Đồng bào xã vùng sâu Quảng Hòa thoát nghèo nhờ nghề 'ăn cơm đứng'

Toàn xã Quảng Hòa hiện có khoảng 45 ha đất trồng cây dâu

Từ mô hình nhỏ lẻ đến sản xuất tập thể

Trước năm 2022, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã có nhiều địa bàn phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm và đạt hiệu quả kinh tế rõ rệt. Nhận thấy tiềm năng của mô hình này, Hội Nông dân xã Quảng Hòa đã đứng ra vận động, hỗ trợ người dân liên kết sản xuất.

Năm 2022, 49 hộ dân tại thôn 7 được hỗ trợ thành lập Tổ hợp tác trồng dâu nuôi tằm, với diện tích ban đầu khoảng 20 ha. Việc liên kết thành tổ hợp tác không chỉ giúp người dân có điều kiện trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật mà còn tạo sự chủ động trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.

Từ hiệu quả ban đầu, mô hình nhanh chóng được nhân rộng. Đến nay, toàn xã Quảng Hòa đã phát triển lên 4 tổ hợp tác với 120 hộ dân tham gia, tổng diện tích trồng dâu đạt khoảng 45 ha. Đây là bước chuyển mình quan trọng, từ sản xuất nhỏ lẻ sang hướng liên kết tập thể, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững.

Một trong những yếu tố khiến nghề trồng dâu nuôi tằm được người dân đón nhận là khả năng mang lại thu nhập ổn định, thời gian quay vòng vốn nhanh.

Trung bình mỗi tháng, mỗi hộ nuôi từ 1 hộp tằm. Sau khoảng 15 ngày, tằm cho thu hoạch khoảng 60 kg kén. Với giá bán hiện nay dao động từ 230.000 – 240.000 đồng/kg, mỗi hộ có thể thu về từ 12 triệu đồng cho mỗi chu kỳ nuôi.

Theo ông Hà Văn Độ, Trưởng thôn 7, xã Quảng Hòa và cũng là một tổ viên trồng dâu nuôi tằm thì nghề nuôi tằm khá đơn giản, không đòi hỏi nhiều công sức. Mỗi ngày, người nuôi chỉ cần cho tằm ăn hai lần vào buổi sáng và chiều. Sau nửa tháng là có thể thu hoạch kén và bán là có tiền ngay.

Nhờ nguồn thu ổn định này, nhiều hộ dân đã từng bước cải thiện đời sống, có điều kiện đầu tư sản xuất và chăm lo cho gia đình. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình trồng dâu nuôi tằm còn phù hợp với điều kiện tự nhiên và tập quán sản xuất của người dân địa phương.

Nông dân thôn 7 tận dụng đất có nhiều đá, đất ven lòng hồ thủy điện Buôn Tuar Sa để trồng dâu nuôi tằm

Chị Đàm Bích Vân, một hộ nuôi tằm tại thôn 6 cho biết, cây dâu rất dễ trồng, dễ sống, kể cả trên những vùng đất xấu, bạc màu. Điều này giúp chúng tôi có thể tận dụng tối đa diện tích đất trống, đất ven bờ ruộng, đất ven lồng hồ thủy điện Buôn Tua Srah hay những khu vực trước đây canh tác kém hiệu quả để trồng dâu nuôi tằm.

Việc tận dụng đất đai và lao động nhàn rỗi không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo việc làm tại chỗ, hạn chế tình trạng lao động di cư, góp phần ổn định đời sống nông thôn.

Anh Hoàng Văn Quý, dân tộc Tày, tổ viên nuôi tằm ở thôn 8, thường xuyên kiểm tra, phòng bệnh cho tằm

Anh Hoàng Văn Quý, dân tộc Tày một tổ viên nuôi tằm ở thôn 8 cho biết thêm: “Gia đình tôi có 7 ha đất trồng cây dâu tằm. Thời điểm cây dâu lên tốt, gia đình tôi nuôi từ 3-4 hộp tằm, tạo việc làm cho 2-3 lao động địa phương, trả công lao động 300.000 đồng/người/ngày.

Các tổ viên chia sẻ cho nhau về kinh nghiệm nuôi tằm

Hướng tới hợp tác xã

Hiện nay, các tổ hợp tác trồng dâu nuôi tằm trên địa bàn xã Quảng Hòa đang từng bước hoàn thiện mô hình hoạt động. Dưới sự hướng dẫn của Hội Nông dân xã, các tổ đang làm thủ tục để tiến tới thành lập Hợp tác xã Dâu – Tằm – Tơ.

Việc thành lập hợp tác xã được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong tổ chức sản xuất. Khi đó, các hộ dân sẽ có điều kiện tiếp cận tốt hơn với nguồn vốn, khoa học kỹ thuật, đồng thời xây dựng được chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm.

Đây cũng là hướng đi phù hợp nhằm nâng cao giá trị kén tằm, hướng tới phát triển ngành Dâu tằm tơ theo hướng bền vững, gắn với thị trường.

Các tổ viên tổ hợp tác nuôi tằm thôn 7 giúp đỡ nhau thu hoạch kén tằm

Giảm nghèo nhờ trồng dâu nuôi tằm

Thực tế cho thấy, sau 3–4 năm gắn bó với nghề trồng dâu nuôi tằm, nhiều hộ dân tại xã Quảng Hòa đã có sự thay đổi rõ rệt về đời sống. Từ những căn nhà tạm bợ, nay nhiều gia đình đã xây dựng được nhà cửa kiên cố, mua sắm thêm phương tiện sinh hoạt và đầu tư cho con cái học hành.

Nhờ trồng 3 sào dâu nuôi tằm kết hợp với tiền tiết kiệm từ trồng cà phê, anh Nông Văn Bình đã xây được nhà cửa kiên cố

Bà Nguyễn Thị Ngoan, Chủ tịch Hội Nông dân xã Quảng Hòa khẳng định: “Cây dâu tằm phù hợp với khí hậu, đất đai của xã Quảng Hòa. Trồng dâu nuôi tằm là cách làm hay để giúp người dân xóa đói nghèo, giảm nghèo, nhất là các hộ đồng bào dân tộc thiểu số di cư từ phía Bắc vào. Nhờ mô hình này, nhiều hộ dân đã vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống”.

Không chỉ mang lại thu nhập, mô hình còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân, từ manh mún, nhỏ lẻ sang liên kết, hợp tác. Đây là yếu tố quan trọng để phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.

Với những kết quả đạt được, mô hình trồng dâu nuôi tằm tại xã Quảng Hòa đang mở ra hướng đi mới cho phát triển kinh tế nông nghiệp. Việc tận dụng đất đai, lao động, kết hợp với tổ chức sản xuất hợp lý đã tạo nên hiệu quả rõ rệt.

Từ những luống dâu xanh mướt trên vùng đất còn nhiều khó khăn, người dân vùng sâu Quảng Hòa đang từng bước xây dựng cuộc sống ấm no, bền vững. Mô hình trồng dâu nuôi tằm không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là minh chứng sinh động cho sự đổi mới trong tư duy sản xuất và khát vọng vươn lên của người dân nơi đây.

A Trư