Vì sao mâm nhậu xuyên đêm không thiu, để không đến sáng lại hỏng?

Nhiều người thắc mắc vì sao mâm thức ăn có thể bày ăn suốt đêm không sao, nhưng để đến sáng hôm sau lại nhanh chóng ôi thiu. Ảnh: Magnific.

Nhiều người thắc mắc vì sao mâm thức ăn có thể bày biện ăn uống suốt đêm không sao, nhưng để nguyên đến sáng hôm sau lại nhanh chóng ôi thiu.

Giải thích về điều này, bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết vi khuẩn thực chất không "chờ" đến khi mọi người đi ngủ mới bắt đầu nhân lên.

Quá trình nhiễm khuẩn diễn ra liên tục ngay từ khi món ăn vừa dọn ra bàn, nhưng mức độ hư hỏng lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố tác động.

Vi khuẩn không đợi đến sáng mới phát triển

Giải thích với Tri Thức - Znews, bác sĩ Lê Văn Thiệu cho biết vi khuẩn vẫn có thể phát triển trong thức ăn theo thời gian, ngay cả khi món ăn chưa xuất hiện những dấu hiệu rõ rệt như mùi lạ, đổi màu hay biến đổi kết cấu.

Tốc độ phát triển của vi sinh vật chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó có nhiệt độ, độ ẩm, đặc tính của thực phẩm và điều kiện bảo quản. Khi các điều kiện thuận lợi, một số vi khuẩn có thể tăng số lượng rất nhanh. Vì vậy, mức độ an toàn của thức ăn ở thời điểm này có thể khác đáng kể so với vài giờ sau đó.

"Một yếu tố dễ bị bỏ qua khi so sánh hai tình huống là lượng thức ăn thực sự còn lại trên bàn. Trong một cuộc ăn uống kéo dài, các món thường được mang ra lần lượt. Món trước có thể đã được ăn hết, món sau mới tiếp tục được phục vụ. Do đó, mâm thức ăn lúc 2h sáng không nhất thiết bao gồm toàn bộ những món đã được bày ra từ 19h hôm trước", bác sĩ Thiệu nói.

Bàn ăn có thể kéo dài từ tối đến sáng, nhưng thức ăn để ngoài nhiều giờ vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn do vi sinh vật phát triển. Ảnh: Duy Hiệu.

Ngược lại, những món còn thừa sau bữa ăn có thể nằm ngoài môi trường trong nhiều giờ liên tục. Nếu không được bảo quản đúng cách, chúng có nguy cơ trở thành môi trường thuận lợi cho vi sinh vật phát triển.

Bên cạnh đó, thời điểm thức ăn bắt đầu có dấu hiệu hư hỏng không cố định. Mỗi loại thực phẩm có đặc tính khác nhau, trong khi nhiệt độ và độ ẩm môi trường cũng thay đổi. Vì thế, không thể chỉ dựa vào việc thức ăn đã được bày trên bàn bao lâu hoặc chưa có mùi lạ để kết luận món ăn còn an toàn.

Đáng chú ý, thức ăn nhiễm vi sinh vật gây bệnh không phải lúc nào cũng có biểu hiện ôi thiu rõ ràng. Nói cách khác, món ăn trông vẫn bình thường chưa đồng nghĩa với việc có thể yên tâm sử dụng.

Thức ăn hỏng có ảnh hưởng đến món bên cạnh?

Một thắc mắc khác được đặt ra là liệu món ăn đã hỏng có thể khiến thực phẩm đặt cạnh nó cũng nhanh hỏng theo hay không.

Theo bác sĩ Lê Văn Thiệu, hiện tượng lây nhiễm hoặc lan truyền vi sinh vật giữa các thực phẩm là điều có thể xảy ra. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào loại vi sinh vật, đặc tính thực phẩm và cách chúng tiếp xúc với nhau.

Ví dụ dễ hình dung là một quả cam bị mốc đặt trong rổ cam tươi. Bào tử nấm mốc có thể phát tán hoặc truyền sang những quả khác, đặc biệt khi các quả tiếp xúc trực tiếp và điều kiện môi trường thuận lợi. Sau một thời gian, những quả cam còn lại cũng có thể xuất hiện dấu hiệu mốc.

Bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương. Ảnh: BSCC.

Dù vậy, không nên hiểu rằng cứ đặt cạnh một món ăn bị hỏng thì món còn lại chắc chắn sẽ hỏng theo. Nguy cơ phụ thuộc vào cơ chế lây nhiễm, điều kiện bảo quản và khả năng phát triển của vi sinh vật trên từng loại thực phẩm.

"Để hạn chế nguy cơ mất an toàn thực phẩm, người dân nên bảo quản thức ăn chín trong tủ lạnh sớm sau khi dùng bữa, thay vì để ở nhiệt độ phòng suốt nhiều giờ. Thực phẩm cần được đựng trong dụng cụ sạch, có nắp đậy và tách biệt với thực phẩm sống để hạn chế nhiễm chéo", bác sĩ nhấn mạnh.

Quan trọng hơn, không nên nếm thử thức ăn để kiểm tra độ an toàn hoặc chỉ dựa vào mùi vị, màu sắc để quyết định có tiếp tục sử dụng hay không. Với những món đã để ngoài môi trường quá lâu, đặc biệt trong điều kiện nóng ẩm, lựa chọn an toàn hơn là không tiếp tục ăn.