Điện ảnh trẻ đưa Việt Nam đến gần khán giả châu Âu

Tối 3/7, rạp Cinema Aventure ở trung tâm thủ đô Brussels đã sáng đèn cho buổi khai mạc chặng cuối của liên hoan phim tài liệu ngắn quốc tế dành riêng cho đề tài văn hóa Việt Nam-Viet Culture in Motion.

Sau hành trình qua Paris, Lorient (Pháp) và Praha (Cộng hòa Séc), 3 suất chiếu miễn phí tại Brussels từ ngày 3-5/7 đã khép lại chuỗi 14 buổi chiếu trải khắp 3 thành phố của châu Âu do Hiệp hội Art Space phối hợp cùng trung tâm Le Village Français tổ chức.

Toàn bộ phim đều có phụ đề tiếng Pháp và tiếng Hà Lan, giúp khán giả Brussels tiếp cận dễ dàng những câu chuyện đến từ Việt Nam và cộng đồng người Việt trên toàn thế giới. Đây là dự án cộng đồng phi lợi nhuận, số tiền quyên góp được sẽ dành hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại Việt Nam.

Đằng sau các tác phẩm được lựa chọn chiếu tại các thành phố lớn của châu Âu là hành trình chuẩn bị kéo dài một năm, bắt đầu từ các hoạt động của Viet Culture in Motion tại 35 trường học trên toàn quốc, tiếp nối bằng quá trình tuyển chọn nghiêm túc của Hội đồng Chuyên môn gồm các nhà làm phim, biên kịch và chuyên gia điện ảnh.

Điểm đáng chú ý nhất của mùa liên hoan năm nay hơn 20 tác phẩm trình chiếu đều do các nhà làm phim dưới 30 tuổi thực hiện, trong đó có nhiều học sinh và sinh viên, thế hệ kể chuyện văn hóa mới đang xuất hiện, tự tin và sáng tạo.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Brussels, anh Nghiêm Phạm Phúc Anh, phụ trách truyền thông của Liên hoan phim, chia sẻ Ban tổ chức của Liên hoan phim mong muốn "văn hóa được truyền tải qua hình ảnh một cách đẹp đẽ và ý nghĩa. Thông qua điện ảnh của các bạn trẻ, ban tổ chức mong muốn tạo ra một sân chơi để các bạn chia sẻ góc nhìn trẻ trung, sáng tạo về văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế.”

Việc lựa chọn ba thành phố lớn của châu Âu làm điểm dừng chân cũng là một tính toán có chủ đích. Paris là nơi các bạn trẻ hoàn toàn có thể thỏa sức sáng tạo, thể hiện góc nhìn cá nhân của mình về văn hóa Việt Nam để giới thiệu với bạn bè quốc tế.

Praha có cộng đồng người Việt khá đông, là điểm kết nối với kiều bào hướng về quê hương. Còn Brussels, trái tim của châu Âu, là điểm đến để lan tỏa văn hóa Việt tới công chúng quốc tế thông qua 14 bộ phim kể những câu chuyện khác nhau về truyền thống và đời sống Việt Nam.

Nhìn vào chương trình chiếu, chân dung một Việt Nam đa diện hiện lên rõ nét. Đêm khai màn 3/7 đưa khán giả từ "Hà Nội - năm giác quan" qua hậu trường nghệ thuật tuồng trong "Sau tấm màn nhung," đến đời sống ngư dân trong "Sức nặng của nước" và nghề tranh dân gian trong "Qua những bàn tay."

Suất chiếu 4/7 tiếp nối với câu chuyện về xưởng của bà Liên trên sông nước, tinh hoa gốm nung củi, bữa cơm gia đình Việt, hành trình cô giáo cắm bản mang con chữ lên vùng núi địa đầu Tổ quốc và nhịp sống Hà Nội đương đại.

Suất bế mạc chiều 5/7 dành cho làng hương Quảng Phú Cầu, nghề dệt của đồng bào dân tộc thiểu số, cùng những tự vấn về căn tính của người trẻ. Nghề thủ công truyền thống, ký ức gia đình, di sản văn hóa, cộng đồng dân tộc thiểu số và đời sống thường nhật… tất cả phác họa một Việt Nam sống động, giàu cảm xúc và không ngừng chuyển mình, qua chính góc nhìn của người trong cuộc.

