Đồng bộ các giải pháp giảm thiểu rác thải nhựa

 Thu gom rác thải trên đầm phá Tam Giang, phát triển du lịch xanh ở Đan Điền.

Những điểm sáng

Từ sự hỗ trợ ban đầu của Dự án “Huế - Đô thị giảm nhựa ở miền Trung Việt Nam” (Dự án TVA), UBND xã Đan Điền từng bước triển khai hiệu quả giảm rác thải nhựa trong cộng đồng, tạo nên những chuyển biến rõ nét trong công tác bảo vệ môi trường, phân loại rác tại nguồn (PLRTN) và phát triển du lịch xanh trên địa bàn.

Ông Phạm Công Phước, Phó Chủ tịch UBND xã Đan Điền cho biết, triển khai từ tháng 7/2025, chương trình giảm nhựa tập trung vào ba mục tiêu chính, gồm nâng cao nhận thức cộng đồng về phân loại rác và giảm thiểu chất thải nhựa, cải thiện năng lực quản lý chất thải rắn từ nguồn đến bãi chôn lấp, đồng thời phát triển mô hình du lịch xanh cộng đồng bền vững.

Để cụ thể hóa các mục tiêu, địa phương tiếp nhận và đưa vào vận hành hệ thống trang thiết bị đồng bộ trên địa bàn. Xã trang bị 17 bộ thùng (loại 3 ngăn) PLRTN, 8 thùng rác 2 ngăn, 8 thùng rác dung tích 660 lít cùng 84 thùng chuyên dụng thu gom vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật. Bên cạnh đó, 7 camera giám sát, 15 biển báo cấm đổ rác và 10 pa-no truyền thông về phân loại rác và giảm nhựa cũng được lắp đặt tại các khu vực trọng điểm.

Song song với việc trang bị cơ sở vật chất, công tác đào tạo chuyên môn cũng được triển khai với 1 lớp tập huấn sản xuất và ứng dụng vi sinh bản địa (IMO) xử lý rác hữu cơ cho 60 cán bộ Hội Phụ nữ và Đoàn Thanh niên. Từ sự hỗ trợ ban đầu của dự án, xã tổ chức 3 lớp tập huấn trực tiếp cho 150 người thuộc lực lượng nòng cốt và 10 buổi truyền thông lồng ghép tại khu dân cư, lan tỏa kiến thức tới hơn 300 hộ gia đình.

Các đoàn thể xã Đan Điền ra quân thu gom rác thải trên đầm phá Tam Giang. 

Một trong những “điểm sáng” về vệ sinh môi trường tại xã Đan Điền là địa phương đã tập trung xử lý các điểm nóng rác thải. Hoạt động này đạt được nhiều kết quả ấn tượng nhờ sự chủ động hưởng ứng của người dân cũng như sự vào cuộc của các đoàn thể. Phong trào đã thu hút hơn 2.000 lượt người tham gia thông qua 10 đợt ra quân “Chủ nhật xanh”, thu gom trên 2 tấn rác thải với tỷ lệ nhựa chiếm từ 5% đến 10%. Thông qua 3 đợt ra quân huy động máy xúc, địa phương xử lý triệt để hơn 10 tấn rác tại các điểm nóng phát sinh, đồng thời bảo đảm công tác dọn dẹp vệ sinh môi trường kịp thời sau đợt lũ lụt.

Theo ông Phạm Công Phước, thời gian qua, việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng xử lý rác cũng được chú trọng. Đối với điểm xử lý cuối cùng tại Bãi chôn lấp Quảng Lợi, dự án đã triển khai giải pháp quy hoạch và cải tạo toàn diện. Toàn bộ 20.000m3 rác thải được thu gom gọn gàng vào 50% diện tích bãi để giải phóng không gian cho ô chôn lấp mới, kết hợp phủ bạt cách ly 11.000m2 ô chôn lấp nhằm ngăn chặn rác phát tán. Công trình cũng hoàn thiện hệ thống rãnh thoát nước mưa ngoại vi, hệ thống thu gom khí thải chuyên dụng và áp dụng cơ chế sinh học xử lý nước rỉ rác qua việc gia cố hố ga, gia cố taluy hồ sinh học, nạo vét 0,5m bùn thực bì và trồng cây thủy sinh bản địa để lọc nước tự nhiên.

Trên lĩnh vực phát triển kinh tế gắn với môi trường, điểm du lịch cộng đồng giảm nhựa Ngư Mỹ Thạnh - Cồn Tộc vận hành từ đầu năm 2025 với 8 cơ sở kinh doanh dịch vụ cam kết áp dụng các biện pháp giảm thiểu rác thải nhựa. Hơn 500m2 tranh tường bích họa tại Cự Lạc và Ngư Mỹ Thạnh sau khi hoàn thiện, truyền tải thông điệp bảo vệ môi trường trực quan đến cộng đồng và khách du lịch. Ngoài ra, máy thu gom bèo do dự án tài trợ hỗ trợ vớt bèo lục bình và rác thải nhựa trên các tuyến sông hói, khơi thông dòng chảy, nâng cao chất lượng nguồn nước và giảm thiểu nguy cơ thất thoát chất thải rắn ra hệ thống đầm phá.

