Đổi mới đào tạo để sát thị trường lao động

Không đứng ngoài cuộc

Trước đây, doanh nghiệp (DN) thường chỉ tiếp nhận thực tập sau khi sinh viên hoàn thành phần lớn chương trình học. Nay, nhiều DN tham gia ngay từ khâu xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo đến đánh giá kết quả học tập của sinh viên.

Sự đồng hành xuyên suốt đó giúp nội dung đào tạo bám sát dây chuyền sản xuất, công nghệ và yêu cầu tuyển dụng, rút ngắn khoảng cách giữa nhà trường với thị trường lao động, nhờ vậy, trên thực tế, người lao động được thụ hưởng “quả ngọt”. Sau 3 tháng thực tập tại Công ty Intel Products Việt Nam (Khu Công nghệ cao TPHCM), Phạm Thị Huỳnh Kim, sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật điện tử - viễn thông, Trường Cao đẳng kỹ thuật Cao Thắng, tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm thực tế, tự tin hơn khi chuẩn bị bước vào thị trường lao động. Còn Trần Thị Bích Trâm, sau 10 năm làm việc tại Intel Products Việt Nam, có mức thu nhập hơn 30 triệu đồng/tháng và tạo được dấu ấn trong công việc nhờ quá trình học tập sớm gắn với thực hành, thực tập tại DN. Bích Trâm đúc kết, nhờ được thực tập tại DN từ khi ngồi trên ghế nhà trường, nhất là đúng chuyên ngành kiểm thử (tester), bản thân sớm làm quen với quy trình phần mềm, rèn luyện kỹ năng viết kịch bản kiểm thử, sử dụng được các công cụ Postman, Selenium và thông hiểu cách phối hợp với lập trình viên. “Đây là bước đệm khá vững chắc để tôi dễ dàng tìm việc làm chính thức sau khi ra trường. Khi đó, tôi còn là cầu nối giữa DN với các sinh viên khóa sau, chia sẻ kinh nghiệm quý cho các bạn”, Bích Trâm cho hay.

Thầy và trò ngành Công nghệ kỹ thuật điện tử - viễn thông, Trường Cao đẳng kỹ thuật Cao Thắng trong giờ thực hành trên máy (ẢNH: QUANG HUY)

TS Phan Thị Lệ Thu, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Viễn Đông TPHCM, cho biết, DN không chỉ tuyển dụng mà còn cùng nhà trường xây dựng chương trình, tổ chức học phần, tiếp nhận thực tập và đánh giá năng lực. Vinpearl, MB Bank, VinFast An Sương, Bệnh viện Nhi đồng 2… và nhiều DN khác đã đặt hàng nhân lực với nhà trường ngay từ khi sinh viên nhập học. “Khi DN cùng xây dựng chương trình, góp ý chuẩn đầu ra và đưa công nghệ thực tế vào lớp học, sinh viên sẽ thích nghi nhanh hơn với môi trường sản xuất. Mô hình học trong DN, thực tập hưởng lương và đào tạo gắn với khu công nghiệp giúp người học hình thành kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp ngay từ những năm đầu”, ThS Thân Thanh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An (TPHCM), khẳng định.

Nâng chất lực lượng tại chỗ, khơi nguồn sáng tạo

Bên cạnh nguồn nhân lực được đào tạo từ các trường, nhiều DN chú trọng nâng chất lực lượng lao động hiện có, coi đây là cách giữ chân người giỏi và duy trì năng lực cạnh tranh. Tại Công ty CP In số 7 (phường Tân Tạo, TPHCM), mỗi khi chuẩn bị nhập thiết bị mới từ nước ngoài, công ty cử nhân viên có tay nghề, am hiểu công việc sang Nhật Bản, Đức học vận hành và quản lý máy. Sau khi trở về, những nhân sự này tiếp tục hướng dẫn đồng nghiệp, đưa công nghệ mới vào sản xuất. Hàng năm, công ty tổ chức 6-8 khóa đào tạo, mời giảng viên từ các trường nghề có uy tín giảng dạy. Người đi trước kèm người đi sau. Tùy từng công việc, DN tổ chức các khóa ngắn hạn nâng kỹ năng công nghệ. Cách đào tạo ngay tại nơi làm việc giúp kiến thức mới được chuyển nhanh vào sản xuất, đồng thời mở đường để người lao động tiến bộ từ chính vị trí họ đang đảm nhiệm.

Tại Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO), 5 năm qua, toàn tổng công ty có hơn 230 sáng kiến, giải pháp được công nhận. Nhiều sáng kiến đã được ứng dụng trong chuyển đổi số, quản lý mạng lưới cấp nước thông minh, giảm thất thoát nước và nâng chất lượng phục vụ khách hàng. Chủ tịch Công đoàn SAWACO Huỳnh Đức Thành cho biết, cùng với việc đẩy mạnh sáng kiến và đầu tư nguồn nhân lực, doanh thu của đơn vị tăng bình quân 6,66%/năm, năng suất lao động tăng khoảng 6%/năm, thu nhập người lao động tăng khoảng 5%/năm.

Theo ông Huỳnh Đức Thành, kết quả này được tạo nên từ sự đầu tư bài bản cho nhân lực và cơ chế khuyến khích hoạt động khoa học, công nghệ theo hướng công khai, minh bạch, thủ tục đơn giản, dễ áp dụng. Khi sáng kiến được ghi nhận đúng mức, người lao động có thêm động lực cải tiến quy trình, tiết kiệm chi phí, nâng hiệu quả công việc. Sáng tạo vì thế không còn là khẩu hiệu, mà trở thành một phần của hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng ngày. Từ thực tế sản xuất, nhiều công nhân, kỹ sư ngành cấp nước TPHCM đã được trao Giải thưởng Tôn Đức Thắng. Với giải thưởng này, người lao động được tiếp thêm động lực để tiếp tục sáng tạo, cống hiến và trưởng thành trong nghề.