Doanh nghiệp tư nhân là động lực cốt lõi để đổi mới đất nước

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: "Thay đổi mô hình phát triển không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu sống còn".

Chiều 25/5/2026, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đã phối hợp cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức hội nghị “Doanh nghiệp, doanh nhân tư nhân Việt Nam với đổi mới mô hình phát triển đất nước và chính sách đảng viên làm kinh tế tư nhân”.

Thành phần doanh nghiệp tham dự Hội nghị phản ánh khá đầy đủ các trụ cột quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân: Nhóm sản xuất, công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm khoảng 20%; nhóm doanh nghiệp xây dựng, bất động sản, hạ tầng, khu công nghiệp và năng lượng chiếm khoảng 19%; nhóm nông nghiệp, thực phẩm, thủy sản và dược liệu chiếm khoảng 15%; nhóm công nghệ, chuyển đổi số, AI, phần mềm và đổi mới sáng tạo chiếm khoảng 13%; nhóm thương mại, bán lẻ, du lịch và dịch vụ chiếm khoảng 10%; nhóm tài chính, ngân hàng, chứng khoán, tư vấn và quản trị doanh nghiệp chiếm khoảng 10%; bên cạnh đó là các doanh nghiệp logistics, vận tải, chuỗi cung ứng.

Đặc biệt, trong danh sách tham dự có hơn 30 tập đoàn, doanh nghiệp lớn hoạt động đa ngành, có hệ sinh thái rộng, tham gia vào nhiều lĩnh vực chiến lược như công nghiệp, hạ tầng, khu công nghiệp, logistics, tài chính, nông nghiệp, năng lượng, công nghệ và thương mại dịch vụ. Đây là những doanh nghiệp có khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng, tạo việc làm quy mô lớn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và góp phần hình thành các doanh nghiệp dân tộc mạnh trong giai đoạn phát triển mới.

Sự kiện được tổ chức nhằm đóng góp, lấy ý kiến sâu rộng cho Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”. Đây là văn kiện chiến lược then chốt đang được khẩn trương xây dựng để trình Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV.

KÉO DÀI MÔ HÌNH CŨ, KHÓ ĐẠT MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG HAI CON SỐ

Phát biểu khai mạc hội nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết Ban được giao chủ trì xây dựng Đề án quan trọng này. Đến nay, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đã hoàn thành dự thảo báo cáo, xin ý kiến các thành viên Ban Chỉ đạo và Tổ Biên tập, các chuyên gia, nhà khoa học. Hội nghị hôm nay là cơ hội quý báu để trực tiếp lắng nghe sự hiến kế của cộng đồng doanh nghiệp tư nhân về mô hình phát triển đất nước trong thời gian tới.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh doanh nghiệp tư nhân luôn được Đảng, Nhà nước ta coi trọng và ban hành nhiều nghị quyết để phát triển kinh tế tư nhân. Tiêu biểu là Nghị quyết số 10-NQ/TW Hội nghị Trung ương 5 khóa XII (năm 2017) đã xác định kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng” của nền kinh tế. Gần đây, Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị đã nâng tầm kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Đây là bước phát triển vượt bậc trong tư duy, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ nhằm giải phóng triệt để sức sản xuất, khơi dậy mọi tiềm năng của thành phần kinh tế này.

Thực tiễn những năm qua cho thấy, kinh tế tư nhân chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp cả nước, đóng góp khoảng 50% GDP, trên 30% thu ngân sách và sử dụng hơn 80% lực lượng lao động, khẳng định vai trò và tầm quan trọng của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế. Chúng ta tự hào về những thành tựu tăng trưởng ấn tượng suốt gần 40 năm Đổi mới.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Thanh Nghị thẳng thắn nhìn nhận: "nền kinh tế của chúng ta đang phát triển đến “mức tới hạn” của mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào khai thác tài nguyên, mở rộng tín dụng, gia công, lắp ráp và lao động giá rẻ. Năng suất lao động tuy có cải thiện nhưng vẫn thấp xa so với khu vực; hiệu quả đầu tư (ICOR) có xu hướng xấu đi; lợi thế về dân số vàng đang dần khép lại; áp lực bẫy thu nhập trung bình hiện hữu. Trong khi yêu cầu về tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng 0 và cạnh tranh công nghệ ngày càng quyết liệt".

Nếu tiếp tục kéo dài mô hình cũ, chúng ta sẽ không chỉ khó đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030, mà còn có nguy cơ tụt hậu xa hơn so với thế giới. Trong bối cảnh đó, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh: Thay đổi mô hình phát triển không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu sống còn.

Mô hình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới không chỉ gói gọn trong tăng trưởng kinh tế, mà bao gồm các cấu phần hữu cơ: kinh tế, xã hội, môi trường, văn hóa, đối ngoại, quốc phòng, an ninh. Đây là một tổng thể thống nhất, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong kiến tạo giá trị vật chất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giải quyết việc làm và đóng góp vào an sinh, bảo vệ môi trường.

Để giải bài toán trên, tại hội nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương mong muốn lắng nghe doanh nghiệp hiến kế về một số nội dung:

Thứ nhất: Doanh nghiệp tư nhân đề xuất gì đối với Đảng, Nhà nước để phát huy hơn nữa vai trò của mình trong tình hình mới? Những vấn đề cụ thể về cải cách thể chế, thủ tục hành chính, tiếp cận đất đai, tín dụng, chuyển giao công nghệ, thuế và các rào cản về thị trường... cần được điều chỉnh như thế nào để phát huy tối đa tiềm năng của doanh nghiệp tư nhân?

Thứ hai: Làm thế nào để doanh nghiệp tư nhân khẳng định được sứ mệnh của mình trong quá trình đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số? Đâu là những ngành, lĩnh vực chiến lược cần doanh nghiệp tư nhân dẫn dắt? Cần cơ chế gì để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào R&D, AI, bán dẫn, năng lượng sạch, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, dữ liệu lớn? Làm thế nào để phát triển các doanh nghiệp tư nhân lớn có vai trò dẫn dắt chuỗi cung ứng toàn cầu, để thúc đẩy liên kết Viện - Trường - Doanh nghiệp một cách thực chất?

Thứ ba: Cần những biện pháp gì để các chính sách đã ban hành (Nghị quyết 68, Nghị quyết 57, Nghị quyết 41...) thực sự đi vào cuộc sống, tạo ra chuyển biến rõ nét cho doanh nghiệp?

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đề nghị các doanh nghiệp chỉ ra những khoảng cách giữa chủ trương và thực tiễn, những bất cập trong hướng dẫn, triển khai, và đề xuất giải pháp giám sát, đánh giá, điều chỉnh kịp thời.

KHÍCH LỆ ĐẢNG VIÊN LÀM KINH TẾ TƯ NHÂN

Với vấn đề Đảng viên làm kinh tế tư nhân, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương khẳng định: "Đảng ta luôn coi trọng việc đảng viên làm kinh tế tư nhân. Ngày 28/8/2006, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã ban hành Quy định số 15-QĐ/TW - một quyết định mang tính bước ngoặt, cho phép đảng viên được làm kinh tế tư nhân, mở đường cho hàng triệu đảng viên phát huy năng lực, làm giàu chính đáng".

Tuy nhiên, sau 20 năm thực hiện, bên cạnh những kết quả tích cực, chúng ta cũng thấy một số hạn chế, bất cập như tâm lý e ngại còn phổ biến, quy trình phát triển đảng viên trong doanh nghiệp tư nhân còn cứng nhắc, mô hình tổ chức Đảng chưa thực sự phù hợp, chưa tạo được động lực hấp dẫn cho doanh nghiệp và người lao động phấn đấu trở thành Đảng viên.

Quang cảnh hội nghị.

Để phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc, để khích lệ đảng viên làm kinh tế tư nhân một cách mạnh mẽ, thực chất, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương muốn lắng nghe ý kiến của các doanh nghiệp về những vấn đề sau:

Một là, những điểm mới trong bối cảnh đảng viên làm kinh tế tư nhân trong kỷ nguyên số, thương mại điện tử, kinh tế chia sẻ; vấn đề kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng đối với đảng viên là chủ doanh nghiệp.

Hai là, điểm nghẽn phát triển đảng viên trong khu vực tư nhân là gì? Làm thế nào để xây dựng mô hình tổ chức Đảng tinh gọn, thực chất; các cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tư nhân thành lập tổ chức đảng và phát triển đảng viên là gì? Làm thế nào để quy định mới của Trung ương vừa bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, vừa tạo điều kiện thuận lợi nhất cho đảng viên phát huy năng lực kinh doanh, đóng góp cho xã hội.

Ba là, quy định mới cần những điểm đột phá gì để vừa khuyến khích đảng viên làm giàu chính đáng, vừa giữ vững bản chất cách mạng và tính tiên phong của người đảng viên?

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đề nghị các doanh nhân tư nhân - những người đang trực tiếp sản xuất, kinh doanh hãy nói thẳng, nói thật, nói trúng những vướng mắc, những đề xuất xác đáng nhất. Ban Tổ chức sẽ tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc tất cả các ý kiến để phục vụ cho quá trình xây dựng và hoàn thiện các đề án, báo cáo trình Trung ương.