Điện đàm giữa Nga, Phần Lan, Nauy làm bộc lộ bất đồng giữa các nước Bắc Âu

Theo Reuters, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre đã chủ động liên lạc với Tổng thống Nga Vladimir Putin trong nỗ lực thúc đẩy đối thoại về xung đột tại Ukraine, trước thềm các cuộc đàm phán dự kiến giữa Nga, Ukraine và Mỹ tại Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất) trong nửa đầu tháng 11 tới.

Theo thông báo của Điện Kremlin, tại cuộc điện đàm, ông Putin nhấn mạnh rằng một nền hòa bình công bằng và lâu dài chỉ có thể đạt được nếu các lợi ích mà Moskva coi là chính đáng được tính đến đầy đủ. Nhà lãnh đạo Nga đồng thời chỉ trích chính sách của Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), cho rằng cách tiếp cận đối đầu của các bên đang kéo dài giao tranh.

Trong tuyên bố sau cuộc điện đàm, ông Stubb cho biết cuộc trao đổi diễn ra thẳng thắn và thực chất, nhấn mạnh kết quả của cuộc xung đột sẽ tác động trực tiếp đến an ninh của Phần Lan cũng như toàn châu Âu. Theo nhà lãnh đạo Phần Lan, việc chấm dứt xung đột đòi hỏi các bên phải đối thoại trực tiếp. Trong khi đó, Thủ tướng Na Uy Støre cho biết hai bên đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm leo thang căng thẳng.

Hai nhà lãnh đạo Bắc Âu cũng khẳng định tiếp tục ủng hộ Ukraine và cho biết đã trao đổi với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngay sau cuộc điện đàm với ông Putin.

Tuy nhiên, sáng kiến ngoại giao trên đã vấp phải phản ứng dè dặt từ một số nước láng giềng Bắc Âu. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen bày tỏ hoài nghi về hiệu quả của cuộc điện đàm, cho rằng chưa có dấu hiệu cho thấy Nga thực sự mong muốn hòa bình. Bà nhấn mạnh các nước châu Âu cần duy trì sự đoàn kết, thay vì tự tiến hành những sáng kiến ngoại giao riêng lẻ mà không có sự phối hợp rộng rãi.

Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cũng tỏ ra không kỳ vọng nhiều vào cuộc trao đổi trực tiếp với Tổng thống Nga. Ông cảnh báo những cuộc tiếp xúc có nguy cơ làm suy yếu tiếng nói chung của châu Âu cần được cân nhắc thận trọng, dù thừa nhận đối thoại có thể mang lại kết quả tích cực nếu giúp Nga sẵn sàng chấp nhận một thỏa thuận hòa bình công bằng theo các điều kiện của Ukraine. Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cũng kêu gọi thận trọng trong các cuộc tiếp xúc với Moskva.

Phản ứng trái chiều diễn ra trong bối cảnh các nước châu Âu phần lớn hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ông Putin kể từ khi xung đột Ukraine leo thang năm 2022. Tổng thống Stubb và Thủ tướng Støre khẳng định họ tham gia cuộc điện đàm với tư cách lãnh đạo hai quốc gia, không đại diện cho toàn châu Âu. Tuy vậy, sự khác biệt trong phản ứng của các nước Bắc Âu cho thấy việc tìm kiếm một kênh đối thoại với Nga vẫn đặt ra thách thức đối với nỗ lực duy trì lập trường chung của châu Âu về Ukraine.