Đổi mới công tác kiểm tra, kiểm soát, tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh

Đội quản lý thị trường số 8 kiểm tra hành chính tại cửa hàng xăng dầu Lộc Vượng 2, phường Nam Định.

Một trong những giải pháp trọng tâm được Cục Quản lý thị trường tỉnh triển khai là nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, bám sát diễn biến thực tế. Bên cạnh các cuộc kiểm tra theo kế hoạch, lực lượng quản lý thị trường chủ động nắm tình hình, tiếp nhận thông tin phản ánh của người dân, doanh nghiệp để tổ chức kiểm tra đột xuất đối với những cơ sở có dấu hiệu vi phạm.

Qua đó, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, gian lận thương mại và các vi phạm về điều kiện kinh doanh. Trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra 600 vụ việc, xử lý hành chính 525 vụ; chuyển cơ quan điều tra 10 vụ có dấu hiệu tội phạm, trong đó đã khởi tố 5 vụ và tiếp tục điều tra các vụ việc còn lại. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 8,2 tỷ đồng; hàng hóa vi phạm bị tịch thu và buộc tiêu hủy có tổng trị giá gần 6 tỷ đồng. Những kết quả này cho thấy quyết tâm xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không để hàng hóa kém chất lượng, hàng giả, hàng không bảo đảm an toàn lưu thông trên thị trường.

Cùng với tăng cường kiểm tra diện rộng, Cục Quản lý thị trường tập trung kiểm soát các nhóm hàng thiết yếu, có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và quyền lợi của người tiêu dùng như thực phẩm, mỹ phẩm, xăng dầu, thuốc lá, đồ chơi trẻ em, hàng tiêu dùng và các mặt hàng kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử.

Đối với lĩnh vực thực phẩm, lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh, tập trung vào nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, điều kiện bảo quản, chất lượng sản phẩm và việc chấp hành các quy định về an toàn thực phẩm. Qua kiểm tra đã phát hiện nhiều trường hợp kinh doanh hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, vi phạm các quy định về điều kiện chế biến, bảo quản thực phẩm cũng như quy định về đăng ký kinh doanh. Các hành vi vi phạm đều được xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Xác định nhận diện thương mại điện tử là lĩnh vực phát triển nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh vi phạm. Vì vậy, Cục Quản lý thị trường tỉnh đã tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Qua kiểm tra, nhiều trường hợp kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng nhập lậu, không đăng ký hộ kinh doanh hoặc không thực hiện nghĩa vụ thông báo website bán hàng với cơ quan quản lý nhà nước đã bị phát hiện và xử lý.

Việc siết chặt quản lý trong lĩnh vực này không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà còn tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các tổ chức, cá nhân kinh doanh. Đối với các mặt hàng kinh doanh có điều kiện như xăng dầu, thuốc lá, khí dầu mỏ hóa lỏng, lực lượng quản lý thị trường duy trì kiểm tra thường xuyên, chú trọng việc chấp hành các quy định về giấy phép kinh doanh, niêm yết giá, nguồn gốc hàng hóa và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Những trường hợp vi phạm đều được xử lý nghiêm, góp phần ổn định thị trường và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

Một trong những giải pháp mang lại hiệu quả rõ nét là, Cục Quản lý thị trường tỉnh đã chủ động phối hợp với lực lượng Công an tỉnh trao đổi thông tin, kiểm tra, xử lý vi phạm. Trong 6 tháng đầu năm, các đội quản lý thị trường đã phối hợp với Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an các xã, phường kiểm tra 280 vụ việc, xử lý hành chính 257 vụ; chuyển cơ quan điều tra 10 vụ có dấu hiệu tội phạm, trong đó đã khởi tố 5 vụ. Đồng thời, đơn vị tích cực tham gia các đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm, trong đó tập trung vào các dịp lễ, Tết, Tháng hành động vì an toàn thực phẩm, góp phần kiểm soát chất lượng hàng hóa ngay từ khâu sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.

Cục Quản lý thị trường tỉnh cũng đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến các tổ chức, cá nhân kinh doanh; hướng dẫn các cơ sở chấp hành đúng quy định về đăng ký kinh doanh, ghi nhãn hàng hóa, truy xuất nguồn gốc và bảo đảm chất lượng sản phẩm. Trong đó, ký 365 bản cam kết với các cơ sở kinh doanh; tuyên truyền trực tiếp đến 829 cơ sở; phát 2.000 tờ rơi, dán 300 poster; đăng tải 149 tin, bài trên các trang thông tin điện tử và báo chí; tổ chức các hội nghị tuyên truyền pháp luật về thương mại, phòng chống buôn lậu, an toàn thực phẩm cho hàng trăm tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh. Qua đó từng bước nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các cơ sở kinh doanh, góp phần phòng ngừa vi phạm ngay từ cơ sở.

Ông Phan Thế Anh, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường cho biết: "Trước diễn biến ngày càng phức tạp của hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và những phương thức kinh doanh mới trên môi trường số, Cục Quản lý thị trường sẽ tiếp tục đổi mới phương thức kiểm tra, kiểm soát theo hướng chủ động, dựa trên phân tích, đánh giá rủi ro; tập trung vào các mặt hàng thiết yếu, lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ cao. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng, đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân chấp hành nghiêm quy định của pháp luật, qua đó xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng".

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, kết hợp giữa phòng ngừa và xử lý nghiêm vi phạm, Cục Quản lý thị trường tỉnh đang từng bước góp phần tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, giúp ổn định thị trường, thúc đẩy phát triển thương mại bền vững trên địa bàn tỉnh.