Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh kiến nghị liên quan pháp luật an toàn, vệ sinh lao động

Nhân viên kỹ thuật kiểm tra thiết bị của hệ thống điều hòa tại một tòa nhà cao tầng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Quang Phương

Ngày 16/7, Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) TP. Hồ Chí Minh đã ban hành Báo cáo số 341/BC-ĐĐBQH công bố kết quả khảo sát thực tế về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) trên địa bàn.

Cuộc khảo sát diễn ra trong bối cảnh thành phố áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng để đóng góp ý kiến cho dự án Luật ATVSLĐ (sửa đổi).

Theo đánh giá của Đoàn ĐBQH, công tác ATVSLĐ tại thành phố thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả đồng bộ. Nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp và người lao động từng bước nâng lên rõ rệt. Nhiều đơn vị đã chủ động cải thiện môi trường làm việc, tổ chức huấn luyện, khám sức khỏe định kỳ và trang bị bảo hộ đầy đủ cho công nhân. Ban Quản lý các Khu chế xuất và Khu công nghiệp cùng tổ chức công đoàn đã phát huy tốt vai trò đầu mối trong việc kiểm tra, giám sát và chăm lo cho người lao động, góp phần duy trì sản xuất kinh doanh ổn định.

Người lao động làm công ăn lương tham gia thi công một dự án. Ảnh: Quang Phương

Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo đã chỉ ra 8 nhóm hạn chế lớn trong thực tiễn. Đáng chú ý là "khoảng trống" quản lý nhà nước sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp. Trách nhiệm của chính quyền cấp xã được mở rộng nhưng thẩm quyền, nguồn lực và hệ thống dữ liệu chưa được hoàn thiện tương ứng. Công tác phối hợp nắm bắt tình hình doanh nghiệp trong khu công nghiệp giữa phường và các cơ quan chuyên ngành còn gặp khó khăn, lúng túng.

Đồng thời, công tác tuyên truyền chưa bao phủ đồng đều đến nhóm lao động tự do, lao động nhập cư và khu vực phi chính thức. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh vẫn xem chi phí cho ATVSLĐ là gánh nặng phát sinh, dẫn đến việc đối phó, thực hiện chưa nghiêm túc. Nguồn nhân lực chuyên trách làm công tác y tế, an toàn lao động tại cơ sở vừa thiếu vừa phải kiêm nhiệm nhiều việc. Hệ thống dữ liệu dùng chung, báo cáo tai nạn lao động hiện chưa đồng bộ và thiếu tính cảnh báo sớm.

Công nhân tại một xưởng sản xuất phân bón hữu cơ - vi sinh tham gia một công đoạn trong quy trình sản xuất phân bón. Ảnh: Quang Phương

Từ thực tiễn trên, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh đã tổng hợp 12 nội dung góp ý chuyên sâu gửi Quốc hội và Chính phủ để hoàn thiện dự thảo Luật ATVSLĐ (sửa đổi).

Cụ thể: Làm rõ trách nhiệm cấp xã: Bổ sung quy định cụ thể về nhiệm vụ thống kê, theo dõi và xử lý ban đầu các vụ việc ATVSLĐ của chính quyền cấp xã đi kèm cơ chế phân bổ nhân lực, kinh phí.

Bảo vệ lao động phi chính thức: Mở rộng chính sách hỗ trợ tiếp cận thông tin, huấn luyện an toàn cho lao động thời vụ, lao động công nghệ, hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

Số hóa quản lý: Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về ATVSLĐ liên thông giữa các ngành lao động, y tế, bảo hiểm xã hội; áp dụng báo cáo điện tử nhằm giảm thủ tục thủ công cho doanh nghiệp.

Chuyển dịch sang quản trị rủi ro: Chuyển mạnh phương thức từ xử lý sự cố sang phòng ngừa từ xa. Khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số như camera thông minh, cảm biến khí độc, phần mềm cảnh báo sớm.

Cải cách công tác huấn luyện và y tế: Rà soát, tích hợp các nội dung huấn luyện trùng lặp giữa các văn bản chuyên ngành để giảm tải cho doanh nghiệp. Linh hoạt quy định về bộ phận y tế tại chỗ hoặc hợp đồng với cơ sở y tế bên ngoài.

Tránh kiểm tra trùng lắp và tăng chế tài: Phối hợp đồng bộ lịch kiểm tra liên ngành để không ảnh hưởng sản xuất. Hoàn thiện chế tài xử phạt nghiêm minh đối với các hành vi che giấu, không báo cáo tai nạn lao động.