Điệp viên X6 - Huyền thoại trong lòng địch - Bài 1: Bình phong hoàn hảo và nghệ thuật thâm nhập chiến lược

Mùa thu năm 1957, một thanh niên 30 tuổi người Việt Nam đặt chân tới nước Mỹ. Hành trang theo chân ông khi ấy chỉ đơn giản là một chiếc cặp da màu nâu đựng vài bộ quần áo mỏng nhưng lại ẩn chứa trong đó một nhiệm vụ đặc biệt được tổ chức giao phó. Người thanh niên ấy là Phạm Xuân Ẩn.

Phạm Xuân Ẩn, bí danh X6, là một cán bộ tình báo chiến lược được cả phía đối phương kính phục gọi bằng cái tên “Điệp viên hoàn hảo”. Ông tham gia Vệ quốc đoàn từ năm 18 tuổi, học tú tài ở Mỹ Tho, và sôi nổi hòa mình vào phong trào học sinh, sinh viên tại đô thành Sài Gòn những năm 1949-1950. Sau đó, Phạm Xuân Ẩn làm kế toán cho một hãng xăng và rồi làm thư ký hải quan trước khi nhập ngũ vào tháng 12-1952. Tại Chiến khu Đ, ông gặp đồng chí Phạm Ngọc Thạch, khi đó là Xứ ủy viên Nam Bộ, vào dịp Tết năm 1952 và được giao trọng trách hoạt động tình báo chiến lược.

Cặp da của đồng chí Phạm Xuân Ẩn, cán bộ Cụm tình báo H63 sử dụng trong thời gian du học tại Mỹ và hoạt động tại nội đô Sài Gòn, 1957-1976.

Khi trở lại Sài Gòn, Phạm Xuân Ẩn tiếp tục làm công chức trong chính quyền ngụy và thực hiện nhiệm vụ được giao là thu thập tài liệu và chuyển ra chiến khu theo đường giao liên. Tháng 2-1953, trong một lễ kết nạp được tổ chức tại Cà Mau với sự chứng kiến của đồng chí Lê Đức Thọ, ông trở thành đảng viên cộng sản. Một năm sau, ông ghi danh đăng lính cho Pháp. Nhờ vào các mối quan hệ, ông vào quân đội Pháp nhưng không ra chiến trường mà làm Bí thư Phòng tác động tinh thần (chiến tranh tâm lý) Bộ Tổng tham mưu để từ đó có điều kiện thâm nhập sâu vào lòng địch sau Hiệp định Genève. Năm 1957, theo yêu cầu của trên, ông giải ngũ để thực hiện nhiệm vụ chiến lược đặc biệt.

Muốn đánh bại được đối phương, trước hết phải hiểu đối phương. Không thể chỉ tìm hiểu qua sách vở hay suy luận gián tiếp, người chiến sĩ cách mạng phải trực tiếp học cách tư duy, phong thái ứng xử, lối sống và văn hóa của chính người Mỹ. Để chuẩn bị cho chuyến đi sang Mỹ theo học báo chí tại Đại học Cộng đồng Quận Cam (Orange Coast College, California), ông đã có 7 ngày bí mật vào chiến khu Củ Chi để bồi dưỡng chính trị với sự dẫn dắt của đồng chí Mười Hương.

Phạm Xuân Ẩn khi theo học môn Báo chí tại Đại học cộng đồng Orange Coast College ở California Mỹ, năm 1958.

Khi sang đến Mỹ, Phạm Xuân Ẩn không chọn cách thu mình khép kín. Trái lại, ông chủ động và tự tin hòa nhập một cách hết sức tự nhiên. Suốt hai năm trên giảng đường, ông luôn là sinh viên xuất sắc, tích cực tham gia vào các hoạt động tập thể, từ các cuộc hội thảo về nghiệp vụ báo chí cho đến những buổi liên hoan sôi nổi trên bãi biển. Ông nổi tiếng trong mắt bạn bè ở Mỹ là một người thông minh, hóm hỉnh và hài hước. Chính sự cởi mở, đĩnh đạc và tài năng thực chất đã giúp ông thẩm thấu trọn vẹn phong cách báo chí phương Tây cũng như cách nhìn nhận vấn đề của xã hội Mỹ. Đây là những điều kiện tiên quyết để tạo dựng một vỏ bọc tác nghiệp hoàn hảo sau này.

