'Dọn ổ xanh đón đại bàng'

Lào Cai bước vào năm mới với tâm thế chủ động, tự tin và nhiều kỳ vọng. Sau nhiều năm kiên trì chuẩn bị hạ tầng, nguồn lực và cơ chế, tỉnh đang từng bước hình thành các điều kiện thuận lợi để tăng tốc thu hút đầu tư, nhất là các dự án quy mô lớn, công nghệ cao. Chiến lược “dọn ổ xanh đón đại bàng” được tỉnh triển khai bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, nhằm tạo động lực mới cho phát triển kinh tế theo hướng ổn định và bền vững.

Những năm qua, công tác quy hoạch phát triển không gian công nghiệp, đầu tư kết cấu hạ tầng đến hoàn thiện cơ chế, chính sách và cải thiện môi trường đầu tư được triển khai đồng bộ. Đây là quá trình chuẩn bị bền bỉ nhưng mang ý nghĩa quyết định, làm tiền đề để Lào Cai từng bước đón nhận làn sóng đầu tư mới trong tương lai.

Giai đoạn 2021 - 2025, dù chịu tác động của nhiều yếu tố bất lợi, công tác quy hoạch và phát triển hạ tầng khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh vẫn đạt được những kết quả quan trọng. Hệ thống khu, cụm công nghiệp từng bước được hình thành theo hướng tập trung, tạo không gian sản xuất ổn định, hạn chế tình trạng sản xuất phân tán, xen kẽ trong khu dân cư. Đến nay, toàn tỉnh có 7 khu công nghiệp với tổng diện tích quy hoạch hơn 2.140 ha và 22 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 860 ha. Mạng lưới này không chỉ tạo thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước, kiểm soát môi trường, mà còn là điều kiện quan trọng để thu hút các dự án đầu tư có quy mô, công nghệ và giá trị gia tăng cao.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh trong các khu, cụm công nghiệp ngày càng ổn định, đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của tỉnh. Tổng vốn đăng ký đầu tư vào các khu công nghiệp đạt trên 37.000 tỷ đồng. Trong đó, hơn 970 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước được dành cho đầu tư các hạng mục hạ tầng thiết yếu. Đã có 230 dự án đầu tư trong các khu công nghiệp với 175 dự án đã đi vào hoạt động, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất công nghiệp và tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động.

Nổi bật là Khu Công nghiệp Tằng Loỏng - khu công nghiệp trọng điểm, giữ vai trò hạt nhân trong phát triển công nghiệp của tỉnh. Với hệ thống hạ tầng kỹ thuật tương đối đồng bộ, Tằng Loỏng đã hình thành trung tâm sản xuất công nghiệp chuyên ngành luyện kim, hóa chất quy mô lớn, chiếm hơn 70% giá trị sản xuất công nghiệp của toàn bộ các khu công nghiệp trên địa bàn. Đây cũng là khu vực được tỉnh lựa chọn để từng bước triển khai mô hình khu công nghiệp sinh thái, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường.

Cùng với các khu công nghiệp, hệ thống cụm công nghiệp tiếp tục phát huy vai trò quan trọng trong phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và làng nghề tại địa phương. Đến nay, trong các cụm công nghiệp đã có 233 dự án được triển khai, trong đó có 198 dự án đi vào hoạt động. Thực tế cho thấy mô hình cụm công nghiệp phù hợp với điều kiện của Lào Cai, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân, nhất là ở khu vực nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc phát triển khu, cụm công nghiệp được xác định là nhiệm vụ lâu dài, có tính chiến lược. Ông Hoàng Chí Hiền - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh cho biết: “Lào Cai không phát triển công nghiệp bằng mọi giá mà chú trọng lựa chọn ngành nghề phù hợp với thế mạnh của địa phương, gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Các khu, cụm công nghiệp được quy hoạch nhằm từng bước hình thành chuỗi giá trị, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm và tạo việc làm ổn định cho người lao động”.

Quan điểm này tiếp tục được cụ thể hóa trong giai đoạn tới, khi tỉnh tập trung tạo quỹ đất sạch, bảo đảm điều kiện sẵn sàng cho các dự án đầu tư. Năm 2026, Lào Cai phấn đấu tạo lập tối thiểu 500 ha mặt bằng sạch đất công nghiệp. Đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm đón đầu làn sóng đầu tư mới và nâng cao sức cạnh tranh của môi trường đầu tư.

