Đồng bào Chơro ở Xuân Thành giữ gìn văn hóa truyền thống
Mỗi tối, tùy theo lịch học mà em Thổ Minh Thy (dân tộc Chơro, xã Xuân Thành, đang học lớp 9) cùng bạn bè đến nhà văn hóa ấp hay nhà người cao tuổi trong vùng để học tiếng dân tộc, học múa và ngoại ngữ…

Thanh thiếu niên Chơro ở ấp Tân Hưng, xã Xuân Thành học múa truyền thống tại Nhà văn hóa ấp. Ảnh: Văn Truyên
Những lớp học này do người cao tuổi, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, Ban Công tác ấp Tân Hưng (xã Xuân Thành) phối hợp thực hiện nhằm góp phần giúp đồng bào Chơro giữ gìn tiếng nói, văn hóa truyền thống.
Những lớp học cộng đồng
Người Chơro có tiếng nói nhưng không có chữ viết riêng. Bên cạnh số ít gia đình sống thành cụm dân cư, nhiều hộ Chơro tại xã Xuân Thành sống phân tán, xen kẽ ở nhiều khu dân cư cùng các dân tộc anh em khác.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Nữ, người có uy tín trong đồng bào dân tộc Chơro tỉnh Đồng Nai, nhằm kết nối cộng đồng, đồng bào Chơro tại xã Xuân Thành cùng ban công tác các ấp đã tổ chức các lớp dạy ngôn ngữ, múa truyền thống, đánh cồng chiêng, cách phân biệt và mặc trang phục truyền thống Chơro đúng cách… cho mọi người, nhất là thanh thiếu niên trong cộng đồng.
Cũng theo bà Hồng Nữ, trước khi những lớp này diễn ra, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, ban ấp đã gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh để nêu rõ mục đích, ý nghĩa và lợi ích khi tham gia sinh hoạt đối với cá nhân, gia đình cũng như cộng đồng. Sau đó, thành viên tổ chức lớp học có nhiều cuộc trò chuyện với thanh thiếu niên để biết các em thích học loại hình văn hóa nào, đã có trang phục truyền thống hay chưa để vận động may đo cho từng em… Nhờ sự chủ động này mà gần 3 năm qua, những lớp học múa, dạy ngôn ngữ vừa trở thành nơi sinh hoạt lành mạnh, góp phần xây dựng lớp kế cận trong bảo tồn, giữ gìn văn hóa Chơro.
Em Nguyễn Thị Phương Nghi (dân tộc Chơro, đang là học sinh lớp 10) cho hay: Cách đây 3 năm, em tham gia lớp học múa do người có uy tín trong cộng đồng, ban ấp tổ chức. Càng tập lâu, em càng thấy những điệu múa dân tộc mình tuy đơn giản nhưng rất đẹp. Trong quá trình tập, em đã rủ thêm các bạn trong xóm cùng tham gia. Những lần ở trường có hoạt động văn nghệ, những học sinh dân tộc Chơro lại tập hợp, đóng góp một tiết mục văn nghệ truyền thống của dân tộc mình để trình diễn trước toàn trường.
Còn em Trần Thị Kim Tuyền (dân tộc Chơro, xã Xuân Thành, đang học lớp 7) cho biết: Ngoài học múa, mỗi cuối tuần, em cùng những bạn trong xóm tập trung lại để học phát âm sao cho đúng tiếng nói Chơro. “Khi đến lớp, em mới thấy mình vẫn còn phát âm tiếng Chơro chưa đúng. Em được uốn nắn lại cách nói chuyện để mình hiểu đúng, rõ tiếng Chơro và để góp phần giữ gìn tiếng nói của dân tộc mình. Với những từ mới học, em ghi phiên âm bằng tiếng Việt để luyện hàng ngày cho dễ nhớ.
Để thanh thiếu niên Chơro tích cực học và giữ gìn văn hóa truyền thống, mỗi khi ấp, xã tổ chức hoạt động lễ, Tết, ngày kỷ niệm, ban ấp đều kết nối để đội múa, đội cồng chiêng của người dân tộc Chơro ở xã Xuân Thành đều có tiết mục biểu diễn trên sân khấu. Điều này vừa giúp thanh thiếu niên và đồng bào Chơro có thêm động lực vừa là hình thức lan tỏa nét đẹp văn hóa khu dân cư ở ấp Tân Hưng cũng như xã Xuân Thành đến với mọi người.
Bà LÊ THỊ DUNG, Trưởng ấp Tân Hưng, xã Xuân Thành
Trang bị ngoại ngữ cho con em đồng bào Chơro
Bên cạnh các lớp học múa, học ngôn ngữ Chơro, thanh thiếu niên dân tộc thiểu số tại xã Xuân Thành còn được tham gia vào các lớp học tiếng Anh miễn phí do người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số cùng ban ấp Tân Hưng phối hợp thực hiện.
Bà Nguyễn Thị Hồng Nữ là giáo viên dạy tiếng Anh tại địa phương. Khi tổ chức lớp, bà trực tiếp đứng lớp nên không mất chi phí để duy trì lớp học. Các em đến lớp thuộc nhiều lứa tuổi nhưng đều có mong muốn nghe - nói - đọc - viết được tiếng Anh. Từ đó, các em siêng học, cha mẹ cũng tạo điều kiện cho con em đến lớp.
Em Nguyễn Thị Kim Uyên (dân tộc Chơro, xã Xuân Thành, hiện là học sinh lớp 7) chia sẻ: Em theo lớp học tiếng Anh ở ấp đã một thời gian dài, giúp em phát âm tiếng Anh, biết vận dụng ngữ pháp chuẩn hơn, trợ giúp việc học tiếng Anh chính khóa trên lớp nhiều.
Song song đó, thông qua những lớp dạy ngoại ngữ, dạy múa, thanh thiếu niên trong cộng đồng người Chơro ở xã Xuân Thành còn được hướng dẫn một số kỹ năng mềm liên quan đến giao tiếp hàng ngày, xử lý một số tình huống thường gặp trong cuộc sống, trong đó có những mâu thuẫn phát sinh giữa bạn học, những quy tắc an toàn khi tham gia giao thông…
Theo bà Lê Thị Dung, Trưởng ấp Tân Hưng, xã Xuân Thành, khi tổ chức lớp dạy tiếng Anh cũng như những kiến thức bổ ích trong cuộc sống, mọi người đều mong các em thanh thiếu niên trong vùng, nhất là con em đồng bào dân tộc thiểu số học tốt, tự tin trong giao tiếp. Từ đó, các em có thêm nhiều cơ hội về việc làm trong tương lai để trước hết là tự lo cho bản thân, có cuộc sống ổn định hơn thế hệ trước, góp phần làm thay đổi bộ mặt khu dân cư theo hướng tích cực.











