Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh tham gia nhiều ý kiến tại phiên thảo luận ở tổ

Đồng chí Nguyễn Thị Hương chủ trì phiên thảo luận tổ.

Đóng góp ý kiến vào Điều 16, Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh Trần Thị Vân cho rằng dự thảo lần này không chỉ kế thừa một số nội dung vẫn còn phù hợp của Điều 22 Luật hiện hành mà đã có những đổi mới quan trọng, mang tính hệ thống và đột phá, góp phần tạo lập hành lang pháp lý đầy đủ, linh hoạt để phát triển giáo dục Thủ đô theo hướng hiện đại, chất lượng cao và hội nhập quốc tế.

Đại biểu Trần Thị Vân phát biểu thảo luận tại tổ.

Theo đại biểu, dự thảo lần này đã mở rộng đáng kể phạm vi điều chỉnh, không chỉ dừng lại ở cơ chế tài chính mà bao quát toàn diện từ mô hình tổ chức, quản trị đến chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Đặc biệt, việc trao quyền chủ động cho HĐND Thành phố trong việc quy định cơ chế quản lý, tài chính đối với các cơ sở giáo dục nhiều cấp học, trường chất lượng cao và các mô hình liên kết quốc tế là bước đi phù hợp với xu thế xã hội hóa.

Đại biểu Trần Thị Vân nhấn mạnh tầm nhìn dài hạn của dự thảo khi bổ sung chính sách học bổng, khuyến khích giáo viên, học sinh đi học tập, nghiên cứu tại nước ngoài trong các lĩnh vực trọng điểm. Quy định về Điều 16 của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) về phát triển giáo dục, đào tạo không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo nền tảng cho việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao - yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của Thủ đô trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, đối với thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung chương trình giáo dục của thành phố, đại biểu đề nghị cần làm rõ giới hạn và nguyên tắc phối hợp với cơ quan trung ương để vừa bảo đảm tính linh hoạt, vừa giữ vững tính thống nhất của hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời tránh việc đã giao quyền nhưng không triệt để, vẫn phải xin ý kiến chấp thuận của cơ quan Trung ương, sẽ gây khó khăn cho địa phương trong triển khai thực hiện. Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ học tập, đào tạo ở nước ngoài cần được gắn chặt với cơ chế ràng buộc trách nhiệm, cam kết phục vụ và cơ chế đánh giá hiệu quả sau đào tạo, nhằm tránh thất thoát nguồn lực và bảo đảm đầu tư có hiệu quả. Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị cần nghiên cứu, đẩy mạnh phân quyền hơn nữa cho Hà Nội nói riêng, các thành phố nói chung trong các lĩnh vực về văn hóa, giáo dục, y tế, đặc biệt trong việc đầu tư và giải quyết các thủ tục hành chính để chủ động trong phát triển, huy động hiệu quả nguồn lực xã hội trong lĩnh vực này.

Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà phát biểu thảo luận.

Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà cũng bày tỏ nhất trí sự cần thiết ban hành với các cơ sở chính trị, pháp lý và cơ sở thực tiễn như đã nêu trong dự thảo Tờ trình. Đại biểu cho rằng, với việc sửa đổi lần này sẽ kịp thời thể chế hóa những chủ trương, chính sách lớn của Đảng theo tinh thần dự thảo văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, 07 nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị trong thời gian qua, Nghị quyết đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII, giải quyết triệt để các “điểm nghẽn” của Thủ đô, hướng tới việc hoàn thiện thể chế đặc biệt, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò, tính chất riêng có của Thủ đô với những cơ chế chính sách vượt trội.

Góp ý cụ thể vào Điều 8 về xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu đánh giá cao việc "phân quyền triệt để" cho Hà Nội. Để bảo đảm tính khả thi và kiểm soát quyền lực, đại biểu đề nghị cần quy định rõ thẩm quyền ban hành văn bản giữa HĐND và UBND thành phố; xem xét bổ sung thẩm quyền này cho Chủ tịch UBND thành phố nhằm tăng tính chủ động. Đặc biệt, đại biểu nhấn mạnh cần cơ chế kiểm soát chặt chẽ, công khai minh bạch và không nên áp dụng trình tự rút gọn đối với các văn bản có nội dung khác với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên. Riêng đối với các văn bản điều chỉnh về trình tự, thủ tục hành chính, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính thì đề nghị bổ sung cơ chế đánh giá sau 1 năm thực hiện mà chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp không giảm như cam kết thì văn bản đó phải được tạm đình chỉ để xem xét sửa đổi, điều chỉnh cho phù hợp.