Đằng sau những nhà làm phim tuổi học trò là các tổ chức giáo dục đồng hành bền bỉ. Chị Cát Thị Hồng Trâm, Phó Giám đốc Trung tâm Le Village Français Vietnam, đơn vị đồng tổ chức liên hoan, cho biết trung tâm năm nào cũng phối hợp với Art Space tổ chức chương trình, với mong muốn tạo thêm những cách làm mới để góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Là một người Hà Nội, sinh ra ở Hà Nội, chị Cát Trâm luôn đau đáu muốn đưa Hà Nội ra với thế giới, và đây cũng là động lực để chị hướng dẫn và đồng hành cùng các em học sinh trong quá trình thực hiện những bộ phim về Thủ đô.

Điều đáng chú ý là mức độ tự chủ của các nhà làm phim nhỏ tuổi. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, các em tự đi quay, chủ động tìm tòi công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dựng phim và làm phụ đề. Những tác phẩm hoàn chỉnh đều do chính các em thực hiện.

Theo chị Cát Thị Hồng Trâm, giai đoạn đầu nhiều học sinh còn bỡ ngỡ vì chưa biết bắt đầu từ đâu, song với sự động viên của giáo viên, các em đã từng bước vượt qua khó khăn và hoàn thành bộ phim của mình. Tuy nhiên, theo chị, thách thức lớn nhất không nằm ở kỹ thuật mà ở cách kể chuyện. Chị mong các em truyền tải được sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại. "Ở lứa tuổi Gen Z, Gen Alpha, nhiều bạn không còn thích những thứ cổ nữa. Vậy phải truyền tải thế nào để thấy rằng trong dòng chảy hiện đại, những mạch truyền thống vẫn âm thầm chảy, vẫn được tiếp nối qua thế hệ trẻ và bằng cách của người trẻ.”

Có mặt tại buổi chiếu, Tham tán Nguyễn Bá Sang, phụ trách công tác cộng đồng của Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Bỉ, chúc mừng Ban tổ chức đã có buổi chiếu phim tài liệu ngắn quốc tế về Việt Nam thành công tại Bỉ.

Theo ông, những bộ phim thực sự là cầu nối giới thiệu văn hóa, đời sống, đất nước và con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế cũng như cộng đồng người Việt. Ông đánh giá các nhà làm phim trẻ đã nỗ lực trở thành những người lan tỏa, quảng bá văn hóa Việt Nam

Với khán giả quốc tế, những thước phim cũng để lại nhiều ấn tượng và cảm xúc. Bà Elnaz Shadras, Giám đốc tổ chức phi chính phủ Voice of the World hoạt động trong lĩnh vực văn hóa - giáo dục tại Brussels, nhận xét các bộ phim "rất cuốn hút" vì làm nổi bật những khía cạnh văn hóa quan trọng cần được gìn giữ, từ âm nhạc, ẩm thực đến di sản, giữa thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng.

Theo bà, nhóm các nhà làm phim trẻ đang làm việc rất nghiêm túc để góp phần gìn giữ nghệ thuật, lịch sử và di sản văn hóa Việt Nam. Bà bày tỏ mong muốn các bạn trẻ tiếp tục quảng bá những giá trị văn hóa đó tới bạn bè quốc tế.

Sự kiện nằm trong khuôn khổ "Rực rỡ Việt Nam 2026" (La Vivacité du Vietnam 2026), hành trình văn hóa quy mô lớn tại châu Âu do hơn 50 bạn trẻ Việt Nam và người Việt ở nước ngoài thực hiện, phối hợp cùng nhiều tổ chức văn hóa và đối tác quốc tế.

Đứng sau chuỗi hoạt động này là Hiệp hội Art Space, thành lập tại Pháp năm 2018, đến nay đã tổ chức gần 100 sự kiện văn hóa khắp châu Âu và triển khai chương trình giáo dục về văn hóa Việt Nam tại khoảng 20 trường học.

Những thước phim của các nhà làm phim trẻ tuổi tự quay, tự dựng với sự hỗ trợ của công nghệ mới đã góp phần đưa những câu chuyện về văn hóa Việt Nam đến gần hơn với khán giả quốc tế.

Qua góc nhìn chân thực của người trẻ, các tác phẩm cho thấy văn hóa Việt Nam có sức lan tỏa mạnh mẽ khi được kể bằng những câu chuyện gần gũi và giàu cảm xúc./.