Doanh nghiệp Việt tăng tốc mở rộng ra ASEAN bất chấp biến động

Tâm lý kinh doanh tại Việt Nam đang phục hồi mạnh mẽ bất chấp môi trường hoạt động vẫn tiềm ẩn nhiều thách thức với chi phí gia tăng và những bất ổn toàn cầu ngày càng lớn, bao gồm căng thẳng địa chính trị kéo dài và các áp lực liên quan đến thương mại.

Bối cảnh lạc quan này được Ngân hàng UOB chỉ ra trong Nghiên cứu Triển vọng doanh nghiệp 2026 mới nhất.

Theo báo cáo, hơn 9 trong 10 doanh nghiệp kỳ vọng kết quả kinh doanh sẽ được cải thiện trong năm 2026, đồng thời dự báo tăng trưởng doanh thu sẽ mạnh mẽ hơn trong giai đoạn 2027 – 2028.

Tuy nhiên, các thách thức vĩ mô vẫn tiếp tục gây áp lực lên hoạt động doanh nghiệp.

Gần một nửa số doanh nghiệp ghi nhận chi phí gia tăng do ảnh hưởng từ thuế quan và căng thẳng địa chính trị, từ đó cho thấy nhu cầu ngày càng cấp thiết về các giải pháp giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, kiểm soát chi phí và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi bền vững trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp.

Đáng chú ý, quản lý chuỗi cung ứng là ưu tiên hàng đầu khi 97% doanh nghiệp Việt Nam xem đây là yếu tố mang tầm quan trọng chiến lược.

Dù các gián đoạn đã giảm bớt so với những năm trước, nhiều thách thức vẫn còn tồn tại, đặc biệt là rủi ro địa chính trị và sự phức tạp trong hoạt động mua sắm. Bên cạnh đó, sự thiếu rõ ràng trong các quy định pháp lý cũng là một mối quan ngại đáng kể, ảnh hưởng đến 88% doanh nghiệp trả lời khảo sát.

Gần một nửa số doanh nghiệp ghi nhận chi phí gia tăng do ảnh hưởng từ thuế quan và căng thẳng địa chính trị. Ảnh: Hoàng Anh

Để tăng cường khả năng chống chịu, các doanh nghiệp Việt Nam đang chủ động đa dạng hóa chuỗi cung ứng.

Theo đó, 4 trong 5 doanh nghiệp dự kiến mở rộng mạng lưới nhà cung cấp trong năm 2026, với hơn một nửa hướng tới gia tăng số lượng nhà cung cấp trong khu vực ASEAN, trong khi khoảng 1/4 tập trung vào nguồn cung nội địa.

Xu hướng dịch chuyển hoạt động sản xuất về các thị trường gần hơn cũng đang gia tăng. Khoảng 1/3 doanh nghiệp Việt Nam có kế hoạch thiết lập hoặc mở rộng hoạt động sản xuất trong nước, trong khi nhiều doanh nghiệp cũng cân nhắc mở rộng sang khu vực ASEAN (43%), qua đó củng cố vai trò của khu vực như một trung tâm sản xuất và chuỗi cung ứng trọng điểm.

Sự chuyển dịch này đang thúc đẩy mạnh mẽ làn sóng mở rộng ra thị trường quốc tế. 7 trong 10 doanh nghiệp Việt Nam đã mở rộng hoạt động kinh doanh ra nước ngoài trong năm ngoái và 9 trong 10 doanh nghiệp có kế hoạch tiếp tục mở rộng trong ba năm tới.

Theo nghiên cứu của UOB, 80% doanh nghiệp Việt Nam dự định đầu tư ra nước ngoài trong vòng hai năm tới với quy mô đầu tư trung bình dự kiến vượt mức 28 triệu USD.

ASEAN tiếp tục là điểm đến được ưu tiên hàng đầu khi được 65% doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn cho kế hoạch mở rộng, trong đó, Thái Lan, Singapore và Indonesia là những thị trường được quan tâm nhiều nhất.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn phải đối diện với nhiều thách thức, đặc biệt trong việc đáp ứng các yêu cầu pháp lý, quy định, tuân thủ và nghĩa vụ thuế, tìm kiếm đối tác địa phương phù hợp, cũng như tiếp cận các cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp lớn hoặc tổ chức có liên kết với Chính phủ.

Bà Phạm Như Anh, Giám đốc Khối Ngân hàng bán buôn, Ngân hàng UOB Việt Nam, đánh giá, các doanh nghiệp Việt Nam đang cho thấy khả năng thích ứng và sức bền rất ấn tượng trong một môi trường toàn cầu ngày càng nhiều biến động.

“Chúng tôi nhận thấy một sự chuyển mình rõ rệt, không chỉ đơn thuần là phục hồi, mà đang hướng tới sự chuyển đổi mạnh mẽ, khi các doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư vào năng lực số, củng cố chuỗi cung ứng và mở rộng ra khu vực ASEAN để nắm bắt cơ hội tăng trưởng dài hạn”, bà cho biết thêm.