Đô thị hóa Việt Nam chuyển từ tăng trưởng nhanh sang bền vững

Quy hoạch đô thị cần đồng bộ với chiến lược kinh tế mới

Đô thị hóa Việt Nam bước vào giai đoạn mới

Ngày 17/3/2026, Cushman & Wakefield Việt Nam đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Viết tiếp câu chuyện đô thị hóa Việt Nam: Hành trình chuyển mình 2015-2035”, qua đó phác họa bức tranh toàn cảnh về quá trình phát triển kinh tế và đô thị của Việt Nam trong bối cảnh mới.

Phát biểu tại hội thảo, bà Hoàng Nguyệt Minh - Tổng Giám đốc Cushman & Wakefield Việt Nam cho rằng, câu chuyện tăng trưởng của Việt Nam không chỉ đơn thuần là sự mở rộng về quy mô, mà còn là hành trình chuyển đổi mang tính cấu trúc - từ giai đoạn tăng trưởng nhanh sang giai đoạn phát triển bền vững hơn. Từ thời kỳ mở cửa thị trường, cải cách chính sách, đến giai đoạn hội nhập sâu rộng vào kinh tế toàn cầu và hiện nay là định hướng nâng cao giá trị gia tăng, Việt Nam đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những nền kinh tế năng động tại Đông Nam Á.

Theo bà Minh, nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành hơn, nơi tăng trưởng không còn chỉ được đo bằng tốc độ hay quy mô, mà còn bởi năng suất lao động, năng lực đổi mới sáng tạo, mức độ hoàn thiện của hạ tầng và chất lượng dòng vốn đầu tư. Đây cũng là tiền đề quan trọng để thị trường bất động sản chuyển dịch theo hướng bền vững và có chiều sâu hơn.

Trong suốt thập kỷ qua, chiến lược thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Việt Nam vẫn duy trì sự nhất quán, trong đó lĩnh vực công nghiệp sản xuất, chế tạo chiếm tới gần 60% tổng vốn FDI, tiếp theo là bất động sản với tỷ trọng gần 20%. Tuy nhiên, cơ cấu xuất khẩu đã có sự chuyển biến mạnh mẽ khi Việt Nam không còn chỉ tập trung vào các ngành truyền thống như dệt may hay điện thoại, mà đã mở rộng sang các ngành có giá trị cao hơn. Tổng kim ngạch xuất khẩu từ các ngành điện tử, máy tính, máy móc cơ khí và điện thoại đã tăng tới 166%, phản ánh sự nâng cấp rõ rệt của nền sản xuất.

Trong giai đoạn phát triển tiếp theo, Việt Nam đặt mục tiêu nâng cao chất lượng dòng vốn FDI bằng việc ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao và công nghiệp chiến lược như sản xuất chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, robot, công nghệ sinh học hay năng lượng hạt nhân. Định hướng này nhằm chuyển đổi vai trò của Việt Nam từ một điểm đến có chi phí sản xuất thấp sang trung tâm sản xuất và đổi mới sáng tạo có giá trị gia tăng cao trong khu vực.

Quy hoạch đô thị: Từ phát triển phân mảnh đến hệ sinh thái tích hợp

Song hành với quá trình chuyển đổi kinh tế, yêu cầu đặt ra đối với quy hoạch đô thị ngày càng cao. Theo các chuyên gia, khi nền kinh tế trở nên phức hợp và có giá trị gia tăng lớn hơn, mô hình phát triển đô thị cũng cần được điều chỉnh tương ứng, thay vì tiếp tục mở rộng theo hướng phân mảnh như trước đây.

Bà Lê Hoàng Lan Như Ngọc, Giám đốc cấp cao Tư vấn Chiến lược Cushman & Wakefield Việt Nam nhấn mạnh rằng, bài học cốt lõi từ các mô hình đô thị thành công trên thế giới là đô thị hóa không chỉ dừng lại ở việc gia tăng nguồn cung nhà ở. Điều quan trọng hơn là xây dựng một “logic đô thị” hoàn chỉnh, nơi hạ tầng giao thông, việc làm, giáo dục, y tế, tiện ích công cộng và chất lượng sống được phát triển đồng bộ.

Theo bà Ngọc, với dư địa quy hoạch còn lớn, Việt Nam có cơ hội phát triển các đại đô thị tích hợp một cách bài bản hơn. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi tư duy dài hạn, kỷ luật trong triển khai và cách tiếp cận mang tính hệ thống, hướng tới hình thành các khu đô thị hoàn chỉnh thay vì chỉ tập trung vào từng dự án riêng lẻ.

Các chuyên gia tại hội thảo cũng chỉ ra ba yếu tố then chốt định hình tương lai đô thị Việt Nam. Thứ nhất, kết nối hạ tầng cần được ưu tiên đầu tư từ sớm để tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững. Thứ hai, tính kỷ luật trong quy hoạch đóng vai trò quyết định trong việc tạo ra giá trị thương mại lâu dài cho bất động sản. Thứ ba, các hệ sinh thái đa chức năng bao gồm trường học, bệnh viện, văn phòng, bán lẻ và không gian công cộng – sẽ giúp đô thị có khả năng thích ứng tốt hơn trước các biến động kinh tế – xã hội.

Thực tiễn từ một số quốc gia trong khu vực như Trung Quốc cũng như các mô hình đô thị tại Việt Nam cho thấy, quy hoạch đồng bộ không chỉ hỗ trợ gia tăng dân số mà còn giúp duy trì giá trị bất động sản, đồng thời nâng cao chất lượng sống tổng thể.

Ở góc độ khu vực, ông Anshul Jain, Tổng Giám đốc phụ trách thị trường Ấn Độ, Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi của Cushman & Wakefield nhận định, Việt Nam tiếp tục là một trong những thị trường tăng trưởng dài hạn hấp dẫn nhất. Tuy nhiên, điểm khác biệt hiện nay nằm ở chất lượng của quá trình tăng trưởng.

Theo ông Anshul Jain, xu hướng đang ngày càng rõ nét là quy hoạch đô thị, đầu tư hạ tầng và chiến lược phát triển kinh tế cần được gắn kết chặt chẽ hơn. Nếu duy trì được sự đồng bộ này, Việt Nam sẽ có lợi thế đặc biệt trong việc hình thành các đô thị có năng lực cạnh tranh cao, các hành lang kinh tế – đô thị có sức hút đầu tư mạnh, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho thị trường bất động sản phát triển ổn định trong dài hạn.

Trong bối cảnh đó, quá trình đô thị hóa tại Việt Nam không chỉ là câu chuyện về mở rộng không gian sống, mà đang dần trở thành động lực trung tâm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng sống và định hình vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Hải Yến