Dinh dưỡng với sức khỏe

Dinh dưỡng là yếu tố nền tảng quyết định trực tiếp đến sự phát triển thể chất, trí tuệ và sức khỏe tổng thể của mỗi cá nhân. Một chế độ ăn uống cân đối, hợp lý giúp củng cố hệ miễn dịch, duy trì năng lượng làm việc và ngăn ngừa hiệu quả các bệnh lý nguy hiểm. Trái lại, dinh dưỡng không lành mạnh là tác nhân trực tiếp gia tăng tỷ lệ mắc các bệnh mạn tính không lây như tim mạch, cao huyết áp, tiểu đường type 2, loãng xương và một số dạng ung thư. Tình trạng thừa cân, béo phì do tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh giàu chất béo và đường tinh luyện đang có xu hướng trẻ hóa. Gia tăng bệnh lý mạn tính ở lứa tuổi thanh thiếu niên không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực mà còn tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế.

Bữa ăn học đường tại Trường Mầm non Hòa Sơn, xã Tân Thành

Sự thiếu hụt vi chất như sắt, kẽm, canxi và các vitamin thiết yếu (A, B, C, D, K) thường dẫn đến mệt mỏi mạn tính, suy giảm khả năng miễn dịch, biến đổi bất thường ở tóc, móng và các vấn đề về răng miệng, tiêu hóa. Bên cạnh đó, chế độ ăn thiếu dưỡng chất còn ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng thần kinh, gây suy giảm trí nhớ, rối loạn tâm trạng và tăng nguy cơ trầm cảm.

Dinh dưỡng không đơn thuần là việc tiêu thụ thực phẩm hằng ngày mà là quá trình cung cấp đúng, đủ và cân đối các vi chất cho cơ thể. Bộ Y tế đã ban hành “Mười lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030” tại Quyết định số 3594/QĐ-BYT. Đây chính là bộ kim chỉ nam y tế chuẩn chỉnh nhất giúp người dân tự điều chỉnh thói quen sinh hoạt và ăn uống hằng ngày để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

Dựa trên hướng dẫn của Bộ Y tế, việc thực hành dinh dưỡng khoa học cần chú trọng các nguyên tắc cốt lõi sau:

Khẩu phần ăn hằng ngày cần bảo đảm sự cân đối giữa thực phẩm có nguồn gốc động vật và thực vật. Người dân nên tăng cường các loại thực phẩm giàu vi chất, rau củ quả đa sắc màu và tạo thói quen đọc kỹ thông tin dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm trước khi mua dùng. Về nguồn đạm, cần ưu tiên cá, thịt gia cầm, các loại hạt và kiểm soát ở mức độ vừa phải đối với các loại thịt đỏ.

Phụ nữ mang thai và bà mẹ cho con bú cần duy trì chế độ ăn hợp lý, bổ sung sắt, acid folic hoặc đa vi chất theo hướng dẫn chuyên môn. Đối với trẻ nhỏ, việc cho trẻ bú mẹ sớm trong vòng một giờ đầu sau sinh, nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu, ăn bổ sung hợp lý và duy trì bú mẹ đến 24 tháng tuổi là nền tảng vàng cho sự phát triển thể chất và trí tuệ tương lai.

Cần hạn chế tối đa các loại thức ăn chiên rán, đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều muối, nhiều đường, đồ uống có đường và nước uống có cồn. Đảm bảo an toàn vệ sinh trong khâu lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm. Song song đó, việc duy trì thói quen uống đủ nước, tổ chức tốt bữa ăn gia đình đủ 3 bữa (sáng, trưa, tối), không ăn quá no, không bỏ bữa và kiểm soát cân nặng hợp lý thông qua hoạt động thể lực thường xuyên sẽ tạo nên hàng rào bảo vệ vững chắc nhất.

Xây dựng thói quen dinh dưỡng lành mạnh từ sớm theo đúng khuyến cáo của Bộ Y tế là giải pháp thiết thực, kinh tế và bền vững nhất để nâng cao chất lượng cuộc sống và thể trạng cho người dân trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.