Doanh nghiệp đồng hành thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp

PV: Bảo hiểm thất nghiệp không chỉ là chính sách hỗ trợ người lao động khi mất việc mà còn góp phần ổn định quan hệ lao động. Từ góc độ doanh nghiệp, ông đánh giá như thế nào về vai trò của chính sách này?

Ông Trịnh Thanh Sơn: Bảo hiểm thất nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với cả người lao động và doanh nghiệp. Khi người lao động không may mất việc làm, chính sách này góp phần hỗ trợ một phần thu nhập, giúp họ giảm bớt khó khăn trong thời gian tìm kiếm công việc mới. Đồng thời, các dịch vụ tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề tạo điều kiện để người lao động sớm quay trở lại thị trường lao động.

Đối với doanh nghiệp, BHTN là một trong những chính sách an sinh góp phần chia sẻ rủi ro, bảo đảm quyền lợi của người lao động khi quan hệ lao động chấm dứt. Khi người lao động được bảo đảm quyền lợi, quá trình giải quyết chế độ cũng minh bạch, đúng quy định sẽ góp phần củng cố niềm tin, duy trì quan hệ lao động hài hòa và ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tôi cho rằng, doanh nghiệp cần nhìn nhận việc thực hiện BHTN không đơn thuần là nghĩa vụ đóng góp theo quy định pháp luật mà còn là trách nhiệm đối với người lao động. Đây cũng là một yếu tố thể hiện văn hóa và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

PV: Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm thất nghiệp có ý nghĩa như thế nào đối với doanh nghiệp và quyền lợi của người lao động?

Ông Trịnh Thanh Sơn: Việc tham gia và đóng BHTN đầy đủ, đúng quy định trước hết là trách nhiệm pháp lý của người sử dụng lao động. Đây cũng là cơ sở để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động khi đáp ứng đủ điều kiện hưởng các chế độ theo quy định.

Trong thực tế, người lao động thường chỉ thực sự quan tâm đến BHTN khi có nguy cơ mất việc hoặc chấm dứt hợp đồng lao động. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động phổ biến chính sách, thông tin rõ về quá trình tham gia, mức đóng và các quyền lợi liên quan để người lao động hiểu và giám sát việc thực hiện.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trong việc kê khai, đối chiếu thông tin, thực hiện đóng bảo hiểm đúng thời hạn và xử lý kịp thời những vướng mắc phát sinh. Việc chấp hành nghiêm túc quy định không chỉ bảo vệ quyền lợi người lao động mà còn giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp, khiếu nại liên quan đến chế độ bảo hiểm.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng thường xuyên, trong khi người lao động mất việc lại chưa có đầy đủ thông tin về vị trí tuyển dụng. Ảnh: ITN

PV: Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh quy mô sản xuất, cơ cấu nhân sự hoặc cắt giảm lao động. Doanh nghiệp cần làm gì để bảo đảm quyền lợi của người lao động trong những trường hợp này?

Ông Trịnh Thanh Sơn: Hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu tác động từ nhiều yếu tố như biến động thị trường, chi phí đầu vào, đơn hàng và yêu cầu đổi mới công nghệ. Trong một số thời điểm, doanh nghiệp có thể phải sắp xếp lại lao động hoặc điều chỉnh cơ cấu nhân sự. Tuy nhiên, dù trong hoàn cảnh nào, việc giải quyết chế độ cho người lao động cũng phải được thực hiện trên cơ sở quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch và tôn trọng quyền lợi của các bên.

Khi có phương án thay đổi nhân sự, doanh nghiệp cần chủ động thông tin, trao đổi với người lao động và tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở theo quy định. Các vấn đề liên quan đến tiền lương, trợ cấp, thời điểm chấm dứt hợp đồng, xác nhận quá trình tham gia bảo hiểm và hoàn thiện hồ sơ cần được rà soát, giải quyết kịp thời.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội và Trung tâm Dịch vụ việc làm để hướng dẫn người lao động thực hiện các thủ tục liên quan đến BHTN. Việc cung cấp thông tin đầy đủ, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ và giải thích rõ quyền lợi sẽ giúp người lao động hạn chế lúng túng khi chuyển tiếp sang giai đoạn tìm kiếm việc làm mới.

