Doanh nghiệp kinh doanh tích cực, vì sao giá cổ phiếu vẫn giảm?

Lợi nhuận doanh nghiệp bứt phá, giá cổ phiếu vẫn đi lùi

Theo một báo cáo được VNDirect công bố, lợi nhuận ròng quý I/2026 của các doanh nghiệp (DN) niêm yết trên HOSE tiếp tục duy trì đà tăng tích cực, tăng 3,8% so với quý trước và tăng mạnh 50% so với cùng kỳ.

Tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết diễn ra trên diện rộng khi phần lớn nhóm ngành đều ghi nhận kết quả tích cực. Theo đó, VNDirect đã nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận ròng của các DN niêm yết trên HoSE năm 2026 lên 21% svck với giả định lợi nhuận ròng của các DN duy trì tăng trưởng khoảng 13-14% svck trong 3 quý còn lại của năm.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán đang đối mặt với một nghịch lý khi diễn biến của chỉ số không phản ánh bức tranh kinh doanh của DN. Mặc dù vẫn duy trì mức tăng về điểm số, nhưng đà tăng chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là cổ phiếu nhóm Vingroup. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, thị trường thực tế đã giảm khoảng 5% từ đầu năm, trong khi thanh khoản bình quân chỉ còn khoảng 500 triệu USD mỗi phiên, bằng một nửa so với giai đoạn đầu năm.

Điều này tạo nên nghịch lý khi nhiều DN có nền tảng cơ bản tốt, lợi nhuận tăng trưởng nhưng giá cổ phiếu vẫn đi xuống.

Nhiều nhà đầu tư không lý giải được nghịch lý hiện nay trên thị trường chứng khoán

Chia sẻ về nghịch lý này, ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư Cấp cao VinaCapital, cho rằng sự lệch pha giữa giá cổ phiếu và kết quả kinh doanh xuất phát từ nhiều yếu tố vĩ mô tác động đồng thời đến tâm lý thị trường.

Theo ông, mặt bằng lãi suất trong nước đã tăng khoảng 200 điểm cơ bản từ đầu năm, nhiều ngân hàng nâng lãi suất huy động lên vùng 8-9%, khiến dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang kênh tiền gửi.

Trong khi đó, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng mạnh, làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu. Tại Việt Nam, lạm phát đạt 5,6% trong tháng 5 trước khi hạ nhiệt xuống 4,7% trong tháng 6 nhờ giá dầu giảm.

Bên cạnh đó, áp lực bán ròng của khối ngoại cũng ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến thị trường. Từ đầu năm đến nay, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 80.000 tỷ đồng.

Nguyên nhân chủ yếu là dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển sang các thị trường có nhiều cơ hội hưởng lợi từ làn sóng AI và bán dẫn như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Đài Loan.

Đừng chỉ tập trung vào biến động ngắn hạn

Dù vậy, vị chuyên gia cho rằng nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào những biến động ngắn hạn. Ông cho rằng sự lệch pha này không thể kéo dài mãi được.

“Trong dài hạn, giá cổ phiếu sẽ phản ánh giá trị nội tại của DN. Chúng tôi cho rằng các yếu tố bất lợi như lãi suất, lạm phát hay xung đột địa chính trị phần lớn đã được phản ánh vào mặt bằng giá hiện nay", vị chuyên gia nêu quan điểm.

Từ góc độ định giá, ông Thái Quang Trung, CFA, Giám đốc Đầu tư kiêm Nhà điều hành quỹ VinaCapital cho rằng diễn biến của VN-Index thời gian qua chưa phản ánh đầy đủ bức tranh của thị trường khi mức tăng chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu Vingroup. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu này, P/E dự phóng của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm nay chỉ còn khoảng 9,3 lần, tiệm cận vùng định giá thấp nhất trong khoảng 10 năm trở lại đây.

Theo thống kê của VinaCapital, thị trường càng được giao dịch ở vùng định giá thấp thì xác suất nhà đầu tư đạt mức sinh lời vượt trội trong chu kỳ 2-3 năm càng cao. Với tầm nhìn dài hơn, từ 5-10 năm, những nhà đầu tư kiên trì nắm giữ cổ phiếu thường đạt mức lợi nhuận hai chữ số.

Từ đó, ông Trung khuyến nghị nhà đầu tư kiên định với chiến lược đầu tư dài hạn và giải ngân đều đặn thay vì quá tập trung vào biến động ngắn hạn. Theo ông, những giai đoạn tâm lý bi quan khiến mặt bằng định giá xuống mức hấp dẫn lại có thể là cơ hội để tích lũy thêm các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt.

Còn các chuyên gia VNDirect thì cho rằng, với dự báo tăng trưởng lợi nhuận 21% trong năm 2026, P/E dự phóng năm 2026 của VN-Index ước khoảng 12,2 lần, trong khi P/E dự phóng của VN-Index nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup chỉ ở mức khoảng 10,1 lần, cho thấy dư địa tăng giá của thị trường vẫn còn tương đối hấp dẫn.

“Chúng tôi cho rằng nửa cuối năm 2026 sẽ mở ra nhiều cơ hội hơn cho thị trường khi các động lực hỗ trợ đang dần hội tụ. Việc được FTSE Russell chính thức nâng hạng, cùng những cải cách về hạ tầng thị trường, sẽ góp phần củng cố niềm tin và thu hút dòng vốn mới. Cùng với nền tảng vĩ mô ổn định và tăng trưởng lợi nhuận DN tích cực sẽ tạo động lực để thị trường bứt tốc trong nửa cuối năm 2026” – các chuyên gia VNDirect kỳ vọng.