Điều kỳ diệu từ tấm bia nhôm dưới ngôi mộ liệt sĩ

Tấm bia nhôm còn lưu khá rõ thông tin về liệt sĩ, trở thành manh mối quan trọng giúp kết nối với thân nhân sau gần nửa thế kỷ. Ảnh: PHƯỚC THỦY

Hành trình ấy không chỉ mang lại niềm vui vỡ òa cho gia đình sau bao năm mòn mỏi tìm kiếm, mà còn khẳng định ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Manh mối từ lòng đất

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ huy Quân sự xã Trà My đang triển khai khai quật các phần mộ chưa xác định được danh tính tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bắc Trà My để lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN.

Trong quá trình khai quật phần mộ liệt sĩ tại lô A, hàng AXV, số thứ tự 03, lực lượng làm nhiệm vụ bất ngờ phát hiện các di vật gồm thắt lưng da màu nâu, mặt khóa đã rỉ sét và một nắp bật lửa bằng nhôm. Đặc biệt hơn cả là tấm bia nhôm vẫn còn lưu khá rõ dòng chữ: “LIET SI NG T TRO; S 1949; HS 18-4-76; X-HONG PHONG; H-CHUONG MY; HA TAY”.

Theo Trung tá Lưu Phước Thủy, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Trà My, những kỷ vật ấy khiến những người trực tiếp khai quật vừa bất ngờ, vừa xúc động. Dưới một phần mộ lâu nay vẫn tưởng chưa thể xác định danh tính lại còn lưu giữ những manh mối quý giá, mở ra hy vọng tìm được thân nhân của liệt sĩ.

Không chậm trễ, Ban Chỉ huy Quân sự xã chụp ảnh các di vật, đăng tải thông tin trên các kênh thông tin của địa phương, đồng thời chia sẻ qua các trang mạng xã hội của cán bộ, hội, đoàn thể và kết nối với bạn bè ở khu vực Hà Tây cũ để lan tỏa thông tin. Chỉ sau vài giờ, hàng loạt tài khoản Facebook, fanpage ở Trà My và nhiều địa phương đồng loạt chia sẻ, mong phép màu sẽ đến với một gia đình nào đó.

Mở ra cơ hội đoàn tụ

Điều kỳ diệu đã đến rất nhanh. Sáng sớm ngày 2/8, người thân của liệt sĩ đã chủ động liên hệ với Trung tá Lưu Phước Thủy để xác nhận thông tin.

Lực lượng chuyên môn lấy mẫu sinh phẩm ADN từ các phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bắc Trà My phục vụ công tác giám định. Ảnh: PHƯỚC THỦY

Ông Nguyễn Văn Thuấn (48 tuổi), hiện sinh sống tại xã Hòa Phú, thành phố Hà Nội, xác nhận nội dung ghi trên tấm bia trùng với thông tin về người bác ruột của mình - liệt sĩ Nguyễn Tiến Trò, sinh năm 1949, quê xã Hồng Phong, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây (nay là xã Hòa Phú, thành phố Hà Nội), hy sinh ngày 18/4/1976. Từ họ tên, năm sinh, quê quán đến thời điểm hy sinh đều trùng khớp với thông tin gia đình lưu giữ suốt gần 50 năm qua.

Ông Thuấn cho biết, trước khi lên đường vào Nam chiến đấu, bác Trò đã lập gia đình nhưng chưa có con. Hằng năm, gia đình vẫn làm giỗ để tưởng nhớ người đã khuất.

Trước đây, cha ông Thuấn cùng người thân đã nhiều lần vào Trà My tìm mộ. Khoảng mười năm trước, theo chỉ dẫn của nhân chứng, gia đình từng khai quật một vị trí chôn cất cũ nhưng chỉ tìm được chiếc áo và đôi găng tay. Những kỷ vật ấy được đưa về quê an táng như một ngôi mộ tượng trưng để hương khói cho đến nay. Nay biết được hài cốt cùng tấm bia và các di vật vẫn còn lưu giữ dưới lòng đất, niềm vui của cả gia đình không thể diễn tả thành lời.

Gia đình sẽ khẩn trương phối hợp với chính quyền xã Hòa Phú (Hà Nội) và xã Trà My (thành phố Đà Nẵng) hoàn tất thủ tục lấy mẫu ADN, xác minh danh tính để sớm đưa liệt sĩ trở về quê hương.

Hiện Nghĩa trang Liệt sĩ Bắc Trà My vẫn còn 390 phần mộ chưa xác định được thông tin. Thực hiện kế hoạch của Ban Chỉ đạo thành phố Đà Nẵng, tính đến 31/7, lực lượng chức năng đã khai quật 55 phần mộ, thu thập 46 mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN.

Mỗi mẫu sinh phẩm được lấy, mỗi di vật được phát hiện đều có thể trở thành chiếc cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, thắp thêm tia hy vọng xác định thông tin, danh tính, đưa hài cốt liệt sĩ trở về với gia đình, đất mẹ quê hương.