Đổi mới chính sách thuế, khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp phát triển

Sửa đổi, bổ sung toàn diện chính sách thuế

Trong những năm qua, hệ thống chính sách thuế ngày càng được hoàn thiện theo nguyên tắc công bằng, thống nhất, đồng bộ, minh bạch, dễ thực hiện; cải thiện môi trường đầu tư, khuyến khích phát triển sản xuất - kinh doanh, nuôi dưỡng tiến đến tăng trưởng nguồn thu cho ngân sách nhà nước; đồng thời đảm bảo cắt giảm thuế quan theo lộ trình và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế.

Riêng năm 2025, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ trình Quốc hội thông qua các luật thuế quan trọng gồm: Luật số 149/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15; đồng thời, trình Chính phủ trình Quốc hội thông qua Luật số 90/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 8 luật, trong đó có Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu và Luật Thuế giá trị gia tăng.

Ngành Thuế đồng hành với doanh nghiệp góp phần xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và hiện đại. Ảnh: Đức Thanh

Các luật được thông qua đã tiếp tục hoàn thiện, sửa đổi, bổ sung một số chính sách thuế quan trọng như: có chính sách thuế phù hợp để thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển, giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp có quy mô nhỏ (như áp dụng thuế suất 15% và 17% thay cho mức thuế suất phổ thông 20%), ban hành chính sách ưu đãi thuế để thúc đẩy các hộ kinh doanh chuyển sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp.

Đồng thời, rà soát, hợp lý hóa các chính sách ưu đãi thuế, trong đó đã bổ sung chính sách ưu đãi thuế phù hợp, vượt trội để thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thực hiện mục tiêu phát triển các ngành, lĩnh vực và địa bàn ưu tiên của đất nước; sửa đổi, bổ sung một số chính sách thuế để hạn chế việc tiêu dùng, sử dụng các mặt hàng có hại cho sức khỏe, gây ô nhiễm môi trường.

Qua đó, tạo môi trường thuận lợi cho người nộp thuế tuân thủ pháp luật về thuế, khắc phục được những bất cập, vướng mắc trong quá trình thực hiện chính sách thuế giai đoạn vừa qua, thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính; giảm nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công thông qua việc nâng mức giảm trừ gia cảnh, điều chỉnh biểu thuế; nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế đối với thu nhập của cá nhân kinh doanh, sửa đổi phương pháp tính thuế cho phù hợp với bản chất của các khoản thu nhập.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, những nội dung điều chỉnh tại các luật và nghị định được thiết kế rõ ràng, minh bạch trên nền tảng số hóa dữ liệu, giảm chi phí tuân thủ, giúp nâng cao tính tuân thủ tự nguyện của người nộp thuế, các doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và người dân yên tâm đầu tư dài hạn phát triển bền vững. Khi đó, cải cách chính sách thuế không còn là câu chuyện "thu đúng, thu đủ", mà là "thu minh bạch, thu bền vững" nhờ quy trình, dữ liệu được liên thông và số hóa.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho rằng, các chính sách thuế mới được ban hành không chỉ mang lại thuận lợi cho doanh nghiệp, mà còn định hình lại cách thức quản lý, thực thi nghĩa vụ thuế trong kỷ nguyên số. Với quyết tâm đổi mới và tinh thần phục vụ, ngành Thuế sẽ tiếp tục đồng hành với doanh nghiệp, vừa tạo thuận lợi trong thực hiện nghĩa vụ thuế, vừa góp phần xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và hiện đại.

Tháo gỡ "điểm nghẽn" cho doanh nghiệp

Đánh giá về những cải cách chính sách thuế, TS. Phan Hoài Nam - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn W&A cho rằng, năm 2025, chính sách thuế có bước dịch chuyển rõ rệt. Theo đó, thuế được nhìn như một công cụ kiến tạo môi trường kinh doanh, chứ không phải là công cụ thu ngân sách.

Đặc biệt, các chính sách thuế được ban hành trong năm 2025 không dừng ở việc "thêm ưu đãi", mà tập trung giảm chi phí tuân thủ, đơn giản hóa nghĩa vụ kê khai và giúp doanh nghiệp dễ đứng vững trong giai đoạn đầu hoạt động. Việc Nhà nước nhìn đúng vào điểm nghẽn này để tháo gỡ là một bước tiến rất đáng ghi nhận.

"Những cải cách thuế trong năm 2025 đang tạo nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu cả nước có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW" - TS. Phan Hoài Nam nhấn mạnh.

Theo nhiều chuyên gia kinh tế, các luật mới được ban hành theo hướng thay thế luật cũ đã thể hiện rõ tinh thần cải cách, khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân, bao quát các mô hình kinh doanh mới và tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế.

Không chỉ hoàn thành xây dựng số lượng văn bản pháp luật, chính sách lớn nhất từ trước đến nay, với tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp và người nộp thuế vượt qua khó khăn, phục hồi hoạt động sản xuất - kinh doanh, Bộ Tài chính đã chủ động trình Chính phủ, Quốc hội ban hành nhiều giải pháp về thuế, đồng thời chỉ đạo cơ quan thuế các cấp đẩy mạnh triển khai hỗ trợ doanh nghiệp và người dân với tổng số tiền khoảng 250,9 nghìn tỷ đồng trong năm 2025.

Tính chung giai đoạn 2021 - 2025, tổng gói hỗ trợ lên tới gần 900.000 tỷ đồng. Đây là nguồn lực giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền, vượt qua giai đoạn khó khăn hậu Covid-19 và thiên tai bão lũ, thể hiện sự đồng hành, chia sẻ của Nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp.

Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp sau nhiều năm được áp dụng chính sách miễn, giảm và gia hạn thời hạn nộp các khoản thuế, tiền thuê đất, ông Võ Thành Đàng - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi chia sẻ, chính sách đã thực sự “ngấm” vào doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp làm ăn có lãi, đóng góp trở lại ngân sách và trở thành nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế của đất nước.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, việc kéo dài các chính sách tài khóa, giảm thuế, phí, trong đó có thuế giá trị gia tăng, sẽ tiếp tục tạo động lực mới cho tăng trưởng tiêu dùng và xuất khẩu.

Tuấn Nguyễn