Đổi mới tư duy và phương pháp xây dựng đề án chiến lược của Đảng

Cùng tham dự có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, đại diện lãnh đạo một số cơ quan, đơn vị ở Trung ương, các chuyên gia, các nhà khoa học có nhiều đóng góp quan trọng trong việc nghiên cứu, triển khai, hoàn thiện các đề án trình Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV.

Đổi mới tư duy, nâng tầm nhận thức và gắn kết chặt chẽ với thực tiễn

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương chủ trì Hội nghị. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN

Tại Hội nghị Trung ương 4 khóa XVI, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã thông qua các Nghị quyết, Kết luận quan trọng, trong đó có 3 Nghị quyết về xây dựng Đảng gồm: Nghị quyết số 31-NQ/TW ngày 15/10/2026 về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 15/10/2026 về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 30-NQ/TW, ngày 15/10/2026 về tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp và đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Kết luận Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Đề cương tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng (Kết luận số 103-KL/TW, ngày 13/10/2026).

Đây không phải là ba Nghị quyết riêng lẻ, mà là ba bộ phận gắn bó hữu cơ trong một chỉnh thể thống nhất, cùng giải quyết những vấn đề có ý nghĩa nền tảng và quyết định đối với năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Nhìn tổng thể, việc nghiên cứu, tham mưu xây dựng các hồ sơ trình Hội nghị Trung ương 4 đã hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao, bảo đảm tiến độ, chất lượng. Kết quả quan trọng không chỉ hoàn thành khối lượng hồ sơ lớn trong thời gian gấp, mà là từng bước hình thành cách tiếp cận tham mưu có tầm nhìn chiến lược và tính liên thông.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, đây là lần đầu tiên Ban Tổ chức Trung ương trình Hội nghị Trung ương nhiều nội dung của ba Nghị quyết có liên quan đến nhau. Xuyên suốt quá trình tham mưu, nghiên cứu, đề xuất, xây dựng đảm bảo yêu cầu thực hiện đồng bộ, cùng thời điểm, triển khai ngay trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ.

Ban Tổ chức Trung ương rất trân trọng những đóng góp chia sẻ, tâm huyết, trách nhiệm của các chuyên gia, nhà khoa học, các cơ quan hữu quan. Nghị quyết đã được ban hành, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện.

Nhấn mạnh hiện nay khâu tổ chức thực hiện là khâu khó, cần phải được triển khai đến cùng, đồng chí cho biết, Ban Tổ chức Trung ương tổ chức hội nghị này nhằm kịp thời đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm trong quá trình nghiên cứu, tham mưu xây dựng, thẩm định, tiếp thu, giải trình và hoàn thiện các đề án trình Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vừa qua; từ đó tiếp tục thực hiện hiệu quả, chất lượng công tác tham mưu chiến lược của Đảng về công tác tổ chức xây dựng Đảng trong thời gian tới.

Tại Hội nghị, đại diện các đơn vị của Ban Tổ chức Trung ương, các chuyên gia, nhà khoa học đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, chất lượng. Các đại biểu đánh giá kết quả đạt được phản ánh bước tiến mới trong quá trình xây dựng Nghị quyết của Đảng; việc đổi mới tư duy không chỉ ở cấp lãnh đạo mà còn trong toàn bộ đội ngũ cán bộ tham gia vào quá trình này; coi trọng tổng kết lý luận gắn với tổng kết thực tiễn.

Theo đại biểu, sự lãnh đạo của Đảng chính là ở chủ trương, đường lối thể hiện qua nghị quyết, do đó, việc nâng cao chất lượng của nghị quyết có ý nghĩa quyết định đối với toàn bộ sự lãnh đạo của Đảng nói chung và các cấp ủy nói riêng. Từ bài học trong xây dựng 3 Nghị quyết trên có thể khái quát thành khung, quy trình xây dựng nghị quyết của các cấp ủy, đảm bảo chất lượng cả lý luận và thực tiễn.

Đại biểu cũng nêu bật nội dung quan trọng khi xây dựng nghị quyết; trong đó có tổng kết quá trình phát triển, nhận thức lý luận, nhận diện những vấn đề thực tiễn đang đặt ra, dự báo giai đoạn mới, nhất là trong bối cảnh thế giới có những thay đổi nhanh chóng và yêu cầu phát triển ở trong nước hiện nay; đề xuất các ý kiến đóng góp để khâu thực hiện hiệu quả...

