc gia thành viên. Danh hiệu này không chỉ đánh giá sức hút đối với khách du lịch. Các tiêu chí của chương trình bao gồm tài nguyên văn hóa và tự nhiên; bảo tồn các giá trị văn hóa; tính bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường; phát triển du lịch và liên kết chuỗi giá trị; quản trị, hạ tầng, kết nối cũng như sức khỏe, an toàn và an ninh.

Theo báo cáo Du lịch bền vững do Booking.com ủy quyền thực hiện, 78% du khách Việt được khảo sát mong muốn tiền họ chi tiêu trong chuyến đi được giữ lại cho cộng đồng địa phương; 85% tìm kiếm những trải nghiệm chân thực, mang đậm bản sắc văn hóa điểm đến. Nghiên cứu được thực hiện với 32.500 người tại 35 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 1.000 người Việt Nam.

Việc tiếp tục xuất hiện trong các gợi ý du lịch quốc tế cho thấy sức hấp dẫn của Trà Quế đang được định hình từ giá trị bản địa với việc lấy nghề nông, cảnh quan và cộng đồng cư dân làm trung tâm của sản phẩm du lịch, qua đó kết hợp bảo tồn di sản với tạo sinh kế bền vững.