Điều chỉnh quy hoạch quốc gia mở đường cho mô hình tăng trưởng mới

Bộ Tài chính mới đây đã tổ chức Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 sau khi được cấp có thẩm quyền quyết định, phê duyệt. Bên lề hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương đã trao đổi với báo chí những thông tin cụ thể hơn về những nội dung mới trong lần điều chỉnh quy hoạch này.

PV: Thưa Thứ trưởng, xin ông cho biết quá trình điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và 6 quy hoạch vùng vừa qua đã được thực hiện như thế nào?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Trong thời gian vừa qua, Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có sự quan tâm rất đặc biệt đối với công tác quy hoạch, từ công tác thể chế cho đến công tác nội dung và tổ chức triển khai thực hiện các quy hoạch.

Thực hiện các nhiệm vụ được giao, Bộ Tài chính trong năm 2025 đã khẩn trương tổ chức triển khai lập điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và 6 quy hoạch vùng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn 2050.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương. Ảnh: Đức Thanh

Công tác điều chỉnh quy hoạch cũng đã diễn ra hết sức nghiêm túc, triển khai kịp thời và đã quán triệt tất cả những chỉ đạo, định hướng, các kết luận của Trung ương Đảng và Bộ Chính trị về định hướng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, và cũng đã được thể hiện, cụ thể hóa trong bản quy hoạch điều chỉnh.

Quy hoạch tổng thể quốc gia điều chỉnh đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết 252 năm 2025 và 6 quy hoạch vùng cũng đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh trong tháng 4/2026. Như vậy là hệ thống “xương sườn” của các quy hoạch lớn của cả nước đã được hoàn thiện.

Tiếp theo đó, đến nay tại Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2 cũng đã chỉ đạo các quy hoạch ngành, quy hoạch địa phương sẽ bám vào sự điều chỉnh của quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng để triển khai hoàn thiện, điều chỉnh quy hoạch của địa phương mình, ngành mình trong quý II năm 2026, nhằm tạo cơ sở vững chắc ngay từ đầu khi triển khai kế hoạch 5 năm 2026 - 2030.

PV: Trong lần điều chỉnh quy hoạch này, đâu là những điểm mới nổi bật, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Đợt điều chỉnh lần này đã thể hiện rất rõ nét những quan điểm chỉ đạo, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển quốc gia trong thời gian tới, đặc biệt là những nội dung đột phá về tăng trưởng và phát triển.

Trong đó, quy hoạch tổng thể quốc gia được điều chỉnh đã được thể hiện một số điểm thay đổi mới và rất quan trọng.

Trước tiên là về quan điểm phát triển, quy hoạch đã được rà soát, điều chỉnh, cập nhật các quan điểm mới của Đảng ta trong phát triển đất nước ở kỷ nguyên mới. Đặc biệt là quan điểm về chuyển đổi mô hình tăng trưởng và lấy khoa học công nghệ làm trung tâm. Nội dung này là rất mới và đã tiếp thu, cụ thể hóa các quan điểm lớn của Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị để đưa vào quy hoạch tổng thể quốc gia lần này. Đây cũng là một định hướng để chúng ta triển khai các bước cụ thể trong 5 năm tới, nhằm chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng nhanh nhưng phải bền vững.

Thay đổi tiếp theo liên quan đến các mục tiêu cụ thể. Trong quy hoạch đã quán triệt định hướng chỉ đạo của Trung ương về tăng trưởng nhanh trong giai đoạn tới, với mục tiêu là tốc độ tăng trưởng GRDP, GDP bình quân của cả nước là trên 10%/năm. Cùng với đó là một loạt các chỉ tiêu của các lĩnh vực, ngành cũng như các chỉ tiêu vĩ mô khác trong quy hoạch tổng thể quốc gia lần này cũng được điều chỉnh cho phù hợp. Đồng thời, các giải pháp thực hiện các mục tiêu lớn mà quy hoạch đã điều chỉnh cũng được bổ sung, cập nhật.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương phát biểu tại Hội nghị công bố điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Ảnh: Mạnh Tuấn.

PV: Xin Thứ trưởng cho biết cụ thể hơn về các giải pháp thực hiện các mục tiêu lớn mà quy hoạch đã điều chỉnh?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Trong lần điều chỉnh này có ba thay đổi lớn về giải pháp thực hiện.

Đầu tiên là bổ sung các ngành động lực thúc đẩy tăng trưởng mới. Bên cạnh việc tăng cường các giải pháp để thúc đẩy các ngành động lực truyền thống như công nghiệp chế biến, chế tạo hay các ngành dịch vụ, trong quy hoạch đã đưa vào những ngành mới nổi như công nghiệp chip bán dẫn hay những lĩnh vực trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Đây là những bổ sung hết sức quan trọng gắn với quan điểm đổi mới mô hình tăng trưởng lấy khoa học công nghệ làm trọng tâm.

Thứ hai là gắn với điều chỉnh 6 vùng kinh tế - xã hội, bổ sung vùng động lực tăng trưởng khu vực Bắc Trung Bộ. Điều này gắn với việc điều chỉnh các địa giới hành chính, hợp nhất các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Thứ ba là sẽ xây dựng một loạt các hành lang, các trục động lực kinh tế và gắn với các dự án hạ tầng quan trọng để thực hiện mục tiêu đột phá về hạ tầng, thúc đẩy các hành lang, các trục tăng trưởng trong cả nước.

PV: Vậy trong khâu tổ chức triển khai thực hiện có điểm gì mới hay không, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Lần điều chỉnh này cũng bổ sung điểm mới rất lớn trong khâu tổ chức triển khai thực hiện. Đó là có các danh mục dự án phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch được ưu tiên phát triển, xây dựng trong giai đoạn tới đã được Trung ương quyết nghị và đưa vào chương trình hành động để thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng 14.

Khi đã có danh mục các công trình trọng điểm trong thời gian tới, kèm theo đó sẽ là các cơ chế, chính sách để huy động nguồn lực phục vụ cho việc thực hiện các dự án trọng điểm đó, cũng như sự quan tâm nhiều hơn nữa cho các dự án ưu tiên. Với những nội dung bổ sung như vậy, chắc chắn công tác triển khai thực hiện trong thời gian tới sẽ được đổi mới, cải thiện, nâng cao hiệu quả.

PV: Với những bổ sung quan trọng như vậy, vấn đề huy động nguồn lực để thực hiện sẽ được giải quyết như thế nào?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Đây cũng là vấn đề được rất nhiều người quan tâm. Hiện nay, đề án huy động nguồn lực vay trả nợ công của đất nước cũng như Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030 đã được Quốc hội thông qua.

Chính phủ đang tổ chức triển khai xây dựng chương trình hành động để thực hiện việc tăng cường các giải pháp huy động nguồn lực. Trong đó sẽ lấy nguồn lực công làm vốn mồi để kích hoạt cũng như huy động các nguồn lực khác trong xã hội bằng nhiều phương thức đầu tư linh hoạt như đầu tư công, đầu tư PPP, đầu tư tư nhân để thực hiện cho được các dự án ưu tiên đã được Trung ương quyết nghị.

PV: Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng./.