Phát huy vai trò người đứng đầu, chuẩn bị đồng thời phương án tổ chức thực hiện

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương chủ trì Hội nghị. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN

Từ những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân được phân tích trong Báo cáo và các ý kiến đóng góp, những bài học kinh nghiệm cốt lõi để áp dụng cho việc xây dựng các đề án chiến lược trong thời gian tới đã được nêu ra tại Hội nghị.

Cụ thể như, mỗi đề án phải xuất phát từ yêu cầu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, hai mục tiêu 100 năm và định hướng phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo. Cần nâng tầm đồng bộ ở ba nhóm nội dung, trong đó nâng tầm nhận thức giữ vai trò dẫn dắt, đặt đề án trong tổng thể chiến lược quốc gia và mối quan hệ liên thông với các nghị quyết, đề án khác, khắc phục tư duy nhiệm kỳ, tư duy ngành, cục bộ.

Kết quả nghiên cứu phải tạo ra giá trị và nhận thức mới, không dừng ở việc tập hợp, cộng gộp những nội dung đã có. Nghị quyết tập trung vào quan điểm, mục tiêu và nhiệm vụ chiến lược, diễn đạt gọn, rõ, chắc, có giá trị định hướng lâu dài; giải pháp phải tương xứng với mục tiêu, có tính chiến lược, đồng bộ, khả thi. Mỗi nhiệm vụ cụ thể hóa phải xác định đủ ba cấp độ sản phẩm: văn bản cụ thể hóa; công cụ, điều kiện để thực thi và kết quả đo được trong thực tiễn.

Cùng với đó là phát huy vai trò định hướng từ sớm, quyết định kịp thời, chịu trách nhiệm đến cùng của người đứng đầu; tiếp cận tổng thể theo khung “một mục tiêu, hai chuỗi, ba tầng, bốn lớp tư duy”. Chuẩn bị đồng thời nội dung đề án và phương án tổ chức thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ, 1 xuyên suốt”.

Cần phối hợp thực chất, kiểm soát chất lượng từ khâu nghiên cứu và giải trình có chọn lọc; chủ động nâng cao năng lực hoàn thiện đến cùng sản phẩm tham mưu; xây dựng chuyên đề và slide quán triệt thống nhất, chính xác, trọng tâm, phù hợp với đối tượng và hình thức quán triệt; chuyển hóa kinh nghiệm thành quy trình, hồ sơ mẫu, công cụ số và năng lực đội ngũ cán bộ...

Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc trân trọng cảm ơn và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và những đóng góp hiệu quả của các chuyên gia, nhà khoa học. Đồng chí cho biết, trước yêu cầu phát triển của đất nước, việc xây dựng các Nghị quyết mang nhiều nội dung mới, khó và có những nội dung chưa có tiền lệ, do đó yêu cầu đặt ra là cần quán triệt, cập nhật đầy đủ các định hướng của Bộ Chính trị, của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đồng thời khai thác các nguồn tư liệu của Đảng.

Trên tinh thần đó, trong quá trình xây dựng, nhận thức phải sâu sắc, đầy đủ và đúng tầm, từ đó đề ra các giải pháp đột phá, sáng tạo tương xứng. Đánh giá cao vai trò, kinh nghiệm của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, đồng chí đề cao tinh thần cầu thị, không né tránh nhằm tập trung giải quyết thấu đáo bài toán lớn trong xây dựng văn kiện.

Đồng chí cũng cho biết, những vấn đề lớn, tồn tại qua nhiều thời kỳ, còn nhiều ý kiến khác nhau đều đã được đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng, cho ý kiến chỉ đạo từ rất sớm. Ban Chấp hành Trung ương khi thông qua Nghị quyết, đồng thời cũng thông qua Chương trình hành động, xác định rõ lộ trình thực hiện cho từng nhiệm vụ chung và nhiệm vụ riêng.

Nhấn mạnh rằng dù đã có các công cụ hỗ trợ nhưng nếu quy định, hướng dẫn nếu còn thiếu quy định cụ thể, không đo lường được sản phẩm cuối cùng thì sẽ là rào cản trong tổ chức thực hiện. Do đó, toàn bộ ý kiến đóng góp tại Hội nghị từ khâu xây dựng đề án, theo dõi triển khai đến công tác tuyên truyền tạo hiệu ứng… sẽ được tổng hợp và ứng dụng trên môi trường số. Việc chia sẻ dữ liệu này sẽ giúp mang lại góc nhìn đa chiều, hỗ trợ cấp ủy và người đứng đầu các cấp, các lĩnh vực nghiên cứu, triển khai công việc hiệu quả hơn.