Quan tâm đặc biệt đến Chương VII, với các Điều 28, 29, 30 để quy định về liên kết phát triển vùng Thủ đô, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà nhìn nhận đây là xu hướng tất yếu để giải quyết các vấn đề liên tỉnh như hạ tầng, môi trường, logistics. Đại biểu đề xuất 3 nội dung trọng tâm: Một là, nghiên cứu bổ sung thêm điều khoản quy định phân cấp, phân quyền, trao quyền cho các tỉnh thuộc vùng Thủ đô trong các lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng và tài chính để các địa phương đủ công cụ phối hợp thực hiện hiệu quả. Hai là, bổ sung cơ chế để các địa phương tham gia dự án liên kết vùng cũng được áp dụng một số chính sách ưu đãi như Thủ đô, nhằm bảo đảm tính đồng bộ và tiến độ triển khai. Đồng thời, cần làm rõ nguồn lực và cơ chế vận hành của Quỹ phát triển vùng. Ba là, đề nghị làm rõ hơn hình thức văn bản để “quy định thống nhất biện pháp” bảo vệ môi trường nghiêm ngặt hơn so với quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh phát biểu thảo luận tại tổ.

Tham gia góp ý vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh bày tỏ sự nhất trí cao và nhấn mạnh yêu cầu phải khắc phục tình trạng khen thưởng dàn trải, chưa kịp thời. Đại biểu đặc biệt quan tâm đến việc thiết lập cơ chế khen thưởng phù hợp với đặc thù lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo đại biểu, cần bổ sung các tiêu chí khen thưởng dựa trên giá trị ứng dụng, khả năng thương mại hóa và tác động xã hội thay vì chỉ dựa vào thành tích ngắn hạn hay hình thức hành chính. Đặc biệt, cần có cơ chế khen thưởng "nhanh", theo vụ việc hoặc sản phẩm cụ thể để kịp thời ghi nhận các sáng kiến công nghệ mang lại hiệu quả rõ rệt trong thực tiễn.

Đại biểu cũng đề xuất mở rộng và nâng cao hiệu quả khen thưởng đối với khu vực ngoài nhà nước, nhất là các doanh nghiệp công nghệ, startup và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đại biểu thẳng thắn chỉ rõ tỷ trọng khen thưởng khu vực tư nhân hiện còn khiêm tốn do tiêu chí chưa phù hợp với tính đột phá của công nghệ. Vì vậy, cần chuyển dịch từ cách đánh giá theo "quá trình, năm công tác" sang đánh giá theo "tác động đo lường được"; đồng thời chuyển từ "chờ hồ sơ" sang cơ chế "chủ động tìm kiếm" các điển hình xuất sắc thông qua dữ liệu số và đánh giá đa chiều.

Bên cạnh vinh danh, đại biểu kiến nghị cần gắn khen thưởng với các lợi ích thực chất như ưu tiên tiếp cận quỹ đổi mới sáng tạo hoặc hỗ trợ quảng bá thương hiệu quốc gia, để thi đua khen thưởng thực sự trở thành đòn bẩy thúc đẩy nền kinh tế số phát triển năng động.

Đại biểu Phạm Văn Thịnh phát biểu thảo luận.

