Đôi bạn cùng giành Huy chương Vàng cuộc thi robot thế giới

Ứng dụng bài học vào thực tiễn

Cuối tháng 8/2026, Cuộc thi robot thế giới (World Robot Contest Finals) 2026 được tổ chức tại Bắc Kinh (Trung Quốc), với khoảng 1.700 đội thi ở nội dung WRC Super AI (trí tuệ nhân tạo và robot), trong đó có các đội quốc tế đến từ 150 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đoàn Việt Nam có 17 thí sinh tham dự. Đây là sân chơi quốc tế dành cho học sinh phổ thông yêu thích STEM, một chương trình giáo dục liên môn nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Trong cuộc thi, hai nam sinh Bắc Ninh đã giành Huy chương Vàng.

Hai em Nguyễn Ngọc Hưng (bên phải) và Đỗ Đức Đăng (bên trái) nghiên cứu điều hành robot.

Những năm học gần đây, các trường học trên địa bàn phường Bắc Giang chú trọng đổi mới phương pháp giáo dục theo mô hình STEM, tích hợp kiến thức liên môn với thực tiễn, tạo thói quen thực học, thực hành trong nhà trường. Đây là môi trường thuận lợi để đôi bạn phát huy niềm đam mê, đề xuất những ý tưởng sáng tạo trong lĩnh vực lập trình robot. Trong các giờ học STEM, đôi bạn luôn tích cực trao đổi, cùng các bạn thực hành điều khiển, vận hành các thiết bị điện tử, phân tích tính năng, khả năng ứng dụng thực tế để hiểu rõ hơn về chip (vi mạch) và các linh kiện trong thiết bị.

Từ bài học về vi mạch, hệ thống cảm biến trong môn Vật lí và những hiểu biết về lập trình, hai em đã vận dụng kiến thức để xây dựng chương trình, thuật toán điều khiển tự động robot. Lúc đầu, sân chơi của các em chỉ xoay quanh cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp trường. Sau đó, niềm đam mê ngày càng được khơi dậy khi đôi bạn có cơ hội rèn luyện tư duy sáng tạo, khả năng lập trình và xây dựng thuật toán thông qua các bài thi điều khiển robot.

Với Nguyễn Ngọc Hưng, em có nền tảng là học sinh chuyên Vật lí, từng đoạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi Vật lí cấp thành phố khi học lớp 8 tại Trường Trung học cơ sở Lê Quý Đôn (phường Bắc Giang). Năm 2025, Hưng từng đoạt giải Khuyến khích tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học. Đây là tiền đề để Hưng tham gia các sân chơi khoa học, công nghệ trong nước, khu vực và quốc tế. Năm 2026, nam sinh tiếp tục ghi dấu ấn tại hai cuộc thi lớn. Tại Cuộc thi Robot và Trí tuệ nhân tạo thanh, thiếu niên Quảng Tây lần thứ 23 năm 2026, Hưng giành giải Excellent Performance Award (giải thể hiện xuất sắc) ở nội dung Intelligent Tracing Challenge (Thử thách dò đường thông minh). Sau đó, em tiếp tục giành Huy chương Vàng tại Cuộc thi robot thế giới 2026.

Với Đỗ Đức Đăng, nam sinh đã nhiều năm tham gia cuộc thi Robocon do tỉnh Bắc Ninh tổ chức hằng năm. Khả năng sử dụng tiếng Anh và tiếng Nhật giúp Đăng thuận lợi hơn trong việc tìm hiểu thông tin mới về công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Khi học lớp 8, Đăng tham gia Cuộc thi Robot và Trí tuệ nhân tạo thanh thiếu niên Quảng Tây lần thứ 21 năm 2024 mở rộng dành cho thanh thiếu niên các nước ASEAN và giành giải Outstanding Effects of Super Track Race (thành tích nổi bật ở nội dung Super Track).

Chia sẻ về hành trình tham gia Cuộc thi robot thế giới 2026, em Đỗ Đức Đăng cho biết: “Trong những ngày ở Trung Quốc, mọi việc diễn ra thuận lợi bởi sự mến khách của đội chủ nhà và sự nhiệt tình, thân thiện của các đội dự thi. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, nội dung thi cũng đặt ra yêu cầu cao về tư duy sáng tạo. Ban tổ chức đưa ra sa bàn và yêu cầu robot thực hiện những nhiệm vụ khó. Trước yêu cầu đó, thí sinh phải nhanh chóng phân tích, xây dựng thuật toán, lập trình phương thức hoạt động, xử lý các tình huống phát sinh, bảo đảm robot hoàn thành nhiệm vụ, về đích trong thời gian ngắn nhất”.

Rèn kỹ năng làm việc nhóm

Trước khi bước vào cuộc thi, trong quá trình luyện tập, đôi bạn thường cùng nhau rút kinh nghiệm, đưa ra các giải pháp tối ưu khi robot gặp sự cố. Trong đó, hai nam sinh chú trọng các bước chuẩn bị tỉ mỉ như đo góc quay của robot, kiểm tra khả năng nhận diện hình ảnh của camera, khả năng tiến, lùi của động cơ và điều khiển robot đến các vị trí thích hợp để tính toán, lập trình, xử lý nhanh các tình huống có thể xảy ra. Mỗi hành động của robot đều được cài đặt cảm biến phù hợp, chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến các em phải thiết kế, cài đặt lại từ đầu. Với tinh thần cầu tiến, đôi bạn luôn tự rút ra bài học sau những sai sót trong quá trình điều khiển, vận hành robot.

Hành trình tham gia các cuộc thi quốc tế là quá trình đôi bạn dành nhiều thời gian luyện tập, hoàn thiện thuật toán và thử nghiệm để robot thực hiện tốt các nhiệm vụ trên sa bàn. Một bạn có thế mạnh về lập trình, thuật toán, một bạn có khả năng lắp ráp và điều chỉnh robot cùng phối hợp trong quá trình luyện tập và thi đấu.

Đôi bạn có thể ngồi hàng giờ để trao đổi về công nghệ mới, đồng thời dành nhiều thời gian đọc, tìm tòi tài liệu nước ngoài về sự phát triển của công nghệ để lắp ghép, lập trình, điều khiển robot. Trong quá trình luyện tập, hai em chú trọng tích hợp các hệ thống cảm biến, động cơ tốc độ cao và bộ xử lý phù hợp, giúp robot di chuyển linh hoạt trong không gian hạn chế.

Hành trình tham gia các cuộc thi quốc tế là quá trình đôi bạn dành nhiều thời gian luyện tập, hoàn thiện thuật toán và thử nghiệm để robot thực hiện tốt các nhiệm vụ trên sa bàn. Một bạn có thế mạnh về lập trình, thuật toán, một bạn có khả năng lắp ráp và điều chỉnh robot, cùng phối hợp trong quá trình luyện tập và thi đấu. Bên cạnh đó, huấn luyện viên Câu lạc bộ Công nghệ RoboCrafters thuộc Công ty cổ phần Phát triển Công nghệ và Giáo dục RoboCrafters, đồng thời là cựu học sinh chuyên Toán K24, Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Giang đã trực tiếp hỗ trợ các em về chuyên môn, hướng dẫn vận dụng kiến thức vào thực hành trong quá trình điều khiển robot.

Hành trình học tập và khám phá khoa học, công nghệ của đôi bạn vẫn tiếp tục. Từ những giờ học STEM và quá trình thực hành, các em có thêm cơ hội phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng lập trình, xây dựng thuật toán và điều khiển robot, góp phần hình thành năng lực công nghệ trong thời kỳ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.