Việc tách bạch các khâu trong ngành điện, đặc biệt là phân định hoạt động phát điện, bán buôn và bán lẻ có khả năng cạnh tranh với hoạt động truyền tải, phân phối mang tính độc quyền tự nhiên, là một nền tảng quan trọng để phát triển thị trường điện cạnh tranh. Kinh nghiệm từ một số thị trường quốc tế cho thấy, quá trình này có thể thúc đẩy hiệu quả vận hành, minh bạch hóa chi phí, mở rộng sự tham gia của các chủ thể thị trường, huy động nguồn lực đầu tư và gia tăng quyền lựa chọn của khách hàng, đồng thời vẫn duy trì vai trò của Nhà nước trong quản lý hạ tầng thiết yếu và bảo đảm an ninh năng lượng.
Khảo sát 230 nền kinh tế qua bốn kỳ bài viết cho thấy không có mô hình ngành điện chung cho tất cả. Việt Nam cùng 87 nền kinh tế đang ở chặng giữa. Cần điều kiện gì để đi tiếp?
Phát triển thị trường điện cạnh tranh là định hướng xuyên suốt trong chính sách, pháp luật về điện lực, gắn với yêu cầu từng bước mở rộng cạnh tranh và tái cơ cấu ngành điện phù hợp với từng cấp độ phát triển của thị trường, đồng thời bảo đảm vai trò điều tiết của Nhà nước và an ninh cung ứng điện.
Tái cơ cấu ngành điện theo hướng tách bạch các khâu độc quyền tự nhiên và các hoạt động có tính cạnh tranh là một trong những điều kiện tiên quyết để hình thành, phát triển thị trường điện cạnh tranh, đồng thời tạo nền tảng nâng cao tính công khai, minh bạch, bình đẳng và từng bước tiến tới thị trường bán lẻ điện cạnh tranh tại Việt Nam.