Điện Biên kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể dân tộc Lào và Xạ Phang

Công tác kiểm kê góp phần nhận diện, đánh giá thực trạng di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc Lào và Xạ Phang tại tỉnh Điện Biên. Ảnh: Ngọc Anh

Đợt kiểm kê được thực hiện theo Kế hoạch số 4052/KH-SVHTTDL ngày 6.9.2026 của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên về triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025–2035, giai đoạn I từ năm 2025 đến năm 2030.

Cụ thể, di sản văn hóa của dân tộc Lào được kiểm kê tại các xã Mường Nhà, Mường Luân, Phình Giàng, Thanh Yên, Tìa Dình và Núa Ngam; di sản văn hóa của dân tộc Xạ Phang được khảo sát tại các xã Mường Toong, Si Pa Phìn, Na Sang, Mường Tùng, Sín Chải và Nà Tấu.

Công tác kiểm kê tập trung vào 6 loại hình di sản gồm: biểu đạt và truyền thống truyền khẩu; nghệ thuật trình diễn dân gian; tập quán xã hội và tín ngưỡng; lễ hội truyền thống; tri thức dân gian; nghề thủ công truyền thống.

Các hoạt động chính gồm khảo sát, điền dã thực địa, nghiên cứu tư liệu, thu thập, xử lý thông tin và hoàn thiện báo cáo kết quả kiểm kê.

Các nghệ nhân và người dân tham gia cung cấp thông tin, góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng. Ảnh: Ngọc Anh

Quá trình thực hiện có sự phối hợp của chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn, nghệ nhân, già làng, trưởng bản và cộng đồng người Lào và Xạ Phang. Việc thu thập, xử lý thông tin được thực hiện theo mẫu phiếu kiểm kê, bảo đảm tính khách quan, chính xác, trung thực, phản ánh thực trạng lưu giữ và thực hành di sản trong đời sống cộng đồng.

Sản phẩm kiểm kê gồm phiếu kiểm kê, nhật ký khảo sát, báo cáo kết quả, danh mục kiểm kê, album ảnh và bản đồ phân bố di sản. Đây là nguồn tư liệu phục vụ công tác nghiên cứu, quản lý văn hóa, đồng thời làm cơ sở đánh giá khả năng duy trì, trao truyền di sản qua các thế hệ và đề xuất giải pháp bảo vệ, phát huy giá trị phù hợp với thực tiễn địa phương.

Kết quả kiểm kê cũng là căn cứ để lựa chọn những di sản tiêu biểu, đáp ứng các tiêu chí, tiến tới xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Thông qua hoạt động, Điện Biên từng bước hoàn thiện công tác kiểm kê chuyên sâu về di sản văn hóa của dân tộc Lào và Xạ Phang; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ tiếng nói, phong tục, tập quán, tri thức dân gian và nghề thủ công truyền thống.

Qua đó, góp phần bảo vệ sự đa dạng văn hóa, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn di sản, gắn gìn giữ bản sắc dân tộc với phát triển văn hóa bền vững.