Đổi thay ở Chiềng Vàng

Những mô hình kinh tế hiệu quả

Bản Chiềng Vàng cách trung tâm xã Nậm Ty khoảng 20 km. Với 188 hộ dân, gần 900 nhân khẩu, trước đây đời sống của người dân chủ yếu dựa vào trồng ngô, sắn nên thu nhập thấp, tỷ lệ hộ nghèo còn cao. Những năm gần đây, thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, cấp ủy, chính quyền xã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân thay đổi phương thức, đưa các loại cây, con có giá trị cao, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Mô hình trồng cà phê của hộ ông Lường Văn Dinh, bản Chiềng Vàng, xã Nậm Ty.

Điểm đến đầu tiên của chúng tôi là đồi cà phê xanh tốt của gia đình ông Lường Văn Dinh. Ít ai nghĩ rằng, trên những triền đồi này, trước đây chỉ là những nương ngô, sắn cho hiệu quả kinh tế thấp. Nhờ mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, gia đình ông đã biến vùng đất dốc thành mô hình sản xuất mang lại thu nhập ổn định. Ông Dinh chia sẻ: Năm 2018, sau khi tham quan, học hỏi kinh nghiệm tại một số địa phương, nhận thấy khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp, gia đình tôi trồng thử nghiệm 1.000 cây cà phê. Sau 2 năm chăm sóc, cây sinh trưởng tốt, cho năng suất và chất lượng khả quan. Năm 2020, gia đình mở rộng diện tích lên hơn 2 ha. Năm 2025, vườn cà phê cho trên 6 tấn quả tươi, với giá bán bình quân hơn 20 nghìn đồng/kg, gia đình thu trên 120 triệu đồng.

Không chỉ gia đình ông Lường Văn Dinh, nhiều hộ dân ở Chiềng Vàng cũng mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa. Gia đình chị Lường Thị Duyên là một trong những hộ tiên phong chuyển diện tích ruộng lúa kém hiệu quả sang trồng cà phê Catimor. Chị Duyên chia sẻ: Sau khi tham quan, học hỏi mô hình trồng cà phê của gia đình ông Dinh, năm 2023, gia đình đã chuyển đổi diện tích đất trồng lúa sang trồng 3.000 cây cà phê Catimor. Đến nay, vườn cà phê sinh trưởng, phát triển tốt. Gia đình kỳ vọng vụ thu hoạch năm nay cà phê tiếp tục giữ giá ổn định để tăng thêm thu nhập và có điều kiện đầu tư mở rộng sản xuất.

Mô hình trồng dúi của hộ ông Lường Văn Tom.

Cùng với cây cà phê, nhiều hộ dân ở Chiềng Vàng còn mạnh dạn tìm hướng đi mới trong chăn nuôi để nâng cao thu nhập. Gia đình ông Lường Văn Tom là một trong những điển hình với mô hình nuôi dúi thương phẩm và dúi giống. Năm 2021, ông bắt đầu nuôi thử vài cặp dúi địa phương và dúi má hồng, vừa làm vừa học hỏi kinh nghiệm qua sách báo và các mô hình thực tế. Sau hơn 4 năm, đàn dúi của gia đình ông đã phát triển lên gần 100 con.

Ông Tom chia sẻ: Nuôi dúi không quá phức tạp, thức ăn chủ yếu là tre, nứa, mía, ngô, khoai đều sẵn có ở địa phương. Chuồng nuôi đơn giản, ít tốn diện tích, công chăm sóc không nhiều. Dúi sinh trưởng nhanh, sau 5-9 tháng có thể xuất bán thương phẩm. Hiện nay, dúi thịt và dúi giống bán được giá, riêng dúi má đào lên tới 500 nghìn đồng/kg.

