Trí tuệ nhân tạo giả làm bác sĩ trên TikTok và nguy cơ lan truyền thông tin y tế sai lệch

Nghiên cứu mới chỉ ra hàng loạt tài khoản deepfake hóa thân thành chuyên gia y tế trên TikTok để phát tán tin giả, quảng bá sản phẩm không có thực.

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những rách xé mới trong công tác quản lý thông tin y tế trên nền tảng số. Hàng loạt tài khoản mạng xã hội sử dụng công nghệ deepfake để tạo hình ảnh các bác sĩ, chuyên gia y tế giả mạo, từ đó thu hút hàng triệu lượt xem bằng những lời khuyên thiếu cơ sở khoa học và tiềm ẩn nguy cơ trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Thực trạng deepfake y khoa thao túng thuật toán mạng xã hội

Theo báo cáo được The Guardian dẫn lại từ nghiên cứu của đơn vị phân tích Hallam tại Anh, các tài khoản tạo hình ảnh bác sĩ bằng AI đang lan truyền rộng rãi trên nền tảng TikTok. Khảo sát trên 1.198 video cho thấy tỷ lệ can thiệp của AI trong các nội dung chăm sóc sức khỏe ở mức đáng báo động.

Cụ thể, có khoảng 40% số video có lượng tương tác cao nhất thuộc chủ đề sức khỏe được tạo ra hoặc hỗ trợ bởi công nghệ AI. Phần lớn các nội dung này xuất phát từ các tài khoản deepfake được thiết kế tinh xảo nhằm mô phỏng diện mạo và giọng nói của nhân sự y tế thực tế. Đáng chú ý, khi tìm kiếm các từ khóa phổ biến như "mẹo sức khỏe", tỷ lệ video chứa yếu tố AI lên tới 84%.

Các bác sĩ giả do AI tạo ra xuất hiện càng nhiều trên mạng xã hội. Ảnh: Shutterstock.

Các bác sĩ giả do AI tạo ra xuất hiện càng nhiều trên mạng xã hội. Ảnh: Shutterstock.

Bóp méo kiến thức y khoa và thương mại hóa sản phẩm vô căn cứ

Bên cạnh việc gia tăng lưu lượng truy cập, các "bác sĩ AI" này liên tục đưa ra những luận điểm sai lệch nghiêm trọng về bệnh lý. Nhiều video khẳng định thói quen hâm nóng thức ăn bằng hộp nhựa trong lò vi sóng, sử dụng chất khử mùi hay ngủ cạnh điện thoại di động đều là nguyên nhân gây ung thư. Những tuyên bố này đã bị Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Anh (Cancer Research UK) chính thức bác bỏ do thiếu căn cứ khoa học.

Ngoài ra, mục đích thương mại hóa bất hợp pháp cũng được lồng ghép tinh vi. Một số tài khoản hướng dẫn các mẹo tự điều trị kỳ lạ như trộn Coca-Cola với hành tây để giảm đau, hoặc quảng bá các sản phẩm không rõ nguồn gốc. Điển hình là trường hợp sản phẩm mang tên "Hyalethinap Plus Pro Max", được một bác sĩ giả mạo khẳng định đã kê đơn nhiều năm để kích thích "phân tử chống lão hóa tự nhiên". Tuy nhiên, kết quả kiểm tra dữ liệu trên Internet cho thấy sản phẩm này hoàn toàn không tồn tại trên thị trường.

Cảnh báo từ giới chuyên môn và phản hồi từ nền tảng

Đánh giá về hiện tượng này, Tiến sĩ Emma Runswick, Phó chủ tịch hội đồng Hiệp hội Y khoa Anh, nhấn mạnh các tài khoản AI đang biến tướng thành công cụ quảng bá phương pháp điều trị "thần kỳ" chưa qua kiểm chứng. Việc người dùng áp dụng theo các chỉ dẫn sai lệch có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe, thậm chí đe dọa đến tính mạng.

Trong khi đó, đại diện TikTok lên tiếng bác bỏ kết luận từ nghiên cứu của Hallam, cho rằng đơn vị thực hiện có lợi ích thương mại nên kết quả không phản ánh toàn diện thực tế. Nền tảng này khẳng định đang chủ động rà soát, gỡ bỏ các nội dung y tế sai lệch do AI tạo ra, đồng thời tăng cường hợp tác với các cơ quan quản lý y tế nhằm đảm bảo nguồn thông tin tin cậy cho người dùng.

Lê Nhân

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/tri-tue-nhan-tao-gia-lam-bac-si-tren-tiktok-va-nguy-co-lan-truyen-thong-tin-y-te-sai-lech-456898.html