'Đòn bẩy' kích hoạt dòng vốn xã hội vào đổi mới sáng tạo
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, việc Thành phố Hồ Chí Minh chủ động thiết lập Quỹ đầu tư mạo hiểm là bước đi cần thiết. Không chỉ nhằm hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp, quỹ còn kỳ vọng trở thành 'đòn bẩy' kích hoạt dòng vốn xã hội vào các lĩnh vực đổi mới sáng tạo.

Thành phố Hồ Chí Minh vừa tổ chức ra mắt Quỹ đầu tư mạo hiểm (Ảnh VÕ LÊ)
Quỹ đầu tư mạo hiểm là mô hình tài chính hoàn toàn mới trên bình diện cả nước nói chung và với một đô thị tài chính năng động như Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, qua đó huy động và dẫn dắt hiệu quả các nguồn lực xã hội đồng hành cùng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của thành phố. Quỹ có vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách thành phố góp 40% (200 tỷ đồng), phần còn lại huy động từ các nhà đầu tư tư nhân, doanh nghiệp và tổ chức tài chính uy tín.
Từ vốn điều lệ 500 tỷ đồng, thành phố hướng tới quy mô gấp 10 lần với 5.000 tỷ đồng trong 10 năm, với nguyên tắc huy động nguồn lực xã hội chiếm tối thiểu 60% tổng kinh phí. Khi mỗi đồng vốn công có thể kéo theo nhiều đồng vốn tư, hiệu quả lan tỏa ắt hẳn sẽ tăng lên đáng kể. Đây là cách để giảm áp lực cho ngân sách, đồng thời tận dụng được kinh nghiệm, mạng lưới và khả năng thẩm định của khu vực tư nhân, một yếu tố mà khu vực công thường thiếu cho nên cần sự chia sẻ và bù đắp.
Có thể nói, việc thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm thể hiện quyết tâm hành động của thành phố trong việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, rào cản, giải phóng nguồn lực và cải cách cơ chế quản lý tài chính. Qua đó góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách và công cụ nhằm thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp của thành phố phát triển ngày càng mạnh mẽ, hiệu quả.
Trong bối cảnh thành phố định hướng trở thành trung tâm tài chính khu vực thì việc phát triển Quỹ đầu tư mạo hiểm cũng chính là mắt xích quan trọng kết nối giữa ý tưởng, công nghệ và thị trường; nhất là thu hút vốn chảy mạnh vào hệ sinh thái khởi nghiệp.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng, mục tiêu của quỹ rất cụ thể nhưng cần xác định rõ lĩnh vực ưu tiên, tránh dàn trải. Thành phố nên tập trung vào các ngành có lợi thế cạnh tranh và nhu cầu thị trường lớn như: Công nghệ tài chính, logistics thông minh, công nghệ đô thị (smart city), công nghệ môi trường-năng lượng sạch, y sinh.
Những lĩnh vực này gắn trực tiếp với chiến lược phát triển của đô thị lớn nhất cả nước, tạo ra hiệu ứng lan tỏa nhanh, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Cùng với đó, một tiêu chí hết sức quan trọng là xây dựng hệ sinh thái đi kèm, thay vì chỉ cấp vốn và kêu gọi rót vốn.
Một quỹ đầu tư mạo hiểm hiệu quả phải gắn với: Trung tâm ươm tạo và tăng tốc khởi nghiệp, mạng lưới cố vấn, kết nối thị trường và khách hàng thử nghiệm. Đồng thời một “phân khúc” đặc biệt quan trọng là quỹ cần liên kết với các trường đại học, viện nghiên cứu theo nguyên tắc “4 nhà”: Nhà nước-Đại học-Doanh nghiệp-Cộng đồng. Quan trọng hơn, cần tạo điều kiện để các doanh nghiệp khởi nghiệp được tiếp cận thị trường thật, thông qua các đơn đặt hàng công hoặc các dự án thử nghiệm trong đô thị.
Cuối cùng, để quỹ thật sự “dẫn dắt dòng vốn”, Nhà nước cần tạo tín hiệu chính sách mạnh mẽ và ổn định. Đó là minh bạch, nhất quán, bảo vệ nhà đầu tư,... bởi khi niềm tin thị trường được củng cố, quỹ chắc chắn sẽ trở thành “điểm neo” thu hút các dòng vốn lớn trong và ngoài nước.
Việc thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm không đơn thuần là thêm một nguồn vốn, một công cụ tài chính mới, mà còn là phép thử quan trọng đối với tư duy quản lý và năng lực cải cách thể chế. Nếu có hướng đi và cách tiếp cận đúng, đây sẽ là cơ hội để thành phố “đòn bẩy hóa” nguồn lực công, dẫn dắt dòng vốn và kích hoạt thị trường.











