'Đòn bẩy' quan trọng tạo động lực để đất nước phát triển nhanh, bền vững

Các đại biểu Quốc hội dự kỳ họp. Ảnh: quochoi.vn

Cách làm mới, quyết sách kịp thời

Ngày 24/8/2026, Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI bế mạc, hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra. Đây là kỳ họp được triệu tập trong thời điểm cả nước đang nỗ lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đẩy mạnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và triển khai những định hướng lớn sau Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Thực tiễn đó đòi hỏi Quốc hội sớm hoàn thiện những quy định pháp luật còn thiếu, đồng thời xử lý những vấn đề đang đặt ra trong quá trình tổ chức thực hiện.

Trong 17 ngày làm việc, Quốc hội đã thông qua 15 luật, 6 nghị quyết quy phạm pháp luật; cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật khác; xem xét, quyết định công tác nhân sự và 7 vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền. Với thời gian của một kỳ họp không thường lệ, đây là khối lượng công việc lớn, các đại biểu làm việc liên tục, kể cả thứ bảy, chủ nhật và nhiều thời điểm ngoài giờ. Tại các buổi thảo luận tổ có 2.680 ý kiến phát biểu; tại hội trường có 535 ý kiến tranh luận, đóng góp trực tiếp vào các nội dung được xem xét.

Hoạt động lập pháp tiếp tục có những cách làm mới. Việc ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong tổng hợp, phân tích, xử lý ý kiến giúp các cơ quan rút ngắn thời gian xử lý, đồng thời tiếp nhận và phân loại khối lượng lớn ý kiến của đại biểu.

Đối với lĩnh vực quân sự, quốc phòng, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng với 472/474 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, bằng 94,4% tổng số đại biểu Quốc hội. Luật có hiệu lực từ ngày 1/9/2026. Việc sửa đổi đồng thời các luật về Quốc phòng, Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Nghĩa vụ quân sự, Biên phòng Việt Nam, Dân quân tự vệ, Phòng thủ dân sự và một số lĩnh vực khác nhằm thể chế hóa chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật và không để phát sinh khoảng trống pháp lý.

Các nội dung được Quốc hội xem xét, quyết định tại kỳ họp tập trung vào những vấn đề đang cần tháo gỡ, từ thể chế, nguồn lực đến tổ chức thực hiện. Ngay từ phiên khai mạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nhấn mạnh yêu cầu thể chế và thực thi ngay các chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu của người dân, doanh nghiệp, “không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước”.

Từ quyết sách đến sức bật phát triển và năng lực thực thi

Cùng với việc hoàn thiện pháp luật, Quốc hội quyết định nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến hạ tầng, năng lượng và tổ chức không gian phát triển. Một trong những nội dung nổi bật là chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5-Vùng Thủ đô Hà Nội. Theo quyết nghị của Quốc hội, tuyến đường có chiều dài khoảng 349km, đi qua địa phận 7 tỉnh, thành phố, sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 288 nghìn tỷ đồng, dự kiến triển khai từ năm 2027 và phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035. Cùng với đó, Quốc hội quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng và tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.

Những quyết định trên tác động trực tiếp đến kết nối vùng, hạ tầng chiến lược và an ninh năng lượng. Vành đai 5-Vùng Thủ đô Hà Nội sẽ tạo thêm tuyến kết nối giữa các địa phương trong vùng, giảm áp lực cho khu vực trung tâm và mở ra các hành lang phát triển mới. Tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng kết nối khu vực biên giới phía Bắc với trung tâm kinh tế và hệ thống cảng biển. Các dự án năng lượng chiến lược cũng góp phần củng cố nền tảng bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững.

Quốc hội cũng phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa-xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 trên cơ sở tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia. Cách làm này nhằm giảm đầu mối, hạn chế phân tán nguồn lực và tập trung đầu tư cho những mục tiêu ưu tiên. Với khu vực biên giới, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi điều kiện phát triển còn nhiều khó khăn, việc tập trung nguồn lực có ý nghĩa quan trọng.

Một dấu mốc khác là Quốc hội thông qua các nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương. Các nghị quyết đều nhận được 100% số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Sau khi các nghị quyết có hiệu lực thi hành, cả nước sẽ có 9 thành phố trực thuộc Trung ương. Việc thành lập các thành phố mới kéo theo yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển, đổi mới mô hình quản trị đô thị và khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của từng địa phương.

Các quyết định của kỳ họp cũng gắn với 4 bước chuyển chiến lược được nêu tại Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, gồm: Nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng và bộ máy Nhà nước; quản trị thống nhất không gian phát triển, phát huy hiệu quả nguồn lực quốc gia; xác lập mô hình phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người; chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu, khả năng thích ứng và bảo vệ vững chắc đất nước.

Tại phiên bế mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương chủ động ban hành đầy đủ văn bản theo thẩm quyền và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để luật, nghị quyết được thi hành ngay từ khi có hiệu lực. Nội dung thuộc thẩm quyền của cấp nào thì cấp đó phải chủ động quyết định, chủ động làm, không trông chờ, đùn đẩy, “không được để người dân, doanh nghiệp phải chờ đợi”.

Nhìn lại kỳ họp, có thể thấy ba điểm đáng chú ý: Chính sách được ban hành nhanh hơn để đáp ứng những vấn đề cấp bách; tư duy lập pháp tiếp tục được đổi mới theo hướng phân cấp, phân quyền, tháo gỡ rào cản; nhiều quyết định về hạ tầng, năng lượng, đô thị, an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh được đưa ra cùng với việc hoàn thiện thể chế.

Kỳ họp đã khép lại, nhưng phần việc quan trọng nhất nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Những luật, nghị quyết được thông qua chỉ phát huy hiệu quả khi sớm đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến cụ thể tại từng ngành, từng địa phương. Thể chế được hoàn thiện, bộ máy vận hành hiệu quả, nguồn lực được khơi thông và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành được xác định rõ sẽ tạo thêm điều kiện để đất nước tăng tốc, phát triển nhanh, bền vững. Cùng với đó là yêu cầu củng cố tiềm lực quốc phòng, an ninh và thế trận bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Thu Minh (tổng hợp)