Doanh nghiệp Phú Thọ vượt rào cản để xuất khẩu

Những năm trước, doanh nghiệp xuất khẩu chủ yếu đối mặt với biến động giá nguyên liệu, tỷ giá hay chi phí vận chuyển. Nhưng hiện nay, rào cản lớn hơn lại đến từ những tiêu chuẩn phi thuế quan như yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh, giảm phát thải carbon, trách nhiệm xã hội, an toàn lao động và minh bạch chuỗi cung ứng. Những quy định này buộc doanh nghiệp muốn giữ thị trường phải thay đổi tư duy sản xuất.

Nhờ thích ứng tốt với các yêu cầu ngày càng gắt gao của đối tác, 100% sản phẩm của Công ty Cổ phần Giầy Vĩnh Yên được xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

Điều đáng ghi nhận là thay vì lựa chọn giải pháp an toàn bằng cách thu hẹp đơn hàng hoặc chỉ tập trung vào thị trường truyền thống, nhiều doanh nghiệp Phú Thọ đã chủ động đầu tư đổi mới dây chuyền, hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn và ứng dụng chuyển đổi số trong quản trị. Đó chính là yếu tố giúp doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh khi “cuộc chơi” xuất khẩu ngày càng khắt khe.

Như vậy, trong giai đoạn mới, doanh nghiệp muốn xuất khẩu bền vững phải cạnh tranh bằng chất lượng, công nghệ và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Đây vừa là sức ép, vừa là cơ hội để doanh nghiệp tái cơ cấu theo hướng hiện đại hơn.

Thực tế đang chứng minh nhận định đó. Những doanh nghiệp đầu tư sớm vào công nghệ, tự động hóa và quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế vẫn duy trì được đơn hàng, thậm chí mở rộng thị trường. Trong khi đó, những doanh nghiệp chậm đổi mới ngày càng khó đáp ứng yêu cầu của đối tác.

Câu chuyện tại Công ty Cổ phần Giầy Vĩnh Yên là một ví dụ. Dù là một doanh nghiệp có thương hiệu mạnh trong ngành sản xuất giầy da xuất khẩu ở khu vực phía Bắc, nhưng từng có thời điểm, Công ty gặp vô vàn khó khăn khi đối tác yêu cầu đơn vị phải áp dụng hệ thống quản trị số và kiểm soát phát thải trong quá trình sản xuất.

Thay vì coi đây là rào cản, doanh nghiệp quyết định đầu tư dây chuyền tự động hóa, số hóa toàn bộ quy trình quản lý chất lượng, đồng thời xây dựng hệ thống truy xuất dữ liệu sản phẩm theo thời gian thực. Sau một thời gian triển khai, không chỉ giữ được khách hàng truyền thống, doanh nghiệp còn ký thêm nhiều hợp đồng cung ứng mới với giá trị cao hơn.

Ông Lê Thanh Thủy - Chủ tịch HĐQT Công ty chia sẻ: “Nếu không thay đổi thì chắc chắn sẽ bị loại khỏi chuỗi cung ứng. Các tập đoàn đa quốc gia hiện nay không chỉ mua sản phẩm mà còn đánh giá toàn bộ năng lực quản trị, trách nhiệm môi trường và tính minh bạch của doanh nghiệp”.

Không chỉ các doanh nghiệp công nghiệp, nhiều doanh nghiệp chế biến nông sản của tỉnh cũng đang từng bước thay đổi để đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, áp dụng quy trình sản xuất sạch, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR hay đạt các chứng nhận quốc tế đang trở thành điều kiện gần như bắt buộc nếu muốn tiếp cận những thị trường có giá trị cao.

Những chuyển động ấy đang góp phần quan trọng vào kết quả tăng trưởng chung của tỉnh. 6 tháng đầu năm 2026, Phú Thọ tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP ở mức trên 10%, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục đóng vai trò động lực, trong khi hoạt động thu hút đầu tư và sản xuất công nghiệp duy trì đà tích cực, tạo nền tảng quan trọng cho tăng trưởng xuất khẩu trong thời gian tới.

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, xuất khẩu không còn đơn thuần là bán được nhiều hàng hóa ra nước ngoài. Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp đứng ở đâu trong chuỗi giá trị toàn cầu. Nếu chỉ gia công với giá trị gia tăng thấp, doanh nghiệp rất khó tạo sức bật lâu dài. Ngược lại, khi tham gia vào khâu thiết kế, sản xuất linh kiện, cung ứng vật tư, logistics hay dịch vụ kỹ thuật, giá trị mang lại sẽ cao hơn nhiều và khả năng chống chịu trước biến động thị trường cũng lớn hơn.

Công ty TNHH Solum Vina (KCN Bá Thiện 2) chuyên sản xuất các sản phẩm, linh kiện điện tử công nghệ cao phục vụ xuất khẩu.

Đây cũng là hướng đi mà nhiều doanh nghiệp Phú Thọ đang lựa chọn. Làn sóng đầu tư của các tập đoàn lớn trong lĩnh vực điện tử, công nghệ cao không chỉ tạo thêm năng lực sản xuất mà còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp trong tỉnh tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Từ những đơn hàng bao bì, cơ khí chính xác, linh kiện nhựa, vận tải, bảo trì thiết bị đến các dịch vụ kỹ thuật, ngày càng có nhiều doanh nghiệp nội địa đủ năng lực trở thành mắt xích của các tập đoàn đa quốc gia.

Theo Giám đốc Sở Công Thương Phú Thọ Trần Quang Tuấn, trong bối cảnh thương mại thế giới có nhiều biến động, tỉnh xác định đồng hành cùng doanh nghiệp không chỉ ở khâu xúc tiến thương mại mà còn hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển công nghiệp hỗ trợ, chuyển đổi số và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.

Không chỉ các doanh nghiệp FDI, nhiều doanh nghiệp tư nhân của tỉnh cũng đang thay đổi tư duy phát triển. Từ việc chỉ tập trung sản xuất theo đơn đặt hàng, nhiều đơn vị đã mạnh dạn đầu tư nghiên cứu sản phẩm mới, đăng ký sở hữu trí tuệ, xây dựng thương hiệu và khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết. Chính sự chủ động ấy giúp doanh nghiệp giảm dần sự phụ thuộc vào một vài thị trường truyền thống, mở rộng sang những thị trường có sức mua lớn và ổn định hơn.

Có thể thấy, những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường thế giới đang tạo ra áp lực rất lớn đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ tích cực, đây cũng là cuộc sàng lọc cần thiết. Doanh nghiệp nào chủ động đổi mới sẽ có cơ hội bước vào sân chơi lớn hơn; doanh nghiệp chậm thay đổi sẽ dần bị đào thải.

Đối với Phú Thọ, kết quả tăng trưởng kinh tế thời gian qua không chỉ phản ánh sức bật của nền kinh tế mà còn cho thấy khả năng thích ứng của cộng đồng doanh nghiệp trước những biến động của thương mại toàn cầu. Trong bối cảnh nhiều thị trường tiếp tục dựng lên các hàng rào kỹ thuật mới, việc duy trì tốc độ tăng trưởng sản xuất công nghiệp, thu hút đầu tư và mở rộng hoạt động xuất khẩu là tín hiệu tích cực, khẳng định hướng đi đúng trong phát triển công nghiệp theo chiều sâu và hội nhập quốc tế.