Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn uống gấp đôi liều thuốc làm loãng máu?

Trong thực hành lâm sàng, việc bệnh nhân quên hoặc uống nhầm hai liều thuốc chống đông là một trong những sự cố phổ biến nhất. Đối với những người đang điều trị rung nhĩ, ngăn ngừa đột quỵ hoặc điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu, thuốc chống đông đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, ranh giới giữa hiệu quả điều trị và nguy cơ xuất huyết thường rất mong manh.

1. Tại sao uống gấp đôi liều thuốc chống đông có thể gây nguy hiểm?

Thuốc chống đông không thực sự làm loãng máu theo nghĩa đen; chúng hoạt động bằng cách can thiệp vào quá trình đông máu tự nhiên của cơ thể. Khi nồng độ thuốc trong máu tăng đột biến do uống quá liều, cơ chế cầm máu bình thường bị ức chế quá mức.

Tùy vào loại thuốc bạn đang sử dụng, mức độ nguy hiểm sẽ khác nhau:

- Thuốc kháng vitamin K (như warfarin): Có tác dụng chậm nhưng kéo dài, việc quá liều có thể gây tích tụ và khó kiểm soát chỉ số INR (chỉ số đông máu).

- Thuốc chống đông đường uống thế hệ mới (DOACs như eliquis, xarelto): Tác dụng nhanh hơn và thường đào thải nhanh hơn, nhưng nếu uống gấp đôi liều, nguy cơ chảy máu cấp tính trong vài giờ đầu là rất lớn.

Thuốc chống đông máu (thuốc làm loãng máu) rất phổ biến trong điều trị tim mạch.

2. Những dấu hiệu cảnh báo

Nếu bạn hoặc người thân lỡ uống quá liều, hãy theo dõi sát sao các triệu chứng sau trong vòng 24 giờ tới. Đây là những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang bị xuất huyết nội hoặc ngoại vi:

- Chảy máu niêm mạc: Chảy máu cam kéo dài không cầm được, chảy máu chân răng bất thường khi đánh răng.

- Dấu hiệu qua đường bài tiết: Nước tiểu có màu hồng, đỏ hoặc màu nước trà đậm; phân có màu đen, hắc ín hoặc có máu tươi (dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa).

- Dấu hiệu dưới da: Các vết bầm tím xuất hiện tự nhiên mà không do va đập, hoặc vết bầm lan rộng nhanh chóng.

- Dấu hiệu nội tạng nguy hiểm: Đau đầu dữ dội đột ngột, chóng mặt, yếu nửa người (nguy cơ xuất huyết não) hoặc đau bụng dữ dội.

Lưu ý: Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào nêu trên, cần liên hệ ngay với các cơ sở y tế gần nhất.

3. Quy trình xử trí khi phát hiện uống quá liều

Người bệnh không nên hoảng loạn, cần bình tĩnh để đưa ra quyết định chính xác nhất. Hãy thực hiện theo các bước sau:

Bước 1- Liên hệ với chuyên gia y tế: Hãy gọi điện ngay cho bác sĩ điều trị hoặc dược sĩ tại nhà thuốc nơi bạn mua thuốc, cung cấp cho họ các thông tin:

Tên chính xác của loại thuốc (ví dụ: Apixaban, rivaroxaban, warfarin...).
Hàm lượng liều bạn vừa uống nhầm.
Thời điểm bạn uống nhầm là khi nào.

Bước 2 - Tuyệt đối không tự ý gây nôn: Nhiều người có thói quen cố gắng nôn ra sau khi uống nhầm thuốc. Tuy nhiên, đối với thuốc chống đông, việc này không được khuyến khích trừ khi có chỉ định của bác sĩ, vì hành động này có thể gây trầy xước thực quản và dẫn đến chảy máu khó cầm.

Bước 3 - Điều chỉnh liều kế tiếp (chỉ khi có chỉ định): Thông thường, nguyên tắc chung là không bao giờ bỏ liều hoặc gấp đôi liều kế tiếp để bù trừ. Bác sĩ có thể yêu cầu bạn bỏ qua một liều hoặc theo dõi chỉ số đông máu trước khi tiếp tục lộ trình bình thường.

Không có hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh không tự ý điều chỉnh liều lượng.

4. Các biện pháp ngăn ngừa sai sót liều lượng

Để tránh những tình huống này lặp lại, việc thiết lập một quy trình uống thuốc khoa học là vô cùng cần thiết:

- Sử dụng hộp chia thuốc: Đây là công cụ đơn giản nhưng hiệu quả nhất vì việc nhìn thấy ngăn thuốc trong ngày đã trống sẽ giúp bạn biết chắc chắn mình đã uống thuốc hay chưa.

- Ứng dụng nhắc lịch: Cài đặt báo thức trên điện thoại hoặc sử dụng các ứng dụng quản lý thuốc chuyên dụng.

- Ghi nhật ký: Đánh dấu vào lịch treo tường ngay sau khi uống thuốc.

- Cố định thời gian: Hãy uống thuốc vào một khung giờ cố định trong ngày gắn liền với một thói quen (ví dụ: ngay sau khi ăn sáng).

Thuốc chống đông là một tiến bộ y học giúp bảo vệ hàng triệu trái tim, nhưng nó đòi hỏi người bệnh phải tuân thủ điều trị. Không nên tự ý điều chỉnh liều lượng dựa trên cảm giác cá nhân. Sự an toàn của bạn nằm ở chính sự cẩn trọng và kiến thức mà bạn trang bị mỗi ngày.

Mời xem thêm video được quan tâm:

Có nên dùng thuốc an cung ngưu điều trị đột quỵ không? | SKĐS

BS. Nguyễn Tiến Dũng