Điều gì khiến nhiều người ở TP.HCM mắc bệnh hô hấp

Trẻ em là nhóm dễ mắc bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, phụ huynh cần chú ý các dấu hiệu như sốt cao, khó thở, li bì để đưa trẻ đi khám kịp thời. Ảnh minh họa: Hoài Bảo.

Bệnh hô hấp đang có dấu hiệu tăng tại TP.HCM. Theo Bệnh viện Nhi đồng 2, tháng 9 bệnh viện ghi nhận 39.869 lượt khám ngoại trú do viêm hô hấp, nhiều hơn tháng trước hơn 10.000 lượt. Những ngày gần đây, lượng trẻ đến khám tiếp tục tăng, trung bình 4.000-5.000 lượt mỗi ngày, trong đó viêm hô hấp cấp chiếm hơn 60%.

Từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10, TP.HCM và các tỉnh Nam Bộ nhiều ngày nắng ban ngày, mưa lớn vào chiều tối. Trong bối cảnh đó, nhiều người đã mắc bệnh đường hô hấp. Ho, sốt, sổ mũi, đau họng và mệt mỏi là những triệu chứng thường gặp.

Nguy cơ mắc bệnh hô hấp gia tăng

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, TS.BS Nguyễn Hải Công, Chủ nhiệm khoa Nội Hô hấp, Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng), cho biết trong mùa mưa, những thay đổi của môi trường và điều kiện sinh hoạt có thể tác động đến nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp.

Theo bác sĩ, đi mưa hay bị ướt không trực tiếp gây ra cúm hoặc cảm lạnh, vì các bệnh này do virus gây ra. Tuy nhiên, để cơ thể lạnh, ẩm ướt kéo dài, cùng thiếu ngủ, dinh dưỡng không đầy đủ và cường độ lao động cao, có thể khiến cơ thể mệt mỏi.

Nguy cơ mắc bệnh còn phụ thuộc vào việc tiếp xúc với nguồn lây, đặc điểm của tác nhân gây bệnh và khả năng bảo vệ của cơ thể.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, nguyên Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM), cũng cho biết thời điểm này đang vào mùa cúm, bệnh có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng. Theo ghi nhận của bác sĩ qua các trường hợp được xét nghiệm, cúm A là tác nhân đáng chú ý.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh lưu ý cúm có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, trong đó cúm A là tác nhân đáng chú ý. Ảnh: Duy Hiệu.

Trong khi đó, virus cúm chủ yếu lây qua các hạt dịch tiết phát tán khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Trong không gian đông người, thông khí kém, các tác nhân gây bệnh đường hô hấp có thể dễ dàng lan truyền hơn. Người nhiễm cúm cũng có thể lây cho người khác trước khi nhận ra mình mắc bệnh.

Theo bác sĩ Khanh, cúm thường khởi phát tương đối đột ngột với sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau nhức cơ thể, mệt mỏi, ho và đau họng. Trong khi đó, cảm lạnh thông thường thường có biểu hiện nổi bật ở đường hô hấp trên như sổ mũi, nghẹt mũi và hắt hơi; người bệnh có thể không sốt hoặc chỉ sốt nhẹ.

Dù vậy, các triệu chứng có thể chồng lấp giữa nhiều bệnh do virus. Đặc biệt, sốt cao và đau nhức cơ thể không chỉ xuất hiện trong bệnh cúm mà còn có thể gặp ở giai đoạn đầu của sốt xuất huyết. Người dân không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào triệu chứng mà cần đi khám khi sốt cao, mệt nhiều hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến bất thường.

Cúm thường khởi phát đột ngột với sốt, đau nhức cơ thể, mệt mỏi và ho, trong khi cảm lạnh thường gây sổ mũi, nghẹt mũi và hắt hơi. Ảnh: Magnific.

Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền là những đối tượng cần đặc biệt lưu ý. Theo bác sĩ Nguyễn Hải Công, ở trẻ em, hệ miễn dịch và cơ chế bảo vệ đường thở vẫn đang phát triển. Còn người cao tuổi có thể suy giảm miễn dịch, lại thường mắc kèm bệnh mạn tính. Vì vậy, khi bị nhiễm trùng hô hấp, những người này dễ diễn tiến nặng hơn.

Nhận biết dấu hiệu nguy hiểm, tránh tự ý dùng thuốc

Theo bác sĩ Công, sau khi đi mưa, nếu quần áo hoặc tóc bị ướt, người dân nên thay đồ khô, lau khô tóc và giữ ấm cơ thể để tránh bị lạnh kéo dài. Bên cạnh đó, có thể uống nước ấm và nghỉ ngơi nếu cảm thấy lạnh hoặc mệt.

Sau khi bị lạnh, một số người có thể xuất hiện triệu chứng thoáng qua như hắt hơi, sổ mũi. Nếu triệu chứng nhanh chóng thuyên giảm sau khi làm khô và giữ ấm cơ thể, người bệnh có thể tiếp tục theo dõi tại nhà.

Với triệu chứng nhẹ, người bệnh nên nghỉ ngơi, uống đủ nước và theo dõi thân nhiệt. Thuốc hạ sốt cần được sử dụng đúng liều, phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay nếu trẻ li bì, khó đánh thức, khó thở hoặc không thể uống nước. Ảnh: Đinh Hà.

Ngược lại, người bệnh nên đi khám nếu sốt kéo dài, triệu chứng không cải thiện hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường. Theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, trẻ sốt cao khó hạ cần được đưa đi khám, trong khi đó, người lớn cũng không nên chủ quan khi mệt mỏi bất thường, choáng váng hoặc hụt hơi.

Đặc biệt, khó thở, đau tức ngực kéo dài, lú lẫn, mất nước nghiêm trọng hoặc tình trạng bệnh đột ngột xấu đi sau khi đã cải thiện là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Với trẻ nhỏ, phụ huynh cần chú ý biểu hiện li bì, khó đánh thức, khó thở hoặc không uống được.

Tránh tự ý dùng kháng sinh, chủ động phòng bệnh

Theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, người dân không nên tự mua kháng sinh khi xuất hiện các triệu chứng như ho, sốt, sổ mũi. Kháng sinh chỉ có tác dụng với vi khuẩn, không tiêu diệt được virus gây cảm lạnh hoặc cúm.

Đáng lưu ý, sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định phù hợp không chỉ làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ mà còn góp phần thúc đẩy tình trạng kháng kháng sinh.

Tiêm vaccine giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và hạn chế biến chứng. Ảnh: Duy Hiệu.

Để hạn chế lây lan, bác sĩ Trương Hữu Khanh khuyến cáo người dân rửa tay thường xuyên, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp và hạn chế tiếp xúc gần.

Người đang sốt hoặc mắc bệnh hô hấp nên nghỉ ngơi tại nhà nếu có thể, tránh đến nơi đông người và tiếp xúc với trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền.

Bên cạnh các biện pháp vệ sinh, tiêm vaccine cũng là biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa một số bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và giảm nguy cơ biến chứng. Vaccine cúm được khuyến cáo tiêm định kỳ theo hướng dẫn, đặc biệt với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính và các nhóm có nguy cơ cao.

Trong khi đó, vaccine phế cầu và vaccine phòng virus hợp bào hô hấp (RSV) có chỉ định riêng. Người dân nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế để lựa chọn vaccine phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe.