Doanh nghiệp ưu tiên xây dựng nhà máy thông minh
Trong bối cảnh khoa học - công nghệ ngày càng phát triển và áp lực chuyển dịch năng lượng ngày càng lớn, việc chuyển đổi sang mô hình sản xuất hiện đại, nhà máy thông minh trở thành một chiến lược quan trọng của doanh nghiệp (DN).

Sản xuất thiết bị điện bán tự động tại Công ty cổ phần Thiết bị điện, Khu công nghiệp Long Đức, xã Bình An, thành phố Đồng Nai. Ảnh: Hoàng Lộc
Ứng dụng các công cụ, phần mềm quản trị hiện đại, đầu tư máy móc, công nghệ tự động hóa trong sản xuất là giải pháp mà các DN đang từng bước nỗ lực thực hiện.
Xu hướng tất yếu
Sản xuất thông minh để phát triển bền vững đang trở thành xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Các công nghệ như: trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), robot và các hệ thống sản xuất thông minh đang góp phần thay đổi căn bản phương thức vận hành của các nhà máy, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Trong khi đó, thực trạng phổ biến của nhiều DN hiện nay là vẫn vận hành theo phương pháp thủ công hoặc phụ thuộc quá nhiều vào Excel trong quản lý kế hoạch sản xuất, tồn kho và tiến độ đơn hàng. Điều này dẫn đến nguy cơ có thể đứt gãy thông tin giữa văn phòng và nhà máy, khó kiểm soát hiệu suất vận hành, lãng phí nguyên vật liệu và gia tăng rủi ro giao hàng trễ.
Ông Nguyễn Thành Luân, Giám đốc chuyển đổi số Công ty cổ phần công nghệ ITG (thành phố Hà Nội) nhận định: Các nhà máy truyền thống gặp khó khăn trong quản lý vì thiếu công cụ đo lường hiệu quả. Quá trình vận hành chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và cảm tính. Với sự hỗ trợ từ giải pháp nhà máy thông minh tích hợp AI, DN có thể tiếp cận đầy đủ dữ liệu về chuỗi cung ứng, chuyển từ bị động sang chủ động kiểm soát thông tin. Nhờ đó, DN có thể điều chỉnh linh hoạt quá trình sản xuất, kinh doanh để phù hợp với chiến lược của mình.
Việc chuyển hóa dần sang nhà máy thông minh được khuyến khích ở cấp độ quốc gia, quốc tế. Theo ông Phùng Đức Hoàng, điều phối viên quốc gia, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tại Việt Nam, hiện nay ILO đang triển khai Chương trình Hệ sinh thái năng suất vì việc làm bền vững, được thực hiện tại một số địa phương trọng điểm ngành sản xuất, trong đó có Đồng Nai. Theo đó, chương trình tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình vận hành, áp dụng các thực tiễn tốt nhất và sử dụng công nghệ. Trong tương lai gần, trọng tâm sẽ là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, cả 2 yếu tố này đều cần thiết để duy trì và nâng cao năng suất một cách bền vững.

Sản xuất tại nhà máy của Công ty TNHH gia công kim loại Ishikawa (phường Biên Hòa). Ảnh minh họa
Doanh nghiệp chuyển mình
Có nhiều thách thức trong việc chuyển đổi mô hình sản xuất đối với mỗi đơn vị. Điều đó đòi hỏi từng DN, nhà máy phải nỗ lực trong hoạt động. Công ty TNHH Sản xuất thương mại Nhựa Kỹ thuật VinaStar (phường Trảng Dài) đã mạnh dạn tham gia Dự án Hoàn thiện mô hình tổng thể nâng cao năng suất và chất lượng tại DN ngành công thương do Viện Năng suất Việt Nam triển khai. Từ năm 2023, VinaStar bắt đầu xây dựng lộ trình chuyển đổi số khu vực kho theo 4 bước then chốt, hướng đến mục tiêu xây dựng hệ thống quản lý kho vận hiện đại, chính xác và đồng bộ với toàn bộ hệ thống phần mềm quản lý tổng thể DN và sản xuất…
Công ty cổ phần Tân Vĩnh Cửu (Tavico) ở phường Long Bình cũng đang triển khai mô hình số hóa hoạt động sản xuất nội thất. Bà Tăng Thị Bích Thương, Phó Tổng giám đốc khối kinh doanh Tavico cho biết: Quá trình xây dựng mô hình nhà máy thông minh không chỉ là hành trình ứng dụng công nghệ mà còn là quá trình thay đổi tư duy vận hành và cách phối hợp giữa con người với dữ liệu. Sau quá trình triển khai từng bước, DN đã cải thiện khả năng kiểm soát tiến độ đơn hàng, tồn kho và hiệu quả vận hành tại nhà máy. Đồng thời, Tavico cũng hướng đến xây dựng mô hình sản xuất phôi tiêu chuẩn nhằm hỗ trợ các DN chế biến gỗ xuất khẩu tối ưu chuỗi cung ứng đầu vào và giảm hao hụt nguyên liệu.
Theo các chuyên gia, những giải pháp công nghệ như: ERP, MES, IoT, QR Code và hệ thống lập kế hoạch sản xuất thông minh được đánh giá là hướng đi phù hợp giúp DN từng bước số hóa hoạt động sản xuất. Khi dữ liệu được kết nối theo thời gian thực, DN có thể theo dõi tiến độ đơn hàng ở từng công đoạn, kiểm soát tồn kho chính xác, tối ưu công suất máy móc và giảm đáng kể chi phí vận hành.
Tương tự, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu quy trình vận hành và từng bước hiện đại hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh, Công ty TNHH Cao su Thuận Lợi (xã Thuận Lợi) đang đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số tại bộ phận kho nhà máy thông qua phần mềm quản lý nội bộ của công ty. Việc áp dụng phần mềm vào quản lý kho giúp cập nhật số liệu nhập, xuất, tồn kho nhanh chóng, chính xác, đồng bộ giữa các bộ phận. Điều đó giúp giảm thời gian xử lý thủ công, hạn chế sai sót và nâng cao tính minh bạch trong công tác quản lý vật tư, hàng hóa.
Ông Võ Quang Hiếu, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Cao su Thuận Lợi nhận định: Chuyển đổi số không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động mà còn tạo nền tảng để xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiện đại, phù hợp với xu hướng phát triển DN trong giai đoạn mới. Đây là một trong những bước đi quan trọng thể hiện quyết tâm của công ty trong việc đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động và từng bước xây dựng DN số.