Sự thành công của các mô hình trồng cà phê, nuôi dúi không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho các hộ dân ở Chiềng Vàng mà còn tạo sức lan tỏa. Từ chỗ quen với phương thức sản xuất truyền thống, người dân đã thay đổi tư duy, mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, chủ động học hỏi kỹ thuật và phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa. Đây chính là nền tảng quan trọng để địa phương từng bước xây dựng vùng sản xuất hiệu quả, nâng cao thu nhập và hướng tới phát triển bền vững.

Dúi má đào cho hiệu quả kinh tế cao.

Chung sức xây dựng bản sáng, xanh, sạch, đẹp

Chiềng Vàng là điểm sáng trong thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” ở Nậm Ty. Ông Lường Văn Châu, Phó Trưởng bản Chiềng Vàng, cho biết: Ngay từ khi bản được xã lựa chọn xây dựng mô hình điểm, Ban quản lý bản đã tổ chức nhiều cuộc họp dân, tuyên truyền để người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa và tích cực tham gia.

Cổng chào bản Chiềng Vàng.

Để xây dựng bản Chiềng Vàng ngày càng sáng - xanh - sạch - đẹp, các tổ chức đoàn thể của xã đã phát huy vai trò nòng cốt trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân. Hội Nông dân hướng dẫn người dân vệ sinh nhà cửa, di chuyển chuồng trại chăn nuôi ra xa khu vực sinh hoạt, xây dựng nhà tiêu, nhà tắm hợp vệ sinh và xử lý chất thải chăn nuôi đúng quy định. Hội LHPN và Đoàn Thanh niên duy trì các hoạt động "Ngày Chủ nhật xanh", "Ngày thứ bảy tình nguyện", thường xuyên dọn vệ sinh đường bản, ngõ xóm, khơi thông cống rãnh, thu gom rác thải; góp phần tạo cảnh quan nông thôn khang trang, sạch đẹp.

Việc giữ gìn vệ sinh môi trường ở Chiềng Vàng được đưa vào hương ước, quy ước của bản và là một trong những tiêu chí bình xét danh hiệu gia đình văn hóa hằng năm. Nhờ đó, ý thức của người dân ngày càng được nâng cao, tạo sự chuyển biến rõ nét trong xây dựng nếp sống văn minh.

Chị Lường Thị Dung, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ bản Chiềng Vàng, cho biết: Qua tuyên truyền, vận động, bà con đều tích cực hưởng ứng. Định kỳ, các hộ dân cùng nhau vệ sinh đường nội bản, ngõ xóm, chăm sóc cây xanh, tuyến đường hoa. Từ nguồn kinh phí chi trả dịch vụ môi trường rừng và sự đóng góp của người dân, bản đã trồng 500m đường hoa, 100 cây xanh, xây dựng cổng chào và lắp đặt gần 100 bóng đèn năng lượng mặt trời dọc các tuyến đường nội bản với tổng kinh phí trên 150 triệu đồng.

Trong sân vườn nhiều hộ trồng cây cảnh làm đẹp khuân viên của gia đình.

Thực hiện chủ trương phát triển kinh tế gắn với xây dựng bản "sáng, xanh, sạch, đẹp", Chiềng Vàng tiếp tục vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương. Điều đáng ghi nhận không chỉ là những con số về diện tích hay thu nhập, mà còn là sự chuyển biến trong nhận thức của người dân. Từ chỗ trông chờ, ỷ lại, bà con đã chủ động tìm tòi, học hỏi, mạnh dạn áp dụng các mô hình sản xuất mới, chung sức xây dựng cảnh quan môi trường và gìn giữ nếp sống văn minh.

Vườn cây giống cà phê của người dân xã Chiềng Vàng.

Với sự quan tâm, đồng hành của cấp ủy, chính quyền địa phương và sự đồng lòng, đoàn kết của nhân dân, Chiềng Vàng đang từng bước xây dựng bản làng phát triển toàn diện, kinh tế khởi sắc, môi trường sáng, xanh, sạch, đẹp, góp phần nâng cao chất lượng đời sống và xây dựng nông thôn mới bền vững.