Doanh nghiệp cần chính sách ưu đãi để mạnh dạn ứng dụng AI

AI đang được ứng dụng mạnh trong doanh nghiệp

Sáng ngày 18/5, Techmart chuyên ngành “Sản phẩm ứng dụng Trí tuệ nhân tạo” đã khai mạc tại Hà Nội. Sự kiện có sự phối hợp của Hội Tự động hóa Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VST), Chi hội Doanh nhân Xúc tiến Thương mại Quốc tế, Viện Phát triển bền vững và Kinh tế số, Trung tâm Giao dịch Công nghệ Xanh, Đổi mới Sáng tạo và Phát triển Bền vững.

Tại sự kiện, thay mặt Hiệp hội Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VST), bà Nguyễn Thị Hương Liên – Phó Chủ tịch Thường trực đã trình bày bài tham luận sâu sắc về chủ đề: “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo – AI trong hoạt động nghiên cứu phát triển và sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp khoa học công nghệ”.

Theo bà Nguyễn Thị Hương Liên, thực trạng năng suất lao động của Việt Nam hiện nay vẫn còn thấp hơn đáng kể so với các nước trong khu vực như Singapore, Malaysia, Thái Lan và khoảng cách còn xa so với các nền kinh tế phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Mỹ, Trung Quốc.

Cùng đó, xu hướng chi phí nhân công, nguyên vật liệu và năng lượng liên tục leo thang đang trở thành rào cản lớn, làm suy giảm đáng kể năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa.

Trước bối cảnh thách thức này, đại diện VST cho rằng, bộ ba gồm AI - tự động hóa và Khoa học công nghệ lõi là yếu tố quan trọng sống còn của doanh nghiệp hiện nay. Trong đó, AI đóng vai trò giảm chi phí vận hành từ 20–50% nhờ tăng tốc xử lý công việc nhiều lần, giúp ra quyết định nhanh hơn, cá nhân hóa khách hàng tốt hơn và đặc biệt là rút ngắn thời gian R&D.

Bà Nguyễn Thị Hương Liên – Phó Chủ tịch Thường trực VST trình bày tham luận tại lễ khai mạc Techmart chuyên ngành "Sản phẩm ứng dụng trí tuệ nhân tạo".

Theo các báo cáo mới nhất năm 2025, khoảng 18% doanh nghiệp Việt Nam đã ứng dụng AI, tương đương gần 170.000 doanh nghiệp. Tốc độ tăng trưởng ứng dụng AI tại Việt Nam đạt khoảng 39% mỗi năm, thuộc nhóm tăng nhanh của khu vực. Đặc biệt, khoảng 83% người lao động văn phòng Việt Nam đã sử dụng AI trong công việc hằng ngày ở các mức độ khác nhau.

“Điều này cho thấy AI đang đi vào đời sống doanh nghiệp nhanh hơn rất nhiều so với các cuộc cách mạng công nghệ trước đây”, bà Hương Liên nhấn mạnh.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực VST, đối với khối doanh nghiệp khoa học công nghệ (KHCN) – nhóm doanh nghiệp đặc thù cạnh tranh và làm chủ thị trường bằng tri thức, dữ liệu và đổi mới sáng tạo – AI lại càng mang ý nghĩa sống còn.

Trong hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), AI đang tạo ra những cuộc cách mạng thực sự. Thay vì phải mất nhiều nă, thử nghiệm hàng nghìn công thức theo cách truyền thống, ngày nay, AI có khả năng phân tích dữ liệu nghiên cứu với tốc độ nhanh hơn con người hàng chục lần. Từ đó, công nghệ này đưa ra các gợi ý công thức tối ưu, dự đoán chính xác độ ổn định, độ an toàn cũng như đón đầu xu hướng thị trường.

Không chỉ dừng lại ở phòng thí nghiệm, AI đã chứng minh hiệu quả vượt trội trong hoạt động thương mại thông qua việc dự báo nhu cầu, tối ưu hóa tồn kho, chuỗi cung ứng và phân tích hành vi người tiêu dùng.

Thực tế tại một số doanh nghiệp cho thấy, AI đã giúp xử lý và bán hàng chục ngàn đơn hàng chỉ trong vài phút, đồng thời đối chiếu dữ liệu tồn kho theo thời gian thực.

Cần những "bệ phóng" chính sách thiết thực

Chia sẻ về đặc điểm và thực trạng hoạt động của doanh nghiệp KHCN, bà Hương Liên cho biết, Việt Nam hiện có gần 1.000 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp KHCN, riêng cộng đồng VST chiếm gần 200 thành viên. Phần lớn trong số đó là các doanh nghiệp sản xuất quy mô vừa và nhỏ, hoạt động đa ngành nhưng có điểm chung là năng lực hấp thụ khoa học công nghệ rất cao.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cùng các đại biểu tham quan gian hàng của CTCP Sao Thái Dương.

Hiện nay, nhu cầu tìm kiếm các đối tác đồng hành về tự động hóa và các giải pháp AI được "may đo" riêng cho từng quy trình nghiên cứu - sản xuất - kinh doanh của các doanh nghiệp VST là rất lớn, nhằm hướng tới mục tiêu tối ưu hóa quy trình, giảm lãng phí và tiết kiệm chi phí vận hành.

Để tháo gỡ các rào cản và tạo động lực cho làn sóng dịch chuyển này, thay mặt Hiệp hội VST, Phó Chủ tịch Thường trực Nguyễn Thị Hương Liên 3 đã đưa ra 3 đề xuất với các cơ quan quản lý và cộng đồng công nghệ.

Một là, đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì việc hỗ trợ lựa chọn, phân loại, xếp hạng và giới thiệu các nhà cung cấp dịch vụ AI uy tín, giúp doanh nghiệp có bộ lọc chuẩn xác khi tiếp cận công nghệ.

Hai là, kêu gọi cộng đồng các doanh nghiệp công nghệ AI nghiêm túc, sát cánh đồng hành cùng khối doanh nghiệp VST để thiết kế các giải pháp ứng dụng AI thực chất và hiệu quả.

Ba là, kiến nghị Nhà nước sớm ban hành và thực thi các chính sách ưu đãi cụ thể để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư ứng dụng công nghệ mới.

“Tôi tin rằng với lợi thế năng lực hấp thu công nghệ mới, cộng đồng doanh nghiệp khoa học công nghệ Việt Nam sẽ là các đối tác hiệu quả nhất ứng dụng AI. Mục tiêu chung là ứng dụng AI để nâng cao năng lực bán hàng, quản trị và nghiên cứu phát triển giúp rút ngắn thời gian sản xuất, giảm giá thành sản phẩm cho khách hàng”, bà Hương Liên bày tỏ.