WorldSkills 2026 và những giá trị vượt ra ngoài một kỳ thi kỹ năng nghề

Các chuyên gia họp bàn theo ngày để đảm bảo quyền lợi cho thí sinh tại WorldSkills Shanghai 2026.

Những ngày cuối tháng 9/2026 tại Thượng Hải (Trung Quốc), đoàn Việt Nam đã bước vào chặng đường cuối của Kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới – WorldSkills Shanghai 2026, tranh tài ở 11 nghề.

Theo ông Nguyễn Chí Trường , Trưởng phòng Kỹ năng nghề, Cục GDNN và GDTX của Bộ GD&ĐT đồng thời đảm nhận Đại biểu kỹ thuật của đoàn Việt Nam (Technical Delegate - TD) và Đại biểu Ủy ban kỳ thi (Competition Committee Delegate - CCD) tại một số nghề được phân công, khi nhìn lại WorldSkills Shanghai 2026 là giá trị của kỳ thi không nên chỉ được nhìn qua kết quả huy chương hay chứng chỉ.

Theo ông, WorldSkills vừa là một nền tảng toàn cầu cho phát triển kỹ năng nghề, vừa là sân diễn cho những tài năng trẻ có kỹ năng nghề. Tại Thượng Hải, điều này được thể hiện qua những công nghệ, thiết bị và yêu cầu kỹ năng mới xuất hiện trong kỳ thi.

Ngay tại lễ khai mạc và nhiều gian trưng bày, robot hình người trình diễn cùng con người. Nhiều nghề mới, kỹ năng mới được đưa vào thi; thí sinh phải thực hiện các yêu cầu trên máy móc, thiết bị hiện đại.

Qua đó, theo ông Trường, có thể thấy thị trường lao động đang đòi hỏi những kỹ năng mới, ở trình độ cao hơn, khó hơn và thay đổi nhanh chóng so với WorldSkills Lyon 2024 hai năm trước.

Đối với Việt Nam, trực tiếp góp mặt, thi đấu và quan sát tại 11 nghề giúp mở ra một cơ hội quan trọng, qua đó đối chiếu những gì đang có với yêu cầu của thế giới.

“Biết mình đang ở đâu” là cách ông Nguyễn Chí Trường nhìn nhận một trong những giá trị thiết thực nhất của việc tham dự WorldSkills.

Việt Nam có thể đối chiếu đề thi, tiêu chuẩn kỹ năng nghề thế giới, thiết bị công nghệ cũng như phương pháp đánh giá, cho điểm mới nhất với thực tế trong nước. Từ đó, nhận diện rõ hơn những khoảng cách cần thu hẹp.

Theo ông, đây là nguồn tham chiếu quan trọng để cơ quan quản lý cập nhật, xây dựng tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và bộ công cụ đánh giá kỹ năng nghề quốc gia theo hướng sát hơn với thị trường lao động, hiện đại và hội nhập hơn.

12 thí sinh Việt Nam tranh tài tại Kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới.

Không chỉ nhìn vào thiết bị hay tiêu chuẩn, WorldSkills còn là nơi “cọ xát” trực tiếp về con người.

Các chuyên gia, giáo viên đi cùng đoàn có cơ hội làm việc với Giám đốc xưởng thi, chuyên gia trưởng, giám khảo quốc tế; tiếp cận công nghệ, vật liệu và quy trình mới nhất của từng nghề. Những kiến thức, kỹ năng này có thể được mang về phục vụ phát triển kỹ năng nghề, giảng dạy và huấn luyện đội tuyển kế cận.

Với thí sinh, 4 ngày thi đấu tại một sân chơi kỹ năng nghề đỉnh cao thế giới mang lại trải nghiệm về bản lĩnh, sự tự tin và ý chí nghề nghiệp mà lớp học không thể thay thế.

Một giá trị khác được ông Trường nhấn mạnh là mạng lưới kết nối. Thông qua vai trò TD, CCD, Việt Nam có cơ hội kết nối với TD các nước, các chuyên gia, Ban Tổ chức WorldSkills International và các đối tác toàn cầu của tổ chức này.

Đây là những tập đoàn, doanh nghiệp toàn cầu tham gia xây dựng tiêu chuẩn kỹ năng nghề thế giới, đề thi, bộ công cụ đánh giá, tài trợ thiết bị và công nghệ. Từ mạng lưới đó có thể mở ra cơ hội hợp tác, trao đổi kinh nghiệm phát triển kỹ năng nghề, giáo dục đào tạo, trao đổi chuyên gia và tiếp cận công nghệ mới. Đồng thời, sự tham gia này góp phần khẳng định sự hiện diện của kỹ năng nghề Việt Nam trên bản đồ kỹ năng nghề thế giới.

Sau cùng, theo ông Nguyễn Chí Trường, giá trị khó đo đếm nhưng quan trọng của những kỳ thi như WorldSkills là truyền cảm hứng và cho xã hội thấy rằng học nghề, làm nghề giỏi hoàn toàn có thể vươn tới đỉnh cao thế giới.

"Có lẽ là giá trị khó cân đo nhất nhưng quan trọng nhất của mỗi kỳ thi như thế này lại tiếp thêm cảm hứng, chứng minh cho xã hội thấy học nghề, làm nghề giỏi hoàn toàn có thể vươn tới đỉnh cao thế giới – đúng như tinh thần "sân diễn cho tài năng trẻ" mà WorldSkills theo đuổi", ông Trường chia sẻ.

Từ Thượng Hải, câu chuyện của WorldSkills vì thế không chỉ nằm trong những ngày thi, những thiết bị hiện đại hay kết quả của từng thí sinh. Quan trọng hơn, đó là cơ hội để nhìn ra yêu cầu đang thay đổi của kỹ năng nghề toàn cầu, đối chiếu với thực tế Việt Nam và xác định rõ hơn những khoảng cách cần tiếp tục thu hẹp.