PV: Theo ông, doanh nghiệp có thể phối hợp như thế nào với Trung tâm Dịch vụ việc làm để hỗ trợ người lao động sớm tìm được việc làm sau khi chấm dứt hợp đồng?

Ông Trịnh Thanh Sơn: Doanh nghiệp không chỉ có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến BHTN mà còn có thể đóng vai trò cầu nối trong quá trình hỗ trợ người lao động chuyển đổi việc làm. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng thường xuyên, trong khi người lao động mất việc lại chưa có đầy đủ thông tin về vị trí tuyển dụng, yêu cầu kỹ năng và cơ hội việc làm phù hợp.

Vì vậy, sự phối hợp giữa doanh nghiệp với Trung tâm Dịch vụ việc làm có ý nghĩa thiết thực. Doanh nghiệp có thể cung cấp thông tin về nhu cầu tuyển dụng, tiêu chuẩn vị trí việc làm, yêu cầu chuyên môn và kỹ năng; đồng thời tham gia các phiên giao dịch việc làm, hoạt động tư vấn, kết nối cung cầu lao động.

Đối với những trường hợp phải chấm dứt hợp đồng do doanh nghiệp thu hẹp sản xuất hoặc thay đổi cơ cấu, việc phối hợp cung cấp thông tin tuyển dụng từ các đơn vị khác cũng có thể giúp người lao động có thêm lựa chọn. Nếu được kết nối sớm, người lao động sẽ có điều kiện rút ngắn thời gian tìm việc, hạn chế gián đoạn thu nhập và ổn định cuộc sống.

Người lao động cần được tạo điều kiện tiếp cận kỹ năng số, kỹ năng nghề mới và kiến thức chuyên môn đáp ứng yêu cầu công việc. Ảnh: ITN

PV: Trước những thay đổi của thị trường lao động do chuyển đổi số, tự động hóa và yêu cầu ngày càng cao về kỹ năng, doanh nghiệp có giải pháp gì để hạn chế nguy cơ người lao động mất việc và nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách BHTN?

Ông Trịnh Thanh Sơn: Chuyển đổi số và tự động hóa đang làm thay đổi phương thức tổ chức sản xuất, yêu cầu về vị trí việc làm cũng như tiêu chuẩn kỹ năng của người lao động. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động thích ứng, không chỉ tập trung vào tuyển dụng mà còn quan tâm đến đào tạo, đào tạo lại và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hiện có.

Theo tôi, doanh nghiệp cần thường xuyên đánh giá nhu cầu nhân lực, xác định những vị trí có nguy cơ thay đổi do ứng dụng công nghệ để xây dựng kế hoạch đào tạo phù hợp. Người lao động cần được tạo điều kiện tiếp cận kỹ năng số, kỹ năng nghề mới và kiến thức chuyên môn đáp ứng yêu cầu công việc. Đây là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, đồng thời hạn chế nguy cơ người lao động bị đào thải khi công nghệ thay đổi.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, cần tăng cường phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và Trung tâm Dịch vụ việc làm trong dự báo nhu cầu nhân lực, đào tạo và kết nối tuyển dụng. Chính sách BHTN cũng cần được triển khai theo hướng hỗ trợ người lao động không chỉ trong thời gian thất nghiệp mà còn tạo điều kiện để họ nâng cao kỹ năng, thích ứng với yêu cầu mới của thị trường.

Doanh nghiệp xác định thực hiện đầy đủ nghĩa vụ BHTN, quan tâm đào tạo nhân lực và phối hợp hỗ trợ người lao động tìm việc là những yếu tố quan trọng để xây dựng quan hệ lao động ổn định, hài hòa và phát triển bền vững.

Xin trân trọng cảm ơn ông!