Khi khóa học sắp hoàn tất cũng là lúc quân và dân miền Nam bắt đầu bước vào giai đoạn chiến tranh du kích sau những năm tháng kiên trì đấu tranh chính trị. Phạm Xuân Ẩn hiểu thời khắc của mình đã tới. Ông lại thu xếp hành trang vào chiếc cặp da, trở về Tổ quốc, bắt đầu cuộc đời của mật danh X6.

Về nước năm 1959, Phạm Xuân Ẩn nhanh chóng tìm cách tiếp cận các đối tượng trong mọi tầng nấc quyền lực của ngụy quyền. Từng làm việc tại cơ quan tâm lý chiến thời quân đội liên hiệp Pháp, Phái bộ Liên lạc và Huấn luyện Mỹ - Pháp - Việt (TRIM) và phái bộ huấn luyện quân sự CATO của Mỹ, với tấm bằng báo chí chính quy từ Mỹ, ông được tiếp nhận vào làm việc tại Sở Nghiên cứu Chính trị trực thuộc Phủ Tổng thống do Trần Kim Tuyến đứng đầu. Đây là cơ quan mật vụ quyền lực nhất lúc bấy giờ. Sau đó, ông được biệt phái sang hãng thông tấn Việt Tấn Xã.

Thẻ nhà báo khi ông Phạm Xuân Ẩn làm phóng viên cho hãng thông tấn Reuters.

Từ năm 1960, khi hãng thông tấn Reuters ký thỏa thuận hợp tác thông tin với Việt Tấn Xã và cần một ký giả bản xứ am hiểu tình hình, Phạm Xuân Ẩn là gương mặt được lựa chọn. Đến năm 1965, ông chính thức làm việc cho tuần báo Time của Mỹ với văn phòng đặt ngay trên đường Hàn Thuyên, đối diện Dinh Độc Lập. Ông cũng là cộng tác viên thân thiết của các tờ The New York Herald Tribune, The Christian Science Monitor và nhiều tờ báo phương Tây khác.

Vỏ bọc một nhà báo chuyên nghiệp tầm cỡ quốc tế đã mở rộng cánh cửa tiếp cận thông tin. Các tướng lĩnh, chính khách cao cấp và chỉ huy quân sự Mỹ-ngụy tìm đến ông không chỉ vì nể trọng uy tín nghề nghiệp mà còn để lắng nghe những nhận định, đánh giá sắc sảo về tình hình chính trị, quân sự. Không ít lần, giới chức cầm quyền Sài Gòn và cố vấn Mỹ mời ông tham gia góp ý, phản biện và thậm chí tham gia soạn thảo các kế hoạch, dự án quan trọng. Ông ung dung bước vào những phòng thuyết trình tuyệt mật, được mời lên trực thăng thị sát chiến trường, tận mắt quan sát những tấm bản đồ tác chiến mới nhất…

Ảnh 1: Đồng chí Phạm Xuân Ẩn khi là phóng viên hãng tin Reuters dự buổi chiêu đãi của Văn phòng tùy viên quân lực Hoa Kỳ tại Sài Gòn. Ảnh 2: Máy ảnh đồng chí Phạm Xuân Ẩn, cán bộ Cụm tình báo H63 sử dụng trong thời gian học tập tại Mỹ và hoạt động tại nội đô Sài Gòn, 1957-1976. Ảnh 3: Đồng chí Phạm Xuân Ẩn trong văn phòng báo Time năm 1973.

Cứ như vậy, ông được “công khai” tiếp cận nhiều tài liệu tối mật của địch, mang chúng về nhà trong chiếc cặp da nâu đã từng cùng ông vượt qua bên kia đại dương. Dưới ánh đèn đêm, người ký giả lại cặm cụi chụp lại toàn bộ các bản tài liệu bằng chiếc máy ảnh Canon RM số hiệu 121290. Bên cạnh tài liệu ảnh chụp nguyên bản, ông cũng tự tay dùng mực mật viết nhiều bản báo cáo với những nhận định chiến lược sâu sắc, tạo nên những dữ liệu vô cùng quý giá gửi ra căn cứ cách mạng.

Như thế, báo chí không chỉ là đơn thuần là tấm bình phong che chắn, mà đã trở thành công cụ để X6 thâm nhập sâu vào sào huyệt đối phương, biến nơi đây thành nguồn khai thác tin tức trực tiếp phục vụ sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc.

(Còn nữa)

Nội dung:  HỮU DƯƠNG (Theo tài liệu Tổng cục II cung cấp)
Ảnh: Tư liệu, Bảo tàng Tình báo quốc phòng Việt Nam (Tổng cục II)
Kỹ thuật, đồ họa:  TÔ NGỌC