Làng nghề mở lối cho chè Phú Lạc

Bà con làng nghề chè xóm 14, xã Phú Lạc thu hái chè.

Mẻ chè vừa ra lò còn thơm mùi búp non, bà Nguyễn Thị Hà ở xóm 5, đã nhanh tay chuẩn bị các bước đóng gói trước khi xếp vào thùng để gửi cho khách hàng ở Hà Nội. Đầu năm 2026, xóm 5 được công nhận là Làng nghề chè, bà Hà cùng nhiều hộ khác mạnh dạn đầu tư bao bì, nhãn mác, cải tiến mẫu mã và chủ động tìm kiếm khách hàng ở các tỉnh lân cận. Việc sản xuất cũng dần đi vào nền nếp khi các hộ có điều kiện liên kết, chia sẻ kinh nghiệm và giữ ổn định chất lượng sản phẩm.

Bà Hà chia sẻ: "Nhà tôi trồng chè đã hơn 40 năm. Trước đây chủ yếu làm theo phương pháp thủ công, vừa vất vả, năng suất lại không cao. Từ khi được tập huấn kỹ thuật, đầu tư thêm máy sao, máy vò, chất lượng sản phẩm ổn định hơn, giá bán chè khô đã tăng lên 250-400 nghìn đồng/kg".

Với tổng số hơn 1.100ha, xã Phú Lạc từ lâu đã coi chè là cây trồng chủ lực. Tuy nhiên, diện tích lớn không đồng nghĩa với giá trị cao. Nhiều năm trước, phần lớn diện tích chè của xã vẫn được tiêu thụ dưới dạng nguyên liệu. Vì vậy, thay vì tiếp tục mở rộng diện tích, địa phương chọn hướng phát triển các làng nghề để nâng cao giá trị sản phẩm.

Người dân Làng nghề chè xóm 5, xã Phú Lạc, chụp ảnh quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số.

Ở các cơ sở chế biến, tiếng máy sao chè đã thay cho những mẻ chè đảo hoàn toàn bằng tay. Trên kệ, những gói, hộp chè đẹp mắt mang tên các hộ sản xuất được xếp ngay ngắn, sẵn sàng chuyển tới tay khách hàng. Những thay đổi này tuy không lớn nhưng phản ánh sự chuyển dịch từ bán nguyên liệu sang bán sản phẩm ở các làng nghề chè.

Song song với chế biến, người dân cũng chú trọng hơn đến quy trình sản xuất và bảo vệ môi trường làng nghề. Bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng được thu gom vào các bể chứa tập trung, nhiều diện tích chè được chăm sóc theo hướng an toàn nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Bên cạnh làng nghề chè xóm 5 và xóm 14, toàn xã Phú Lạc còn 10 làng nghề chè khác đã được công nhận. Mỗi làng nghề có quy mô khác nhau nhưng đều hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng sản phẩm, giữ gìn nghề truyền thống và tạo đầu ra ổn định hơn cho người trồng chè.

Theo ông Nguyễn Kim Chinh, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Lạc: Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục xây dựng thương hiệu cho các làng nghề chè; mở rộng vùng sản xuất theo hướng an toàn; khuyến khích liên kết sản xuất, tiêu thụ và từng bước phát triển du lịch trải nghiệm gắn với vùng chè. Đây được kỳ vọng sẽ là hướng đi giúp nâng cao giá trị sản phẩm, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho người dân.

Những giỏ chè búp tươi vẫn đều đặn được đưa về các cơ sở chế biến. Trên những đồi chè quen thuộc, người dân không chỉ chăm chút cho từng búp chè mà còn quan tâm nhiều hơn đến cách làm ra một sản phẩm có thương hiệu. Từ những làng nghề đang hình thành và phát triển, cây chè Phú Lạc cũng có thêm cơ hội để đi xa hơn bằng chính giá trị được tạo ra ngay từ vùng nguyên liệu.