Doanh nghiệp thành lập mới bỏ vốn nhiều hơn nhưng tuyển ít người hơn

Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong 8 tháng năm 2026, cả nước có gần 138,1 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng 7,7% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số vốn đăng ký đạt gần 1.708,3 nghìn tỷ đồng, tăng tới 36,2%.

Trong khi đó, tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới chỉ đạt gần 657,7 nghìn người, giảm 15,4% so với cùng kỳ năm trước.

Tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới chỉ đạt gần 657,7 nghìn người. Ảnh nguồn Chinhphu.vn

Như vậy, trong khi số doanh nghiệp mới tăng 7,7% thì vốn đăng ký tăng gấp gần 5 lần tốc độ tăng số doanh nghiệp; ngược lại, số lao động đăng ký giảm hơn 15%. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới đạt khoảng 12,4 tỷ đồng, tăng 26,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Diễn biến này thể hiện khá rõ trong riêng tháng 8. Cả nước có gần 12,2 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, với số vốn đăng ký gần 189,4 nghìn tỷ đồng và gần 60,4 nghìn lao động đăng ký.

So với tháng 7, số doanh nghiệp thành lập mới giảm 14,4%, nhưng vốn đăng ký lại tăng 13,9%; trong khi số lao động đăng ký giảm tới 26,4%. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp mới trong tháng đạt khoảng 15,6 tỷ đồng, tăng 33,2% so với tháng trước.

Những con số này cho thấy quy mô vốn của các doanh nghiệp gia nhập thị trường đang có xu hướng lớn hơn, trong khi số lao động đăng ký ban đầu giảm.

Xét theo khu vực kinh tế, trong 8 tháng năm 2026, có 1.448 doanh nghiệp thành lập mới trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, tăng 24,1% so với cùng kỳ.

Khu vực công nghiệp và xây dựng có gần 34,1 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 19,8%. Khu vực dịch vụ tiếp tục chiếm số lượng lớn nhất với gần 102,6 nghìn doanh nghiệp, tăng 4,1%.

Trong khi dòng vốn đăng ký tăng mạnh, thị trường cũng chứng kiến sự phân hóa đáng kể. Cả nước có gần 68,3 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động trong 8 tháng, giảm 15,8% so với cùng kỳ. Tính chung doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt gần 206,4 nghìn, giảm 1,4%.

Ở chiều ngược lại, hơn 40,8 nghìn doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng tới 125,5%. Bình quân mỗi tháng có khoảng 19,7 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.

Thực tế cho thấy các doanh nghiệp mới đang đăng ký mức vốn bình quân cao hơn đáng kể, trong khi số lao động đăng ký bình quân có xu hướng giảm. Diễn biến này có thể đặt ra câu hỏi về sự thay đổi trong mô hình đầu tư và sử dụng nguồn lực của khu vực doanh nghiệp.

Đáng chú ý, hoạt động sản xuất công nghiệp 8 tháng năm nay vẫn tăng trưởng tích cực. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11,9% so với cùng kỳ năm trước; số lao động đang làm việc trong các doanh nghiệp công nghiệp tại thời điểm ngày 1-8 tăng 3,8% so với cùng thời điểm năm 2025.

Điều đó cho thấy bức tranh việc làm không hoàn toàn đồng nhất với số lao động đăng ký của doanh nghiệp thành lập mới. Trong khi doanh nghiệp mới đăng ký ít lao động hơn, khu vực doanh nghiệp công nghiệp đang hoạt động vẫn ghi nhận tăng lao động.