Doanh nghiệp Việt tìm cách hóa giải áp lực dòng tiền bằng trí tuệ nhân tạo

Báo cáo "Redefining Treasury in Asia Pacific 2026: Voices of Treasury" của HSBC vừa ghi nhận góc nhìn từ 680 người tham gia khảo sát tại 11 thị trường. Kết quả cho thấy các biến động địa chính trị cùng sự thay đổi khó lường của thuế quan thương mại đang tạo áp lực lớn lên các doanh nghiệp Việt Nam.

Trong vòng 12 tháng tới, quản trị nguồn vốn trước rủi ro tỷ giá và lãi suất là ưu tiên hàng đầu, xếp trước mục tiêu chuyển đổi số quy trình tài chính và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Đáng chú ý, toàn bộ người tham gia khảo sát tại Việt Nam cho biết doanh nghiệp của họ chịu ảnh hưởng đáng kể từ các diễn biến ở Trung Đông.

52% người tham gia khảo sát cho rằng bộ phận quản lý nguồn vốn và ngân quỹ hiện chưa theo kịp tốc độ ứng dụng AI chung.

Gần 50% ghi nhận tác động tiêu cực đến tuyến vận chuyển và thời gian giao hàng, trong khi 33% đối mặt với sự trồi sụt về sức mua của khách hàng. Chuỗi gián đoạn này khiến 53% người tham gia khảo sát thừa nhận các khoản phải thu là phần vốn lưu động chịu áp lực nặng nề nhất do tốc độ thu hồi nợ chậm và rủi ro tín dụng tăng cao.

Trước bối cảnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) nổi lên như một giải pháp cứu cánh nhằm nâng cao năng lực dự báo dòng tiền và quản lý tiền mặt vốn mang tính chất lặp đi lặp lại. Toàn bộ người tham gia khảo sát tại Việt Nam đều quan tâm đến công nghệ ngân quỹ và tin tưởng AI sẽ phát huy giá trị trong vòng ba năm tới.

Tuy nhiên, có tới 52% người tham gia khảo sát cho rằng bộ phận quản lý nguồn vốn và ngân quỹ hiện chưa theo kịp tốc độ ứng dụng AI chung. Trở ngại lớn nhất tại Việt Nam là sự thiếu hụt nhân lực có kỹ năng phù hợp, khi có đến 77% người tham gia khảo sát xem đây là rào cản hàng đầu đối với việc áp dụng AI. Ngoài ra, một nửa số người được hỏi cho biết họ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm các giải pháp công nghệ đáp ứng đúng nhu cầu.

Về an toàn thông tin, người tham gia khảo sát tại Thành phố Hồ Chí Minh chỉ chấm mức độ rủi ro từ tội phạm mạng ở mức 6,6 trên thang điểm 10, thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung khu vực như Australia với 8,6 điểm. Dẫu vậy, nguy cơ gian lận là có thật khi bốn người tham gia khảo sát từng là mục tiêu của các cuộc tấn công chiếm đoạt chuỗi email giao dịch với nhà cung cấp để yêu cầu đổi thông tin thanh toán, bên cạnh những vụ rò rỉ dữ liệu ứng dụng.

Để giảm thiểu rủi ro khi đưa AI vào vận hành, nhiều người đề xuất mô hình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), đồng thời 73% cho rằng nâng cấp công nghệ và 50% nhận định việc quản lý dữ liệu cùng đào tạo nhân sự là giải pháp then chốt.

Nhìn rộng ra khu vực châu Á - Thái Bình Dương, ông Manoj Dugar, Giám đốc Khối Giải pháp Thanh toán Toàn cầu khu vực châu Á của HSBC, khẳng định cuộc đua AI đã bước sang giai đoạn thực thi thông qua việc xây dựng nền tảng dữ liệu, quản trị và cơ chế kiểm soát. Dù 70% người tham gia khảo sát toàn khu vực coi việc tích hợp hệ thống cũ là rào cản lớn nhất, niềm tin vào công nghệ mới vẫn rất cao với 72% kỳ vọng AI sẽ rất hoặc cực kỳ hữu ích. 

Bên cạnh AI, các phương tiện mới như tiền số cũng mở ra triển vọng khi 55% người tham gia khảo sát kỳ vọng công nghệ này giúp nâng cao hiệu quả ngân quỹ và 52% hướng tới giảm chi phí giao dịch, tiếp nối cột mốc HSBC hoàn tất giao dịch tiền gửi mã hóa liên ngân hàng đầu tiên trên mạng lưới chuỗi khối của Swift hồi tháng 8 vừa qua.