Đóng góp ý kiến về nội dung Vùng Thủ đô trong Luật Thủ đô (sửa đổi), đại biểu Phạm Văn Thịnh nêu: Luật Thủ đô quy định về Vùng Thủ đô, theo đó các địa phương có giáp ranh trong vùng sẽ phải thực hiện các nhiệm vụ liên quan. Dự thảo đã thiết kế Chương VII khá đầy đủ, tuy nhiên cần sửa đổi câu chữ tại khoản 3 để sát thực tiễn hơn. Cụ thể, dự thảo đang quy định: "Các địa phương có hoạt động liên kết phát triển vùng, liên kết phát triển vùng Thủ đô có quyền trong trường hợp UBND cấp tỉnh là cơ quan chủ quản thực hiện dự án liên kết phát triển vùng...". Theo đại biểu, quy định này chỉ đúng trong trường hợp được giao làm cơ quan chủ quản. Thực tế, khi triển khai quy hoạch Vùng Thủ đô, sẽ có những tình huống khác phát sinh.

Đại biểu đề xuất chỉ cần quy định: Đối với các dự án liên kết phát triển vùng Thủ đô, các tỉnh được áp dụng quy định của Luật Thủ đô. Ví dụ, với tuyến đường Vành đai 4.5 chạy qua 6 tỉnh bao quanh Thủ đô, trường hợp UBND Thành phố Hà Nội là cơ quan chủ quản nhưng dự án đi qua địa phận tỉnh nào (như Hưng Yên) thì tỉnh đó vẫn có thẩm quyền quyết định phần việc trên địa bàn mình.

Vì vậy, cần bỏ cụm từ "trong trường hợp UBND cấp tỉnh là cơ quan chủ quản thực hiện" mà chỉ cần nêu: Đối với địa phương có hoạt động liên kết phát triển vùng Thủ đô, có quyền áp dụng các quy định của Luật Thủ đô và văn bản hướng dẫn để lập, thẩm định, phê duyệt, thực hiện dự án theo Nghị quyết của HĐND cấp tỉnh. Quy định như vậy sẽ tạo cơ chế mạnh mẽ hơn.

Cũng tại phiên thảo luận, các đại biểu Trần Văn Đăng đóng góp ý kiến về chính sách khu công nghệ cao tại Điều 20 của Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi); đại biểu Leo Thị Lịch đóng góp các ý kiến về dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).

Đồng chí Nguyễn Thị Hương kết luận phiên thảo luận tổ chiều 8/4.

Kết luận phiên thảo luận tổ, đồng chí Nguyễn Thị Hương đánh giá cao tinh thần làm việc nghiêm túc, thẳng thắn và trách nhiệm của các đại biểu. Đồng chí khẳng định, với 12 ý kiến phát biểu, tập trung vào ba dự thảo luật, trong đó, 8 lượt ý kiến tham gia dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi); 3 ý kiến tham gia Luật Thi đua, khen thưởng (sửa đổi) và 2 lượt ý kiến tham gia Luật Tín ngưỡng, tôn giáo. Toàn bộ ý kiến phát biểu của các đại biểu đều cơ bản nhất trí với ba dự thảo luật. Các đại biểu xác định việc sửa đổi, bổ sung và ban hành ba dự thảo luật này là cần thiết; đồng thời tham gia đóng góp thảo luận rất sâu. Trong đó, dự thảo Luật Thủ đô nhận nhiều lượt ý kiến phát biểu nhất, bởi Hà Nội giữ vị trí Trung tâm chính trị - hành chính quốc gia.

Các đại biểu quan tâm, tham gia rất nhiều về thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các cơ chế, chính sách phát triển Thủ đô; đồng thời phát biểu đóng góp về việc phân cấp, phân quyền và trao quyền, cho phép các tỉnh nằm trong Vùng Thủ đô áp dụng các quy định của Luật Thủ đô.

Các đại biểu cũng kiến nghị, đề xuất nhiều nội dung chưa đề cập đến ở các dự thảo luật; kiến nghị nhiều nội dung cụ thể cần sửa đổi, bổ sung để khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn. Đặc biệt, nhiều đại biểu quan tâm tham gia vào cơ chế kiểm soát quyền lực.

Thay mặt tổ, đồng chí Nguyễn Thị Hương đề nghị Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Cà Mau tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp của các đại biểu; tổng hợp, phản ánh chính xác, toàn diện các ý kiến trong tổ và gửi về cơ quan chủ trì soạn thảo để nghiên cứu, tiếp thu.