Doanh nghiệp xuất khẩu chủ động ứng phó với chính sách thuế quan
Từ ngày 24/2/2026, Mỹ dừng thuế đối ứng và chuyển sang áp thuế bổ sung 10% trong thời hạn 150 ngày đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ từ tất cả các quốc gia. Mức thuế này dự kiến sẽ tiếp tục được nâng lên trong thời gian tới theo tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Quyết định này đã tạo sự biến động trong thương mại quốc tế, báo hiệu xu hướng bảo hộ quay trở lại mạnh mẽ hơn. Với các doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, sự thay đổi trong các chính sách thuế quan của Mỹ luôn có tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh, bởi đây là thị trường lớn, chiếm tỷ trọng xuất khẩu chủ yếu của nhiều doanh nghiệp.
Công ty Xuất nhập khẩu thủy sản Thanh Hóa xuất hàng sang thị trường Mỹ.
Cũng như nhiều doanh nghiệp trong nước, thị trường Mỹ luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong cấu trúc xuất khẩu của các doanh nghiệp Thanh Hóa. Tập trung vào những mặt hàng xuất khẩu chủ lực, như: dệt may, da giày, nông, lâm thủy sản. Trong nhiều năm qua, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ tăng nhanh, trở thành động lực của tăng trưởng. Bởi vậy, khi thị trường này có biến động thương mại, sẽ gần như có tác động ngay đến hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, với sự chủ động, linh hoạt ứng phó, năm 2025 xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp vẫn có sự tăng trưởng tích cực với tổng giá trị xuất khẩu đạt 7,3 tỷ USD, tăng 20,3% so với cùng kỳ.
Việc Mỹ áp thuế bổ sung trên diện rộng và đồng thời kích hoạt các kênh điều tra thương mại theo những đạo luật truyền thống, buộc các doanh nghiệp xuất khẩu phải đánh giá lại thị trường Mỹ ngay từ đầu năm với cơ hội mở ra, nhưng rủi ro chính sách cũng hiện hữu rõ hơn. Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thanh Hóa Trịnh Xuân Lâm, cho biết: "Toàn tỉnh có hơn 300 doanh nghiệp dệt may, phần lớn đều có hoạt động xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Hiện các doanh nghiệp vừa sản xuất đơn hàng đã ký kết, vừa tích cực tìm kiếm, ký kết đơn hàng cho những tháng tiếp theo. Việc Mỹ dừng thuế đối ứng và chuyển sang áp thuế bổ sung với mức thấp hơn giúp doanh nghiệp xuất khẩu giảm áp lực trước mắt, nhưng lại mở ra một mặt bằng cạnh tranh mới khi nhiều quốc gia cùng chịu mức thuế tương tự. Điều này buộc các doanh nghiệp phải cạnh tranh bằng việc tuân thủ và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao chất lượng sản phẩm, tiến độ giao hàng nhanh, thay vì trông chờ vào chênh lệch thuế như trước".
Ngoài ngành hàng dệt may, việc điều chỉnh thuế của Mỹ đang tạo hiệu ứng lan tỏa đến các nhóm ngành hàng chủ lực khác của tỉnh như da giày, đồ gỗ, nông, thủy sản. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn tỉnh nhận định, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở chi phí thuế, mà ở độ “nhiễu” của chính sách. Sự thiếu ổn định đã khiến các đối tác, khách hàng Mỹ trở nên dè dặt với các đơn hàng lớn, mang tính dài hạn, mà chủ yếu tập trung các đơn hàng nhỏ, thời gian ngắn, dẫn đến việc các doanh nghiệp khó chủ động được kế hoạch sản xuất và xuất nhập khẩu.
Bà Trịnh Thị Cúc, Giám đốc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Thanh Hóa chia sẻ: “Ngoài thị trường Mỹ, công ty tiếp tục giữ chiến lược “không bỏ trứng vào một giỏ”, việc đa dạng hóa thị trường, mở rộng tệp khách hàng giúp công ty luôn chủ động và linh hoạt trước những biến động thương mại toàn cầu”.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đô, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Daehan Global Thanh Hóa cho rằng: Trước những thay đổi liên tục về thuế quan, chiến lược giảm thiểu rủi ro là phân bổ thị phần tương đối đồng đều giữa các thị trường lớn; bảo đảm mỗi thị trường chiếm khoảng 30% tổng cơ cấu doanh thu nhằm hạn chế tác động. Đồng thời, tích cực tìm kiếm các hành lang thương mại mới để tăng sức bền trước những biến động. Tập trung nâng chuẩn chuỗi cung ứng bằng cách tăng tỷ lệ nội địa hóa, hoàn thiện truy xuất nguồn gốc và hồ sơ tuân thủ để giảm rủi ro bị soi xét phòng vệ thương mại khi chính sách đảo chiều.
Trước những diễn biến mới trong chính sách thuế của Mỹ, đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh Thanh Hóa - Ninh Bình cho rằng, tác động đối với xuất khẩu mang tính hai mặt, vừa tạo áp lực ngắn hạn, vừa mở ra dư địa điều chỉnh chiến lược trong trung và dài hạn. Về tổng thể, các doanh nghiệp xuất khẩu có mức thuế thấp hơn khoảng 4% so với mức cũ, đồng thời có thêm thời gian 150 ngày để chuẩn bị. Những doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ và cạnh tranh chủ yếu bằng giá sẽ chịu sức ép cao hơn, trong khi các doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, tận dụng tốt các FTA và nâng cao giá trị gia tăng sẽ có khả năng duy trì tăng trưởng ổn định.
Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, những biến động thương mại luôn tạo ra các cơ hội và thách thức. Điều này đòi hỏi sự chủ động của các doanh nghiệp Thanh Hóa trong cơ cấu lại thị trường xuất khẩu; rà soát mức độ phụ thuộc vào thị trường Mỹ và chuẩn bị kịch bản ứng phó nếu chính sách thuế tiếp tục biến động. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp xuất khẩu cần sự đồng hành, hỗ trợ, chia sẻ thông tin thị trường từ các cơ quan liên quan, các hiệp hội ngành hàng trong tỉnh để kịp thời nắm bắt những thay đổi, đưa ra những chiến lược linh hoạt, chủ động bảo vệ lợi ích thương mại và hạn chế các rủi ro phát sinh; tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa với kim ngạch đạt 8,5 tỷ USD trong năm 2026.
