Doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường gia tăng, đại biểu đề nghị hỗ trợ thực chất hơn về thuế, phí

Phát biểu thảo luận tại tổ chiều 18/10, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ (đoàn TP Đà Nẵng) thẳng thắn chỉ ra thực tế hiện nay: các doanh nghiệp nội địa gặp nhiều khó khăn, hoạt động cầm chừng; một số doanh nghiệp có nguồn lực thì còn nghe ngóng, chưa dám đầu tư. Trong 9 tháng đầu năm 2026, có 172.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, trong khi số doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường chỉ đạt khoảng 150.000.

“Đây là vấn đề cần quan tâm vì trong nhiều năm trước, số lượng doanh nghiệp thành lập mới luôn cao hơn số ngừng hoạt động. Trong khi doanh nghiệp gặp khó khăn, dòng vốn trong dân chọn “nằm im trong ngân hàng”, tài sản trú ẩn, không đầu tư cho sản xuất kinh doanh”, đại biểu Hạ chỉ rõ.

Đại biểu Tạ Văn Hạ.

Đại biểu Tạ Văn Hạ nhận diện nguyên nhân của thực trạng này: chính sách hiện nay vẫn thiên về quản lý hành chính hơn là hỗ trợ phát triển. Đơn cử như chính sách miễn thuế TNDN 3 năm đầu cho doanh nghiệp vừa và nhỏ mới thành lập thực chất ít có hiệu quả, vì 3 năm đầu doanh nghiệp thường chịu lỗ hoặc chưa có lợi nhuận để nộp thuế TNDN. Trong khi đó, cái doanh nghiệp cần hỗ trợ thực sự là thuế GTGT, thuế TNCN, các loại phí và chi phí đầu vào.

Đại biểu đề nghị “cần thay đổi trong tư duy khi thiết kế chính sách”, nhấn mạnh đã hỗ trợ doanh nghiệp thì phải lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Đồng thời, phải có cơ chế kích hoạt nguồn lực tư nhân cùng gánh vác việc công với nhà nước. Cần có chính sách ưu đãi, khuyến khích đối với các dự án FDI có cam kết tăng tỷ lệ nội địa hóa và chuyển giao công nghệ.

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy.

Cùng mối quan tâm, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (đoàn Thái Nguyên) chỉ rõ, trong 9 tháng năm 2026, số doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường giảm 3,2%, trong khi đó, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng tới 118%.

Từ thực tế nêu trên, đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục đánh giá tình hình doanh nghiệp gia nhập thị trường cũng như dừng hoạt động và rút lui khỏi thị trường sát hơn với thực trạng về doanh nghiệp.

“Tôi đề nghị Chính phủ đánh giá kỹ hơn những khó khăn của doanh nghiệp trong thời gian này và xem thực chất là ở đâu. Trên cơ sở đó, Chính phủ đề ra những giải pháp hỗ trợ sát hơn. Vì khi doanh nghiệp quay trở lại thị trường, điều này sẽ đem lại rất nhiều lợi ích đối với xã hội như về kinh tế, về đóng thuế, về việc làm và nhiều tác động tích cực khác”, đại biểu Nguyễn Thị Thủy nêu quan điểm.