Dồn nguồn lực cho mục tiêu 1,14 triệu căn nhà ở xã hội

Ảnh minh họa: Thanh Xuân

Tại báo cáo “Kết quả thực hiện Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 – 2030, đề xuất điều chỉnh Đề án và giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê”, Bộ Xây dựng cho biết, ngày 12/1/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 07/NQ-CP về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026 – 2030. Qua đó, chỉ tiêu của Đề án được điều chỉnh từ 1.062.200 căn lên 1.140.600 căn.

CẢ NƯỚC CÓ 875 DỰ ÁN NHÀ Ở XÃ HỘI ĐANG TRIỂN KHAI

Về kết quả phát triển nhà ở xã hội, lũy kế đến nay, cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 773.457 căn, tổng mức đầu tư khoảng 637.019 tỷ đồng. Trong đó, 289 dự án đã hoàn thành, quy mô 197.805 căn, tổng mức đầu tư 162.912 tỷ đồng; 270 dự án đã khởi công xây dựng, đang triển khai với quy mô 270.409 căn, tổng mức đầu tư 222.709 tỷ đồng; 316 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô 305.243 căn, tổng mức đầu tư 251.938 tỷ đồng.

Theo Bộ Xây dựng, số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư đến nay đạt 77% so với chỉ tiêu đặt ra tại Đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội. Đáng chú ý, qua theo dõi, một số địa phương có kết quả thực hiện tốt như: TP. Hải Phòng, TP. Đà Nẵng, Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Khánh Hòa, Cà Mau…

Bên cạnh đó, đối với nhà ở cho thuê, cả nước có 205.074 căn nhà ở cho thuê thuộc tài sản công, bao gồm: 13.450 căn nhà ở xã hội; 78.476 căn nhà ở công vụ; 64.808 phòng ký túc xá sinh viên; 14.297 căn nhà ở phục vụ tái định cư; 30.957 căn nhà ở cũ thuộc tài sản công; 3.086 căn nhà ở thuộc tài sản công khác.

Để tạo thêm cơ sở cho việc triển khai các dự án, công tác quy hoạch, bố trí quỹ đất cũng được chú trọng. Theo báo cáo tổng hợp từ địa phương, cả nước đã quy hoạch khoảng 1.986 vị trí với quy mô 10.279 ha đất làm nhà ở xã hội. Trong đó, 944 quỹ đất độc lập tương ứng 6.047 ha; 837 quỹ đất 20% trong dự án nhà ở thương mại, tương ứng 3.174 ha; 123 quỹ đất lực lượng vũ trang nhân dân, tương ứng 475 ha; 82 quỹ đất nhà lưu trú công nhân, tương ứng 583 ha.

Bộ Xây dựng đánh giá hầu hết các địa phương đều đã quy hoạch quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội. Nhiều địa phương còn quan tâm, dành quỹ đất nhà ở xã hội tại những vị trí thuận lợi, gần trung tâm đô thị, khu công nghiệp, đảm bảo đáp ứng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Điển hình là Đồng Nai (1.723 ha), TP. Hồ Chí Minh (1.740 ha), TP. Hà Nội (1.555 ha), Bắc Ninh (754 ha), Tây Ninh (570 ha), Quảng Ngãi (461 ha)....

NGUỒN VỐN ƯU ĐÃI TIẾP TỤC ĐƯỢC MỞ RỘNG 

Tuy nhiên, nhằm thúc đẩy chương trình nhà ở, ngoài việc chuẩn bị quỹ đất và triển khai dự án, nguồn lực tài chính cũng được quan tâm bố trí. Cụ thể, về bố trí nguồn vốn ngân sách cho Ngân hàng Chính sách xã hội để thực hiện chính sách hỗ trợ, cho vay phát triển nhà ở xã hội, đến ngày 31/5/2026, tổng nguồn vốn chương trình cho vay nhà ở xã hội tại Ngân hàng Chính sách xã hội đạt 25.054 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn ngân sách nhà nước cấp là 7.380 tỷ đồng; nguồn vốn Ngân hàng Chính sách xã hội huy động là 7.380 tỷ đồng; nguồn vốn thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội là 7.698 tỷ đồng; nguồn vốn nhận ủy thác từ ngân sách địa phương là 2.596 tỷ đồng...

Thực tế, tính tới ngày 31/5/2026, Ngân hàng Chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn. Trong đó, có 20.813 trường hợp mua, thuê mua nhà ở xã hội và 48.391 trường hợp xây dựng, cải tạo nhà ở. Tổng dư nợ chương trình cho vay nhà ở xã hội đạt 22.919 tỷ đồng, tăng 2.363 tỷ đồng so với năm 2025, với 56.982 khách hàng đang còn dư nợ.

Về Quỹ nhà ở quốc gia, nhằm tạo nguồn vốn bền vững, dài hạn cho phát triển nhà ở xã hội, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội; Chính phủ ban hành Nghị định số 302/2025/NĐ-CP ngày 19/11/2025 quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia.

Theo đó, Quỹ nhà ở quốc gia là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách được thành lập để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội; tạo lập nhà ở xã hội để cho thuê, nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuê. Đến nay có 25/34 địa phương hoàn thành việc thành lập Quỹ nhà ở; 9 địa phương đang hoàn thiện các thủ tục giao quỹ tài chính hiện có trên địa bàn thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Quỹ nhà ở địa phương.

Về việc cấp bù lãi suất và mở rộng chương trình cho vay ưu đãi nhà ở xã hội: Theo Nghị quyết 33/NQ-CP, 4 ngân hàng thương mại nhà nước (Agribank, BIDV, Vietcombank và Vietinbank) là các ngân hàng thương mại chủ lực triển khai Chương trình với quy mô là 120.000 tỷ đồng (mỗi ngân hàng thương mại 30.000 tỷ đồng).

Trong quá trình thực hiện, Chương trình đã khuyến khích các ngân hàng thương mại cổ phần khác nghiên cứu, cân đối nguồn lực để tham gia chương trình nhằm hưởng ứng chủ trương của Đảng, Nhà nước trong phát triển nhà ở xã hội. Hiện nay, ngoài 4 ngân hàng thương mại nhà nước thì có thêm 5 ngân hàng thương mại cổ phần là MBbank, Techcombank, VPbank, TPbank và HDbank đăng ký tham gia Chương trình với số tiền là 5.000 tỷ đồng/ngân hàng, nâng tổng quy mô đăng ký lên 145.000 tỷ đồng. Lãi suất hiện nay là 6,1%/năm đối với chủ đầu tư, và 5,6%/năm đối với người mua nhà, mức lãi suất đã giảm 2,6% so với thời điểm ban đầu công bố. Đến ngày 30/4/2026, doanh số giải ngân của Chương trình đạt 11.300 tỷ đồng; dư nợ của Chương trình đạt 9.315 tỷ đồng.