Diễn đàn Kinh tế Trà Quốc tế 2026: Kết nối nguồn lực, nâng sức cạnh tranh cho trà Việt

Khai thác giá trị di sản, hình thành hệ sinh thái kinh tế trà

Phát biểu tại diễn đàn, bà Nguyễn Thị Loan - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, Trưởng Ban Tổ chức Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026 nhấn mạnh, Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026 là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, mang lại niềm phấn khởi và tự hào cho nhân dân các dân tộc trong tỉnh. Diễn đàn Kinh tế Trà Quốc tế 2026 là một trong những hoạt động chính của Festival, hướng tới mục tiêu định vị Thái Nguyên trở thành trung tâm sản xuất, chế biến, văn hóa và kinh tế trà uy tín của Việt Nam, từng bước đưa trà Thái Nguyên tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bà Nguyễn Thị Loan - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, Trưởng Ban Tổ chức Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026 phát biểu tại diễn đàn.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Diễn đàn tập trung vào 4 nhiệm vụ chiến lược: Khẳng định vị thế, nâng tầm thương hiệu thông qua quảng bá tiềm năng, giá trị đặc trưng của trà Thái Nguyên, góp phần nâng cao giá trị ngành chè Việt Nam trên thị trường quốc tế; Thúc đẩy kết nối giữa cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, hiệp hội, chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư nhằm chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ và định hướng phát triển ngành trà bền vững; Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư vào chế biến sâu, công nghệ sau thu hoạch, hạ tầng logistics, thương mại điện tử và du lịch trà.

Đặc biệt, tỉnh Thái Nguyên kỳ vọng Diễn đàn sẽ tạo tiền đề hình thành các liên kết chuỗi giá trị, thúc đẩy ký kết biên bản ghi nhớ và thỏa thuận hợp tác cụ thể về tiêu thụ sản phẩm, chuyển giao công nghệ và đầu tư.

"Tỉnh Thái Nguyên cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về chính sách, môi trường đầu tư và hạ tầng kỹ thuật phù hợp với luật pháp Việt Nam và luật pháp Quốc tế để thực hiện các mục tiêu. Chúng tôi luôn mở rộng cửa chào đón các nhà đầu tư, các tổ chức và doanh nghiệp quốc tế đến hợp tác, chia sẻ tri thức và cùng phát triển", bà Nguyễn Thị Loan nhấn mạnh đồng thời bày tỏ tin tưởng Diễn đàn sẽ mở ra cơ hội hợp tác thực chất, bền vững, góp phần nâng cao vị thế thương hiệu trà Thái Nguyên trên thị trường quốc tế.

Tại diễn đàn, các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp trong nước, quốc tế đã trao đổi nhiều giải pháp phát triển ngành trà theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, mở rộng thị trường xuất khẩu và khai thác hiệu quả những lợi thế của vùng chè Thái Nguyên.

Chia sẻ kinh nghiệm phát triển ngành trà Nhật Bản, ông Tetsuo Ohashi - nghệ nhân đời thứ 16 của một doanh nghiệp có truyền thống hơn 500 năm trong lĩnh vực trà Nhật Bản cho rằng, để đưa trà Thái Nguyên tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao, doanh nghiệp cần chú trọng minh bạch thông tin vùng nguyên liệu, quản lý quy trình canh tác và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Ông Tetsuo Ohashi phát biểu tại diễn đàn.

Đề cập đến giá trị văn hóa, nhà nghiên cứu Trịnh Quang Dũng - Chủ tịch Liên chi hội Văn hóa trà Việt Nam nhận định, ngành trà hiện vẫn tập trung chủ yếu vào sản xuất và kinh doanh sản phẩm, trong khi những giá trị lịch sử, văn hóa và tri thức truyền thống chưa được khai thác tương xứng.

Ông Trịnh Quang Dũng cho rằng, Thái Nguyên có điều kiện phát triển các sản phẩm du lịch gắn với vùng chè cổ thụ, đặc biệt sau khi mở rộng không gian phát triển với khu vực Bắc Kạn trước đây. Những vùng chè cổ thụ như các "mỏ vàng xanh", có tiềm năng phát triển du lịch khám phá, trải nghiệm văn hóa và tạo thêm nguồn thu cho cộng đồng.

Đặc biệt, ông đề xuất Thái Nguyên quan tâm xây dựng cơ sở đào tạo chuyên sâu về trà, phát triển đội ngũ chuyên gia có kiến thức về văn hóa, công nghệ chế biến, kinh doanh và xây dựng thương hiệu. Mục tiêu quan trọng trong 5 - 10 năm tới là chuyển hóa các giá trị văn hóa phi vật thể của trà thành giá trị kinh tế thực tế, qua đó nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển ngành trà bền vững.

Đưa công nghệ, thương mại điện tử vào chuỗi giá trị trà

Từ kinh nghiệm của Trung Quốc, ông Steve Bùi - Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc cho rằng, Thái Nguyên có lợi thế về điều kiện tự nhiên, truyền thống sản xuất và văn hóa thưởng trà. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả những lợi thế này, ngành trà cần phát triển hệ sinh thái kinh tế gắn với hoạt động chế biến, văn hóa, du lịch, thương mại và công nghệ.

