Doanh nghiệp Đức đối mặt khủng hoảng kép

Công nhân làm việc trên dây chuyền sản xuất xe điện ID 3 của Tập đoàn sản xuất xe hơi Đức Volkswagen (VW) ở Dresden, miền Đông Đức. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, ngày 26/5, Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức (DIHK) cảnh báo các doanh nghiệp Đức đang đối mặt một cuộc khủng hoảng kép, khi những vấn đề cơ cấu kéo dài trong nước cộng hưởng với tác động kinh tế từ cuộc chiến Iran, khiến chi phí tăng mạnh, đầu tư suy giảm và nguy cơ cắt giảm việc làm gia tăng.

Kết quả khảo sát kinh tế của DIHK đối với khoảng 23.000 doanh nghiệp cho thấy những hệ quả của cuộc chiến Iran đang làm chi phí kinh doanh tại Đức tăng rõ rệt, qua đó tiếp tục kìm hãm triển vọng phục hồi. Nhiều doanh nghiệp tỏ ra thận trọng về tương lai, hạn chế đầu tư và lên kế hoạch cắt giảm nhân sự.

Tổng Giám đốc điều hành DIHK Helena Melnikov cho biết ngay trước cuộc khủng hoảng hiện nay, các doanh nghiệp Đức đã chịu sức ép lớn từ chi phí lao động, giá năng lượng, gánh nặng quan liêu và thuế. Theo bà, giá năng lượng và nguyên liệu thô tăng mạnh gần đây đã trở thành “giọt nước làm tràn ly” đối với nhiều doanh nghiệp.

Ngay sau khi cuộc chiến Iran bùng phát, giá dầu, khí đốt và xăng tăng vọt, kéo theo giá vật liệu xây dựng và nhựa. Bà Melnikov nhấn mạnh áp lực chi phí hiện đã lan ra gần như toàn bộ nền kinh tế, trong khi nhiều doanh nghiệp không còn đủ sức gánh chịu. Khoảng 70% doanh nghiệp được khảo sát coi giá năng lượng và nguyên liệu thô là rủi ro kinh doanh lớn nhất, tăng mạnh so với mức 48% hồi đầu năm.

DIHK đánh giá tâm lý doanh nghiệp hiện tiêu cực tương tự giai đoạn đại dịch COVID-19. Hơn một phần tư số doanh nghiệp cho biết tình hình kinh doanh của họ đang diễn biến tiêu cực, trong khi chỉ 23% đánh giá tình hình là tốt. Lĩnh vực thương mại chịu sức ép đặc biệt lớn, với 35% doanh nghiệp trong ngành cho rằng tình hình hiện nay là xấu.

Triển vọng 12 tháng tới cũng kém tích cực. 1/3 số doanh nghiệp dự báo hoạt động kinh doanh sẽ xấu đi, tăng 8% so với đầu năm. Chỉ 13% doanh nghiệp còn lạc quan. Trong bối cảnh đó, DIHK hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Đức năm 2026 từ 1,0% xuống còn 0,3%, tương tự xu hướng điều chỉnh giảm của nhiều tổ chức và viện nghiên cứu kinh tế khác.

Tâm lý bi quan tiếp tục ảnh hưởng tới đầu tư. Chỉ 22% doanh nghiệp có kế hoạch tăng ngân sách đầu tư, trong khi hơn một phần ba dự kiến cắt giảm. Đáng chú ý, nếu có đầu tư, phần lớn doanh nghiệp chỉ tập trung thay thế máy móc, nhà xưởng hoặc thiết bị cũ. Tỷ lệ đầu tư thay thế lên tới 70%, mức cao nhất từng được ghi nhận.

Ngược lại, đầu tư mở rộng công suất rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009. Đầu tư cho đổi mới sản phẩm cũng chỉ còn giữ vai trò thứ yếu. Điều này cho thấy các doanh nghiệp Đức chủ yếu đang phòng thủ, duy trì năng lực hiện có thay vì mở rộng sản xuất hoặc đặt cược vào tăng trưởng mới.

Thị trường lao động cũng chịu tác động rõ rệt. Gần 1/4 doanh nghiệp được khảo sát dự kiến cắt giảm nhân sự, trong khi chỉ 10% muốn tuyển thêm lao động, mức thấp nhất kể từ đại dịch COVID-19.

Bà Melnikov nhận định khi những tín hiệu hy vọng đầu tiên của chu kỳ kinh tế vừa xuất hiện, cuộc chiến ở Trung Đông đã phủ thêm bóng đen lên nền kinh tế Đức vốn suy yếu sau ba năm suy thoái và đình trệ. Theo bà, triển vọng phục hồi bền vững vì vậy đang trở nên ngày càng xa vời.