Tương tự, từ mô hình ban đầu gồm 6 cơ sở du lịch dịch vụ tại đầm Chuồn (phường Mỹ Thượng) cam kết thực hành các giải pháp giảm nhựa trong hoạt động kinh doanh, đến nay mô hình điểm sinh thái đầm Chuồn đã đạt được mục tiêu giảm 50% sản phẩm nhựa dùng một lần trong hoạt động du lịch bị thất thoát ra môi trường. 100% cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch và các đối tác liên quan được tập huấn, nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi về giảm rác thải nhựa. UBND phường Mỹ Thượng kỳ vọng đến năm 2028 sẽ xây dựng đầm Chuồn thành điểm du lịch sinh thái không rác thải nhựa, góp phần bảo vệ và gìn giữ cảnh quan đặc sắc của hệ thống đầm phá Tam Giang - Cầu Hai.

Nhiều giải pháp đồng bộ

Theo UBND TP. Huế, ô nhiễm nhựa vẫn đang trở thành một trong những thách thức lớn ở các địa phương. Việc lạm dụng sản phẩm nhựa, nhất là túi ni lông, bao bì nhựa khó phân hủy, sản phẩm nhựa sử dụng một lần đã và đang để lại những hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường.

Nhằm tiếp tục lan tỏa các phong trào, tháng 7/2026, UBND TP. Huế đã ban hành Chỉ thị số 23/CT-UBND về việc tăng cường quản lý, tái sử dụng, tái chế, xử lý và giảm thiểu bao bì nhựa khó phân hủy sinh học cùng chất thải nhựa trên địa bàn. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm giải quyết triệt để bài toán ô nhiễm nhựa, tiếp nối và nâng cao hiệu quả của các phong trào môi trường mang tính thương hiệu của địa phương.

Giảm thiểu rác thải nhựa, phát triển du lịch xanh ở Đan Điền. 

Một trong những điểm nhấn quan trọng của chỉ thị là yêu cầu mang tính tiên phong đối với các cơ quan hành chính Nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập. Theo đó, các đơn vị này phải gương mẫu tuyệt đối không sử dụng nước uống đóng chai nhựa dùng một lần trong các cuộc họp, hội nghị, hội thảo và hoạt động công vụ. Đồng thời, các cơ quan cần hạn chế tối đa việc dùng cốc nhựa, ống hút nhựa, hộp xốp và ưu tiên chuyển sang các sản phẩm, vật liệu thân thiện với môi trường có khả năng tái sử dụng.

Đối với khu vực thương mại và dịch vụ, UBND thành phố chỉ đạo Sở Công Thương cùng chính quyền các xã, phường đẩy mạnh vận động hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, chợ dân sinh và các cửa hàng tiện lợi xây dựng lộ trình ngừng phát miễn phí cũng như tiến tới không kinh doanh, không sử dụng túi ni lông khó phân hủy và đồ nhựa dùng một lần. Mục tiêu chung hướng tới việc chấm dứt việc sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm nhựa sử dụng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học đến sau ngày 31/12/2030 theo lộ trình quy định của Chính phủ.

Bên cạnh lĩnh vực thương mại, ngành du lịch và văn hóa - thể thao thành phố được giao nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng các mô hình “Điểm du lịch không rác thải nhựa”, “Khách sạn xanh”, “Nhà hàng xanh” và “Lễ hội không rác thải nhựa”. Các hoạt động du lịch trải nghiệm, tour sinh thái gắn liền với sông, biển, bãi tắm sẽ ưu tiên ứng dụng các vật liệu dễ phân hủy sinh học, góp phần khẳng định vị thế của Huế là Thành phố Xanh quốc gia và Thành phố du lịch sạch ASEAN.

Ông Nguyễn Hoàng Phước, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục triển khai có hiệu quả Chương trình MTQG về xây dựng nông thôn mới; hướng dẫn, lồng ghép nội dung quản lý, xử lý chất thải nhựa vào tiêu chí môi trường trong quá trình xét, công nhận xã đạt chuẩn. Đồng thời, tiếp tục triển khai các hoạt động, chương trình nhằm giảm thiểu phát sinh, tăng cường thu gom, tái chế, xử lý và quản lý chất thải nhựa trong hoạt động sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp trên địa bàn thành phố; đẩy mạnh và nhân rộng các mô hình “Đưa rác về bờ”, “Hãy làm sạch biển” gắn với hoạt động của tàu thuyền khai thác thủy, hải sản.