Đổi mới, cải cách, nâng tầm thị trường chứng khoán trong kỷ nguyên tăng trưởng mới

>

Nhiệm vụ lớn, cơ hội lớn

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt được nhiều cột mốc quan trọng trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều diễn biến phức tạp, khó lường. Thị trường tiếp tục duy trì hoạt động ổn định, phát triển an toàn, minh bạch, đặc biệt là sự mở rộng mạnh mẽ về quy mô và thanh khoản.

Đặc biệt, những nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc đưa vào vận hành hệ thống công nghệ mới KRX, cùng với việc tổ chức FTSE Russell chính thức công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, sẽ góp phần quan trọng thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài, gia tăng chiều sâu và quy mô thị trường, qua đó nâng cao vị thế của thị trường tài chính Việt Nam.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là một trong những kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế, góp phần thúc đẩy quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, nâng cao tính minh bạch trong hoạt động doanh nghiệp và cải thiện hiệu quả phân bổ nguồn lực của nền kinh tế.

Đồ họa: Phương Anh

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, Đại hội Đảng lần thứ XIV đã xác lập những định hướng, quyết sách, chiến lược mang tính cách mạng nhằm xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, trong đó bao gồm các nhiệm vụ trọng tâm về xác lập mô hình tăng trưởng mới trên cơ sở khoa học, đổi mới, sáng tạo, đột phá, coi phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Nhiều mục tiêu phát triển kinh tế quan trọng cũng được xác định như phấn đấu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030, GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt 8.500 USD, tạo cơ sở cho việc hiện thực hóa tầm nhìn đến 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, công nghiệp hiện đại và thu nhập cao.

Số lượng tài khoản chứng khoán mở mới của nhà đầu tư theo các tháng

Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong việc huy động, phân bổ hiệu quả các nguồn lực cho các mục tiêu tăng trưởng giai đoạn mới là hết sức nặng nề và thách thức. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030, ngành Tài chính đã chủ động tham mưu xây dựng các kịch bản điều hành gắn với những nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ. Theo đó, tổng nhu cầu vốn của nền kinh tế ước tính tối thiểu khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó nguồn từ ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 20%, còn lại tới 80% phải được huy động từ khu vực xã hội. Trong khi dư địa của chính sách tiền tệ không còn nhiều, thị trường chứng khoán được kỳ vọng sẽ trở thành kênh huy động vốn quan trọng.

Đây là nhiệm vụ hết sức nặng nề, song theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cũng mở ra cơ hội lớn cho các nhà đầu tư, các quỹ đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp tham gia thị trường, cùng đồng hành và hưởng lợi từ quá trình phát triển của nền kinh tế.

Nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững, hội nhập sâu rộng

Để hoàn thành nhiệm vụ này, Bộ trưởng cho rằng, thị trường chứng khoán cần được cải cách quyết liệt hơn nữa để phát triển mạnh mẽ theo quan điểm lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển nhanh, bền vững.

Theo đó, Bộ trưởng đề nghị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các Sở Giao dịch chứng khoán và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam tiếp tục bám sát định hướng chiến lược, chủ trương của Đảng và Nhà nước; đồng thời đổi mới tư duy, phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm để hoàn thành các nhiệm vụ với quyết tâm cao nhất.

Một trong những trọng tâm lớn được nhấn mạnh là hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng khuôn khổ pháp lý theo hướng minh bạch, đồng bộ và tiệm cận thông lệ quốc tế. Trong đó, cần đặc biệt chú trọng nâng cao chuẩn mực quản trị công ty đại chúng, chuẩn mực công bố thông tin và tăng cường bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Song song với đó, ngành Chứng khoán cần quyết liệt triển khai hiệu quả các chiến lược, đề án đã đề ra, nhất là Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán, Đề án nâng hạng thị trường, Đề án tái cơ cấu nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư. Trọng tâm là mở rộng quy mô, đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường; thúc đẩy cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước gắn với niêm yết; khuyến khích doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng tham gia thị trường; đồng thời nâng cao chất lượng quản trị và minh bạch thông tin của các doanh nghiệp niêm yết.

Ở phía cầu, cần phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng bền vững, gia tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư dài hạn; thúc đẩy các định chế đầu tư chuyên nghiệp như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để thu hút dòng vốn nước ngoài dài hạn, ổn định.

Bên cạnh đó, yêu cầu tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng thị trường và nâng cao năng lực vận hành cũng được đặt ra. Hệ thống giao dịch, thanh toán và bù trừ cần được hoàn thiện theo chuẩn mực quốc tế, đi cùng với tăng cường năng lực quản lý rủi ro, đảm bảo thị trường vận hành an toàn, thông suốt và hiệu quả.

