Doanh nghiệp mong đợi bước đột phá trong thực thi chính sách

Đây là một trong những thông điệp được nhấn mạnh tại Diễn đàn “Doanh nhân tiên phong - Chính phủ kiến tạo trong kỷ nguyên mới”, do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức chiều 11/10 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10.

Cải cách không chỉ là cắt giảm thủ tục

Phát biểu tại Diễn đàn, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho rằng, khoảng cách từ chủ trương đến thực thi vẫn là một trong những vấn đề lớn của môi trường kinh doanh. Cùng một quy định nhưng doanh nghiệp tại các địa phương có thể có những trải nghiệm khác nhau. Nơi triển khai quyết liệt giúp doanh nghiệp sớm hưởng lợi từ chính sách, trong khi sự chậm trễ ở nơi khác có thể khiến cơ hội đầu tư, kinh doanh bị bỏ lỡ.

Theo ông, nếu giai đoạn trước tập trung vào đột phá thể chế thì giai đoạn tới cần nhấn mạnh hơn yêu cầu đột phá thực thi, bảo đảm chính sách được triển khai đồng bộ và mang lại kết quả thực chất.

Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: Quốc Tuấn

Dẫn chứng từ thực tiễn, ông Hồ Sỹ Hùng cho biết, tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp hồi tháng 7, VCCI đã tổng hợp gần 900 phản ánh cụ thể thành 53 nhóm vướng mắc thuộc 10 lĩnh vực.

Những phản ánh này cho thấy điều doanh nghiệp cần không chỉ là tháo gỡ từng thủ tục riêng lẻ, mà còn là một môi trường kinh doanh ổn định, nhất quán và có khả năng dự báo.

Một quy định thay đổi nhưng doanh nghiệp không có đủ thời gian thích ứng, các văn bản thiếu thống nhất hoặc thủ tục không xác định rõ thời hạn xử lý đều có thể làm phát sinh chi phí. Đặc biệt, việc kéo dài thời gian ra quyết định đầu tư có thể khiến doanh nghiệp đánh mất cơ hội thị trường.

Vì vậy, theo Chủ tịch VCCI, cải cách không nên chỉ được đánh giá qua số lượng thủ tục được cắt giảm, mà cần nhìn vào hiệu quả thực thi, mức độ thuận lợi và lợi ích thực tế mà doanh nghiệp nhận được.

Các diễn giả tham gia phiên tọa đàm. Ảnh: Quốc Tuấn

Quan điểm này cũng được các đại biểu chia sẻ tại Diễn đàn. Yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là chuyển từ cải cách trên văn bản sang cải cách có thể cảm nhận trong thực tế: quy định dễ thực hiện hơn, thời gian giải quyết ngắn hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn và dự án đầu tư được triển khai nhanh hơn.

Cùng với hoàn thiện thể chế, các đại biểu đề nghị tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn về tiếp cận vốn, đất đai, hạ tầng, dữ liệu và nhân lực. Trong đó, chính quyền địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa chủ trương, chính sách thành điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Làm mới động lực tăng trưởng, nâng giá trị gia tăng

Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển cho rằng, sau 40 năm Đổi mới, cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam đã có những đóng góp quan trọng đối với sự phát triển đất nước.

Trong giai đoạn mới, nhiều chủ trương, quyết sách lớn đã được ban hành nhằm đổi mới mô hình phát triển, thúc đẩy kinh tế tư nhân, phát huy vai trò kinh tế nhà nước, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là những nền tảng quan trọng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Toàn cảnh Diễn đàn. Ảnh: Quốc Tuấn

Theo ông Nguyễn Đức Hiển, trước hết cần làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, thích ứng với yêu cầu phát triển. Đối với xuất khẩu, chiến lược cần chuyển mạnh từ chú trọng số lượng sang nâng cao giá trị gia tăng, đồng thời xác định hướng phát triển phù hợp với từng nhóm ngành kinh tế.

Các lĩnh vực có khả năng dẫn dắt, tạo sức lan tỏa lớn như nghiên cứu và phát triển (R&D), du lịch, logistics, năng lượng, tài chính – ngân hàng cần được thúc đẩy. Trong khi đó, những ngành có thế mạnh như điện tử, công nghiệp công nghệ số, dệt may, da giày và chế biến thực phẩm cần tiếp tục nâng cấp chất lượng, gia tăng giá trị tạo ra trong nước.

Đặc biệt, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành nền tảng nâng cao năng suất, hiệu quả sử dụng nguồn lực và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thay vì chỉ là những yếu tố hỗ trợ tăng trưởng.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu kết hợp mục tiêu tăng trưởng cao với ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực. Trong đó, cần phát triển cân bằng hệ thống tài chính và thị trường vốn, nâng cao hiệu quả đầu tư, nhất là đầu tư công.

Ở góc độ doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là đổi mới quản trị, minh bạch tài chính, sử dụng vốn hiệu quả, chuyển từ tăng trưởng dựa vào mở rộng quy mô sang nâng cao năng suất và giá trị gia tăng. Đồng thời, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao về chất lượng, lao động, môi trường và quản trị để nâng cao khả năng cạnh tranh.

Một nội dung được các đại biểu quan tâm là phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp có tính liên kết và sức lan tỏa. Các doanh nghiệp dẫn đầu cần mở rộng mạng lưới nhà cung ứng, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực đầu tư nước ngoài (FDI).

Phát biểu tổng kết, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng cho biết, với vai trò đại diện cộng đồng doanh nghiệp, VCCI xác định đối thoại chính sách không chỉ dừng ở việc tập hợp ý kiến mà cần gắn với dữ liệu, bằng chứng, phân loại đúng vấn đề và theo dõi quá trình xử lý.

Trên cơ sở kết quả diễn đàn, VCCI sẽ phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp tổng hợp kiến nghị theo nhóm vấn đề và thẩm quyền, tiếp tục tham gia xây dựng, phản biện chính sách. Đồng thời, đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo, tăng cường liên kết và hội nhập.