Đồ nhựa dùng một lần: Đừng để tiện thành hại

Hộp, cốc nhựa dùng một lần được bày bán với nhiều chủng loại, mẫu mã.

Hơn 11 giờ trưa, tại văn phòng một công ty xây dựng trên địa bàn phường Hạc Thành, nhân viên tranh thủ đặt cơm qua ứng dụng giao đồ ăn. Chỉ khoảng 20 phút sau, các suất ăn được chuyển đến, mỗi phần gồm hộp cơm, hộp canh, hộp thức ăn, cốc nước và thìa nhựa dùng một lần. Sau bữa trưa, tất cả đều trở thành rác. Chị Ngô Thị Hoài ở xã Hoằng Hóa cho biết: “Do nhà xa nên mỗi tuần tôi đặt cơm trưa tại văn phòng khoảng 5 - 6 buổi. Biết hộp nhựa dùng một lần không tốt cho sức khỏe và môi trường nhưng vì tiện nên tôi vẫn sử dụng”.

Đây cũng là tình trạng quen thuộc tại nhiều bệnh viện, khu công nghiệp và các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống. Sự phát triển của dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến khiến lượng hộp nhựa, cốc nhựa và các vật dụng dùng một lần tăng nhanh từng ngày.

Tại một quán cơm trên địa bàn phường Đông Quang, mỗi ngày hàng trăm suất ăn được bán mang đi. Thức ăn vừa nấu xong còn nóng được cho trực tiếp vào hộp nhựa rồi đóng nắp giao cho khách. Chủ quán cho biết đa số khách hàng chỉ quan tâm món ăn ngon, giao nhanh và giá hợp lý, rất ít người hỏi về chất lượng bao bì đựng thực phẩm.

Điều đáng lo ngại là trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại hộp nhựa với chất lượng và giá thành khác nhau. Bên cạnh những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng vẫn tồn tại không ít hàng hóa giá rẻ, không ghi đầy đủ thông tin về chất liệu hoặc tiêu chuẩn an toàn khi tiếp xúc với thực phẩm. Người tiêu dùng rất khó phân biệt bằng mắt thường nên việc lựa chọn chủ yếu dựa vào giá cả.

Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe, đồ nhựa dùng một lần còn tạo ra lượng rác thải rất lớn. Theo thống kê của ngành nông nghiệp và môi trường, rác thải nhựa đang chiếm tỷ lệ ngày càng cao trong tổng lượng rác thải sinh hoạt. Phần lớn là các sản phẩm chỉ sử dụng một lần như hộp đựng thức ăn, cốc nhựa, thìa, dĩa và túi ni lông.

Tại nhiều chợ dân sinh, sau mỗi ngày, hộp nhựa, cốc nhựa và túi ni lông được thu gom thành số lượng tương đối lớn. Do dính thức ăn thừa và dầu mỡ nên phần lớn số rác này rất khó tái chế, phải xử lý cùng rác thải sinh hoạt. Trong khi đó, nhiều loại nhựa phải mất hàng chục, thậm chí hàng trăm năm mới phân hủy hoàn toàn, tiếp tục gây áp lực lên môi trường.

Thực tế cho thấy, giảm sử dụng đồ nhựa dùng một lần không phải là việc quá khó nếu có sự thay đổi nhận thức từ cả người bán và người mua. Nhiều nhà hàng, quán cà phê đã chuyển sang sử dụng hộp giấy, hộp bã mía hoặc các loại bao bì phân hủy sinh học. Dù chi phí cao hơn nhưng đây là xu hướng được nhiều khách hàng đồng tình.

Về phía người tiêu dùng, việc mang theo hộp đựng thức ăn, cốc nước hoặc bình giữ nhiệt cá nhân có thể giảm đáng kể lượng rác thải nhựa phát sinh mỗi ngày. Nhiều cơ quan, doanh nghiệp cũng đang khuyến khích cán bộ, nhân viên hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần, góp phần hình thành lối sống xanh.

Bên cạnh đó, các ngành chức năng cần tăng cường kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh các loại hộp nhựa tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm; xử lý nghiêm sản phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ cách lựa chọn sản phẩm an toàn và từng bước thay đổi thói quen “tiện đâu dùng đó”.

Sự tiện lợi của đồ nhựa dùng một lần là điều không thể phủ nhận, nhưng nếu lạm dụng sẽ để lại những hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe và môi trường. Mỗi người dân giảm bớt một chiếc hộp nhựa, mỗi cơ sở kinh doanh ưu tiên thêm một sản phẩm thân thiện với môi trường sẽ góp phần giảm lượng rác thải phát sinh, hướng tới lối sống văn minh và tiêu dùng có trách nhiệm.