Song hành với phát triển hạ tầng công nghiệp, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài được Lào Cai xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Hiện nay, toàn tỉnh có 67 dự án FDI đang hoạt động với tổng vốn đăng ký hơn 1,08 tỷ USD. Các dự án này tập trung vào các lĩnh vực công nghiệp, thương mại, dịch vụ và du lịch, từng bước tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Năm 2025, doanh thu của các doanh nghiệp FDI trên địa bàn tỉnh ước đạt hơn 100 triệu USD, nộp ngân sách khoảng 22,6 triệu USD, đồng thời giải quyết việc làm cho khoảng 7.700 lao động. Dù quy mô FDI chưa lớn so với tiềm năng, song khu vực này đang dần khẳng định vai trò trong bổ sung nguồn lực cho phát triển kinh tế, nâng cao trình độ quản trị và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

Chia sẻ về định hướng thu hút đầu tư, ông Đỗ Đức Minh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Tài chính cho biết, tỉnh nhất quán quan điểm thu hút đầu tư có chọn lọc, coi trọng chất lượng, hiệu quả và tính bền vững làm tiêu chí xuyên suốt. Theo ông Đỗ Đức Minh, công tác tham mưu, xây dựng cơ chế, chính sách tài chính được triển khai theo hướng công khai, minh bạch, ổn định, bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật. Qua đó, góp phần tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho doanh nghiệp. Đây là cơ sở quan trọng để các nhà đầu tư yên tâm lựa chọn Lào Cai là điểm đến lâu dài, bền vững.

Trong những năm qua, công tác quản lý, điều hành ngân sách và bố trí vốn đầu tư công của tỉnh được thực hiện theo hướng tập trung, có trọng tâm, ưu tiên cho các dự án hạ tầng giao thông, khu công nghiệp và phát triển quỹ đất. Riêng năm 2025, tổng vốn đầu tư công của tỉnh đạt hơn 15.000 tỷ đồng với tỷ lệ giải ngân đạt cao. Nguồn lực này góp phần tạo mặt bằng sản xuất, giảm chi phí đầu vào và rút ngắn thời gian triển khai dự án cho các nhà đầu tư.

Bên cạnh thu hút, tỉnh cũng chú trọng công tác thẩm định, giám sát và đánh giá hiệu quả các dự án FDI. Những dự án chậm tiến độ, sử dụng công nghệ lạc hậu hoặc tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường đều được rà soát, xử lý theo quy định, nhằm bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai và giữ vững môi trường sinh thái.

Lào Cai đặt mục tiêu đến năm 2030 trên địa bàn sẽ có 19 khu công nghiệp cùng khoảng 5.798 ha và 50 cụm công nghiệp với gần 2.648 ha. Phấn đấu 100% khu công nghiệp được trang bị hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn, đồng thời từng bước xây dựng mô hình khu công nghiệp sinh thái, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế bền vững. Song song với đó, nhiều dự án hạ tầng giao thông chiến lược đang được triển khai như mở rộng tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, phát triển hệ thống hàng không, cùng với hoàn thiện khu hợp tác qua biên giới, cửa khẩu thông minh và logistics... Khi các công trình, dự án đi vào khai thác, Lào Cai sẽ có điều kiện thuận lợi để tăng cường kết nối vùng, giảm chi phí vận chuyển và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương, đồng thời hướng tới xây dựng Lào Cai trở thành cực tăng trưởng và trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế.

Những điều kiện phát triển đã được chuẩn bị bài bản từ hạ tầng, cơ chế đến nguồn lực con người chính là cơ sở để Lào Cai tiếp tục thu hút các nhà đầu tư có tiềm lực, công nghệ và tầm nhìn dài hạn. Trên chặng đường phía trước, chiến lược “dọn ổ xanh đón đại bàng” không chỉ là định hướng, mà đang từng bước hiện thực hóa, góp phần đưa Lào Cai bước vào giai đoạn phát triển mới

Đinh Viết Vinh