Đặc biệt, Bộ trưởng nhấn mạnh vai trò của kỷ cương, kỷ luật và minh bạch thị trường. Niềm tin của nhà đầu tư được xác định là yếu tố cốt lõi đối với sự phát triển bền vững. Vì vậy, công tác thanh tra, giám sát cần tiếp tục được nâng cao, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm đảm bảo thị trường vận hành công bằng, minh bạch.

Nhìn lại chặng đường 30 năm phát triển, Bộ trưởng cho rằng, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những bước tiến đáng ghi nhận, song vẫn còn khoảng cách so với các thị trường phát triển trên thế giới. Ba thập kỷ qua mới chỉ là nền móng cho một giai đoạn phát triển mạnh mẽ hơn về quy mô, hiệu quả và mức độ lan tỏa.

Trong giai đoạn tới, Bộ trưởng đề nghị các tổ chức trung gian tiếp tục nâng cao năng lực tài chính, quản trị và chất lượng dịch vụ, phát triển các sản phẩm hiện đại, đồng thời phát huy vai trò tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia thị trường vốn. Các công ty quản lý quỹ cần đa dạng hóa sản phẩm đầu tư, hướng tới thu hút dòng vốn dài hạn, đặc biệt là từ các nhà đầu tư tổ chức và quốc tế.

Đối với doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là nâng cao chuẩn mực quản trị, minh bạch hóa hoạt động, tăng cường công bố thông tin và xây dựng chiến lược phát triển bền vững. Các tổ chức cung cấp dịch vụ phụ trợ cũng cần nâng cao tính độc lập, chuyên nghiệp, góp phần củng cố niềm tin thị trường.

Với cộng đồng nhà đầu tư, Bộ trưởng kỳ vọng sự trưởng thành cùng thị trường, hướng tới đầu tư chuyên nghiệp, dài hạn và có trách nhiệm.

Phát huy mạnh mẽ hơn vai trò
là kênh huy động vốn trung
và dài hạn chủ lực cho nền kinh tế

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành Chứng khoán Việt Nam khi đánh dấu 30 năm Ngày Truyền thống ngành Chứng khoán (28/11/1996 – 28/11/2026). Ba thập kỷ qua, thị trường chứng khoán Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ và ngày càng khẳng định vai trò là một cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia, góp phần huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế và thúc đẩy minh bạch hóa hoạt động của doanh nghiệp. Năm 2026 cũng là khởi điểm để chúng ta hướng tới một giai đoạn phát triển mới của thị trường với yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả, chiều sâu, tính bền vững, góp phần quan trọng vào việc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế giai đoạn 2026 - 2030 đã được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đề ra.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, phấn đấu đạt mức tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm, yêu cầu nâng cao hiệu quả cung ứng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế ngày càng trở nên cấp thiết. Đảng và Nhà nước đã xác định thị trường vốn, trong đó có thị trường chứng khoán, phải phát huy mạnh mẽ hơn vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực cho nền kinh tế.

Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, thời gian qua, mặc dù tình hình kinh tế và tài chính thế giới có nhiều biến động phức tạp, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định và xu hướng phát triển tích cực. Quy mô vốn hóa thị trường tiếp tục được mở rộng; thanh khoản duy trì ở mức khả quan; cơ sở nhà đầu tư ngày càng phát triển và đa dạng; hệ thống các định chế trung gian từng bước được củng cố về năng lực tài chính, quản trị và công nghệ. Cùng với đó, khung khổ pháp lý cho thị trường không ngừng được hoàn thiện, từng bước tiếp cận với các chuẩn mực và thông lệ quốc tế. Những kết quả đạt được là nhờ sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Bộ Tài chính; sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành liên quan; và đặc biệt là sự đồng hành, nỗ lực của toàn thể các thành viên thị trường.

Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển thị trường, bà Vũ Thị Chân Phương cho biết, dưới sự chỉ đạo sát sao của Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã xây dựng và hoàn thiện hệ thống các nhóm giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán trong giai đoạn tới.

Các giải pháp này tập trung vào hai nhóm trọng tâm: nhóm giải pháp phát triển nguồn cung, nhằm hỗ trợ mạnh mẽ hoạt động huy động vốn của doanh nghiệp và mở rộng quy mô thị trường; đồng thời nhóm giải pháp phát triển cầu đầu tư, nhằm thúc đẩy sự tham gia của nhà đầu tư, nâng cao tính thanh khoản và chiều sâu của thị trường.

Với nền tảng đã được xây dựng trong nhiều năm qua, cùng với sự chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tài chính, sự quyết tâm của cơ quan quản lý và sự đồng hành của các thành viên thị trường, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tin tưởng rằng, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa, khẳng định vai trò là một cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia và là kênh huy động vốn trung và dài hạn hiệu quả cho nền kinh tế./.

Đồ họa: Phương Anh

(Ảnh trong bài tư liệu)

>