Doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam tự tin tham gia nhiều dự án lớn

Sản xuất công nghiệp trong xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu của các tập đoàn lớn, đang hướng đến việc gia công và sản xuất tại Việt Nam. Cùng với đó, hàng loạt các dự án hạ tầng được triển khai trên cả nước là những cơ hội rất lớn cho các DN công nghiệp. Điều này càng khả thi hơn khi chính sách về thu hút đầu tư công nghệ cao, năng lượng xanh và kinh tế tuần hoàn của Chính phủ cũng đang tạo nền tảng thuận lợi để cho các DN công nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào cung ứng toàn cầu.

Cơ hội lớn cho doanh nghiệp phát huy nội lực

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam là 1 trong những dự án chiến lược phát triển hạ tầng giao thông của quốc gia, hứa hẹn tạo cú hích phát triển kinh tế - xã hội. Theo ông Nguyễn Vân, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ (CNHT) TP Hà Nội (HANSIBA), dự án này là cơ hội rất lớn cho các DN ngành CNHT, rất cần có cơ chế, chính sách để DN trong nước có thể tham gia đầu tư.

“Dự án này không chỉ giúp hiện đại hóa hệ thống giao thông Việt Nam, còn mở ra cơ hội lớn cho các DN CNHT, đặc biệt trong các lĩnh vực cơ khí, chế tạo, tự động hóa, sản xuất thép, vật liệu xây dựng và linh, phụ kiện như việc sản xuất và cung cấp các vật liệu bê tông, thép; các cấu kiện hạ tầng như cầu, cống, đường hầm... Một cơ hội lớn khác là việc tiếp nhận chuyển giao và làm chủ công nghệ trong ngành đường sắt. Các DN CNHT sẽ có cơ hội tiếp nhận công nghệ tiên tiến từ các đối tác quốc tế, đặc biệt là các quốc gia có kinh nghiệm phát triển đường sắt cao tốc như Nhật Bản, Pháp, Đức, Hàn Quốc, Trung Quốc...”, ông Vân tin tưởng.

Các dự án lớn được triển khai mở ra cơ hội lớn cho các DN trong các lĩnh vực cơ khí, chế tạo, tự động hóa, sản xuất thép, vật liệu xây dựng và linh, phụ kiện

Tuy nhiên, ông Vân cũng cho rằng, để các DN tham gia các dự án lớn trong nước cũng sẽ có rất nhiều thách thức. Thách thức đầu tiên là về tài chính, thách thức thứ hai là về công nghệ và thách thức thứ ba là nguồn nhân lực chất lượng cao, hiện chưa đáp ứng được với yêu cầu của các tập đoàn lớn.

Chính vì thế, hiện nay HANSIBA và cộng đồng DN nói chung đề xuất Chính phủ, Bộ, ngành có những chương trình làm việc trực tiếp với các tổ chức hội, hiệp hội. Các cuộc làm việc này nhằm nắm bắt năng lực sản xuất, cung ứng thiết bị, sản phẩm có thể đáp ứng, hợp tác với các đơn vị tổng thầu dự án trong nước và quốc tế tham gia vào dự án. Từ đó có cơ chế, chính sách đặc thù về tài chính, nguồn vốn và công nghệ, tiến tới “đặt hàng” và xây dựng “bộ tiêu chí” để DN trong nước có thể tham gia đầu tư, cung ứng sản phẩm cụ thể.

“Phía các DN cũng cần bám sát, nắm bắt kịp thời thông tin liên quan đến dự án được các cơ quan hữu quan công bố và báo chí, truyền thông đăng tải. Các DN tiếp tục đẩy mạnh, cải tiến năng lực sản xuất, hợp tác cùng các đối tác quốc tế đến từ những quốc gia phát triển, đã đầu tư khai thác đường sắt tốc độ cao”, ông Vân khuyến nghị.

Cơ hội thị trường cho các DN công nghiệp cơ khí trong nước rất lớn, nhưng theo đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam (VAMI), các DN Việt Nam còn thiếu năng lực để tham gia chuỗi cung ứng đầu vào cho DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhất là các tập đoàn lớn bởi khả năng cạnh tranh còn yếu.

“Nhiều dự án, gói thầu lớn trong nước có liên quan đến máy móc, thiết bị vẫn do nhà thầu nước ngoài cung cấp. Ngành cơ khí chế tạo máy móc, thiết bị phục vụ cho các ngành công nghiệp khác như hóa chất, giao thông, khai thác dầu khí, nông nghiệp… nên đòi hỏi vốn lớn, thời gian thu hồi vốn dài, lợi ích ngắn hạn không cao nhưng lợi ích dài hạn là rất lớn. Tuy nhiên, việc tiếp cận vốn của các DN công nghiệp cơ khí vẫn gặp nhiều khó khăn”, đại diện VAMI nêu thách thức.

Nắm bắt nhu cầu để sớm thích nghi

Ngày 12/12/2025 vừa qua, Chính phủ ban hành Nghị định 319/NĐ-CP về cơ chế đặc thù, đặc biệt về khoa học, công nghệ đối với công trình trọng điểm quốc gia trong lĩnh vực đường sắt. Ông Mai Văn Hà, Giám đốc Công ty CP Ray và Thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất cho biết, Nghị định 319 tạo ra thời cơ “ngàn năm có một” để xây dựng ngành công nghiệp đường sắt do người Việt Nam làm chủ, tạo điều kiện cho DN trong nước tham gia các dự án lớn của đất nước.

Sản phẩm thép đặc biệt đáp ứng cho các dự án trọng điểm

“Tháng 5/2025, Tập đoàn Hòa Phát đã ký kết hợp đồng với đối tác SMS Group (Đức) về việc cung cấp công nghệ và dây chuyền sản xuất thép ray, thép hình. SMS Group thiết kế, cung cấp, lắp đặt dây chuyền sản xuất thép ray và thép đặc biệt cho Hòa Phát. Tập đoàn Hòa Phát cam kết thực hiện dự án đúng tiến độ, phục vụ các dự án đưởng sắt trọng điểm đang triển khai. Hòa Phát đã sẵn sàng về dây chuyền công nghệ và đội ngũ nhân lực để làm chủ công nghệ ngay khi nhà máy vận hành, đồng thời cam kết cung cấp sản phẩm đảm bảo chất lượng và giá cả cạnh tranh”, ông Hà cho biết thêm.

Để kịp thời đáp ứng nhu cầu của thị trường, đặc biệt là thích nghi với tu duy tự chủ trong công nghiệp, Thứ trưởng Bộ Công Thương - bà Phan Thị Thắng cho biết, trong năm 2026 và những năm tiếp theo, Bộ Công Thương đẩy mạnh cơ cấu lại ngành công nghiệp, ưu tiên phát triển, làm chủ và chuyển giao, ứng dụng công nghệ mới cũng như phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển các ngành công nghiệp chiến lược, công nghiệp nền tảng, công nghiệp mới nổi và các ngành công nghiệp phụ trợ.

Nguyễn Quỳnh/VOV.VN