Theo ông, các vùng chè có thể phát triển thành điểm đến du lịch trải nghiệm, nơi du khách trực tiếp tham gia thu hái, chế biến và thưởng thức trà. Qua đó, doanh nghiệp mở rộng cơ hội kinh doanh, quảng bá thương hiệu và gia tăng giá trị kinh tế của vùng nguyên liệu.

Ông Steve Bùi cũng thông tin, nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đưa trà Thái Nguyên tiếp cận các thị trường lớn như Trung Quốc, Nhật Bản. Theo kế hoạch, sản phẩm trà của Công ty Cổ phần Chè Quân Chu (ESG Valley) sẽ được giới thiệu tại Hội chợ Nhập khẩu quốc tế Trung Quốc (CIIE), diễn ra tại Thượng Hải từ ngày 5-10/11/2026. Tiếp đó, ngày 12/12/2026, sản phẩm trà Thái Nguyên chất lượng cao dự kiến mở bán trên TikTok Shop Nhật Bản, mở rộng kênh phân phối và tiếp cận người tiêu dùng trẻ. Các hoạt động này góp phần mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao nhận diện thương hiệu và gia tăng giá trị trà Thái Nguyên.

Ông Steve Bùi - Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc phát biểu tại diễn đàn.

Theo TS. Nguyễn Ngọc Bình - Phó Viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp miền núi phía Bắc, đổi mới công nghệ cần được triển khai đồng bộ trong sản xuất, chế biến, bảo quản và kiểm soát chất lượng. Đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm, minh bạch thông tin và truy xuất nguồn gốc ngày càng có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng tiếp cận thị trường quốc tế, nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị sản phẩm trà.

Ở khía cạnh thương mại, ông Mark Deng - Phó Chủ tịch Hội đồng Thương mại Việt Nam - Trung Quốc nhấn mạnh, muốn chinh phục thị trường quốc tế, doanh nghiệp cần giúp người tiêu dùng thực hiện được 3 điều là "hiểu được, tin được, mua được". Doanh nghiệp cần giới thiệu rõ câu chuyện văn hóa, đặc điểm vùng nguyên liệu, kỹ thuật sản xuất và những giá trị riêng của sản phẩm.

Ông Mark Deng cũng đề xuất phát triển nội dung số thông qua video ngắn, livestream và các nền tảng mạng xã hội, đồng thời tăng cường kết nối người sáng tạo nội dung với người trồng chè, nghệ nhân và doanh nghiệp.

Với người tiêu dùng trẻ, sản phẩm trà cần được đổi mới về bao bì, quy cách đóng gói và tính tiện lợi, đáp ứng nhu cầu sử dụng tại nơi làm việc, tại nhà hoặc trong các chuyến đi. "Thái Nguyên có lợi thế về nguồn nhân lực, hệ thống đào tạo và năng lực sản xuất công nghệ. Khai thác hiệu quả các nguồn lực này, đặc biệt trong thương mại điện tử và trí tuệ nhân tạo, sẽ góp phần mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng quốc tế", ông nói.

TS. Nguyễn Thị Vinh cùng các đại biểu trao đổi bên lề diễn đàn.

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp, TS. Nguyễn Thị Vinh - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Chè Quân Chu, Phó Chủ tịch Hội Nữ doanh nhân Việt Nam, Chủ tịch Hội Nữ doanh nhân Thái Nguyên đánh giá, địa phương có nhiều lợi thế phát triển ngành trà nhờ thương hiệu truyền thống, hệ thống hợp tác xã và sự quan tâm của chính quyền. Tuy nhiên, khả năng kết nối chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học công nghệ và triển khai hoạt động marketing, truyền thông vẫn là những vấn đề cần tập trung giải quyết.

Theo bà Nguyễn Thị Vinh, phát triển kinh tế trà cần hướng tới xây dựng cộng đồng thịnh vượng, nâng cao thu nhập cho người trồng chè, mở rộng cơ hội kinh doanh và chuyển hóa giá trị di sản trà Việt thành giá trị kinh tế trên thị trường toàn cầu.

Tại diễn đàn, Bản đồ số hóa hệ sinh thái trà Thái Nguyên được trình diễn, giới thiệu giải pháp ứng dụng công nghệ trong quảng bá thương hiệu, kết nối cơ sở sản xuất, kinh doanh với khách hàng, đối tác và nhà đầu tư, đồng thời mở rộng cơ hội phát triển dịch vụ, du lịch và ẩm thực gắn với trà.

Trong phiên tọa đàm, các đại biểu tập trung thảo luận giải pháp phát huy giá trị di sản, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong sản xuất, chế biến, kinh doanh trà. Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, mở rộng hợp tác quốc tế và nâng cao thu nhập cho người trồng chè.